Germaniýa näme üçin BMG Howpsuzlyk Geňeşindäki ornuny ýitirdi

Germaniýa Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşine (UNSC) hemişelik agzalyk üçin ses bermekde şowsuz boldy. Ses berişlikde Portugaliýadan we Awstriýadan yza galan Germaniýa, 15 agzadan ybarat bu möhüm geňeşde ýer alyp bilmedi. Bu netije Germaniýa üçin halkara arenasynda çynlakaý diplomatik ýitgi hasaplanýar.

Germaniýanyň UNSC-de ýitmeginiň sebäpleri

ABŞ-da ýerleşýän Döwlet jogapkär dolandyryş dolandyryş institutynyň wise-prezidenti, doktor Trita Parsi we Germaniýanyň garaşsyz journalisturnalisti Jeýms Jekson Germaniýanyň şowsuzlygynyň sebäplerini jikme-jik düşündirdiler. Hünärmenler, esasanam Ysraýylyň Gazadaky syýasatlaryna Germaniýanyň berýän goldawynyň halkara jemgyýetçiligine, esasanam Global Günorta ýurtlara bolan ynamyň ýitmegine sebäp bolandygyny mälim etdiler.

Parsi Germaniýanyň BMG-nyň iň uly hemaýatkärlerinden biri we halkara hukugynyň güýçli goragçysy hökmünde tanalýandygyny ýatlatdy we bu ýagdaýyň Germaniýa üçin taryhy ýeňlişdigini aýtdy. Parsi, geçmişde wagtlaýyn agzalyga dalaşgär bolanda Germaniýanyň umuman üstünlik gazanandygyny we bu gezek Portugaliýa we Awstriýa garşy agyr ýeňlişe sezewar bolandygyny aýtdy.

Ysraýyl syýasatlary we halkara ynam

Parsi Germaniýanyň Ysraýylyň Gazadaky syýasatlaryna berýän goldawynyň halkara hukugynyň gowşandygyny we munuň Germaniýa bolan ynamyň azalmagyna sebäp bolandygyny aýtdy. Germaniýanyň diňe bir Gazada däl, Wenesuelada we Eýranda-da şuňa meňzeş garaýşynyň bardygyny mälim eden Parsi, Ukrainany Russiýa garşy goldaýandyklarynyň Germaniýanyň talaplaryny tassyklaýan subutnama däldigini aýtdy. Halkara hukugyny ulananda Germaniýanyň gitdigiçe özbaşdak hereket edýändigini we bu garaýşyň halkara abraýyna zyýan ýetirýändigini aýtdy.

German jemgyýetiniň reaksiýasy we metbugat gapma-garşylygy

Parsi nemes jemgyýetiniň Ysraýylyň syýasatlaryna garşydygyny, Germaniýanyň jemgyýetçilik we habar beriş serişdeleriniň Ysraýyla berilýän goldaw meselesinde gapma-garşy garaýyşlarynyň bardygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň Germaniýanyň halkara abraýyny sarsdyryp biljekdigini duýduran Parsi, 2003-nji ýylda ABŞ-nyň Yraga çozmagyna garşy çykan Germaniýanyň bu tejribäni ýatda saklamalydygyny aýtdy. Germaniýanyň Ysraýyla berýän goldawynyň halkara pozisiýasyny we abraýyny ýok edip biljekdigini mälim etdi.

Germaniýanyň daşary syýasatynda öwrülişik nokady

Journalurnalist Jekson Germaniýanyň UNSC oturgyjyny ýitirmeginiň Germaniýanyň daşary syýasaty üçin özboluşly masgaraçylykdygyny aýtdy. Premýer-ministr Fridrih Merziň we Daşary işler ministri annohan Wadephulyň bu oturgyç üçin çynlakaý kampaniýa alyp barýandyklaryny mälim eden Jekson, bu ýagdaý Germaniýanyň, esasanam Global Günorta ýurtlaryň arasynda abraýyny ýitirendigini görkezýär. Germaniýanyň Ysraýyla şertsiz goldawynyň bu ýitgide täsir edendigini aýtdy.

Ikiýüzlilik we halkara gatnaşyklar

Jekson Germaniýanyň Ysraýyla berýän goldawynyň Ukraina berilýän goldawa ters gelýändigini we bu ýagdaýyň halkara arenasynda ikiýüzlilik hökmünde kabul edilýändigini aýtdy. Russiýa garşy sanksiýalara berk çemeleşýän Germaniýanyň Ysraýyla beýle çemeleşmeýändigini mälim eden Jekson, Global Günorta ýurtlarynyň bu ikiýüzlilige üns berendiklerini we taryhy jogapkärçiligiň bahanalaryna üns bermeýändigini aýtdy.

Germaniýanyň geljekki ädimleri

Germaniýanyň syýasatçylarynyň Ysraýylyň goldawyny soramak üçin Ysraýyl syýasatyny goldajakdygyny aýtdy. Germaniýanyň adam hukuklaryna hormat goýmalydygy baradaky sesleriň barha artýandygyny belläp, Jekson Germaniýanyň halkara abraýyny täzeden dikeldip biljekdigini aýtdy.

Şeýle-de bolsa, BMG BMG-nyň saýlawlarynda şowsuzlyga uçran utançdan soň hem Ysraýyl syýasatçylaryna garşy sanksiýalary petiklemegi dowam etdirse, Jekson abraýyny dikeltmek üçin köp wagt gerek boljakdygyny aýtdy we Germaniýanyň Ysraýylyň Maliýe ministri Bezalel Smotriç bolandygyny aýtdy.