Germaniýanyň Bundestagyndan raýdaşlyk ädimi: Deputatlar 500 ýewro aýlygy ýokarlandyrmakdan ýüz öwürdiler

Germaniýanyň Federal Assambleýasy (Bundestag) tygşytlylyk çäreleri we tutuş ýurt boýunça durmuşa geçirilýän ykdysady kynçylyklar sebäpli ajaýyp raýdaşlyk kararyna gol çekdi. Deputatlar üçin şu ýyl meýilleşdirilýän aýlyk hakynyň ýokarlanmagyny togtatmagy göz öňünde tutýan kanun taslamasy anna güni geçirilen mejlisde biragyzdan kabul edildi. Bu düýpli karar bilen, Mejlis hökümetiň tygşytlylyk syýasaty sebäpli kyn prosesi başdan geçirýän nemes halkynyň ýanynda durýandygyny habar bermegi maksat edinýär.

Hökümet ganatynyň beýany: "Kyn döwürde dogry signal"

Koalisiýa hökümetiniň hyzmatdaşlaryndan biri bolan Sosial-demokratik partiýasynyň (SPD) orunbasary Johannesohannes Feçner halk deputatlarynyň aýlyk haklarynyň ýokarlanmagyny togtatmagyň ýurtda döwlet çykdajylarynyň azaldylmagy we tygşytlylyk çäreleriniň ara alnyp maslahatlaşylýan döwürde jemgyýete berlen gaty dogry signaldygyny aýtdy. SPD-nyň Baş sekretary Tim Klüssendorf hem şuňa meňzeş pikirde bolup, öň meýilleşdirilen 500 ýewro ýokarlanmagynyň häzirki ykdysady şertlerde halka "düşündirip bolmajak" ýagdaý döredjekdigini aýtdy. Häzirki ýagdaýdan başga-da, syýasatçylaryň ikisi-de deputatlaryň pensiýa komissiýasynyň tekliplerine laýyklykda kanuny pensiýa ätiýaçlandyryş ulgamyna goşulmalydygyny aýtdylar.

Oppozisiýa Hristian Demokratik Bileleşiginiň (CDU) orunbasary Hendrik Hoppenstedt hem bu ösüşi togtatmak baradaky karary goldaýandyklaryny aýtdy we beýle tejribäniň geljekde endige öwrülmeli däldigini we bu döwre mahsus "kadadan çykma" bolmalydygyny öňe sürdi. Hristian Sosial Bileleşiginiň (CSU) orunbasary Reinhard Brandl hökümet tarapyndan amala aşyrylan özgertmeleriň raýatlara agyr ýük salýandygyny aýtdy we parlamentiň bu ädiminiň jemgyýetiň kabul etmegini aňsatlaşdyrjakdygyny aýtdy.

Oppozisiýa partiýalaryndan gozgalýan dürli teklipler we tankytlar

Mejlisdäki iň uly oppozisiýa topary bolan Germaniýa üçin iň sagçy alternatiw (AfD) partiýasynyň mejlis agzasy Stefan Brandner bu karary oňyn hasaplady, ýöne has düýpli ädimleriň görülmegini isledi. Brandner deputatlaryň aýlyklaryny awtomatiki ýokarlandyrmak ulgamynyň düýbünden ýok edilmegini we federal hökümet agzalarynyň aýlyklarynyň bir böleginden ýüz öwürmegini isledi.

Greenaşyllar partiýasyndan Helge Limburg bu işiň dolandyryş usulyny tankytlady. CDU we SPD-iň kanuny kadalaşdyrylmagynyň gijikdirilmegi sebäpli iýul aýynyň başynda meýilleşdirilýän takmynan 500 ýewro ýygnamagyň eýýäm deputatlaryň hasabyna goýlandygyny mälim eden Limburg, bu mukdaryň awgust aýynda býurokratik we gymmat işleriň üsti bilen ýygnaljakdygyny tankytlady. SPD kärdeşleri ýaly Limburg hem deputatlary kanuny taýdan pensiýa ulgamyna goşmak pikirini goldady.

Çep partiýanyň orunbasary Ina Latendorf öz partiýasynyň deputatlaryň aýlygynyň ýokarlanýandygyny hemişe adalatsyz görýändigini we bu ugurdaky kanuny düzgünleri hemişe ret edýändigini ýatlatdy. Latendorf, bu prinsipial pozisiýa sebäpli Çep partiýanyň ähli deputatlarynyň aýlyklarynyň belli bir bölegini sosial taslamalara yzygiderli berýändigini aýtdy.

Aýlyk ulgamynyň orunbasary nähili işleýär?

Germaniýada, 2014-nji ýylda güýje giren kanuna laýyklykda, ýurtdaky nominal aýlyk indeksiniň üýtgemegine laýyklykda her ýyl federal deputatlaryň aýlyklary awtomatiki usulda täzelenýär. Häzirki kanuny düzgüne görä, 4-nji iýulda deputatlaryň aýlygynda 4,2 göterim ýokarlanmak bolmalydy. Şeýle-de bolsa, mejlis tarapyndan biragyzdan kabul edilen iň soňky karar bilen bu ýokarlandyryş düýbünden ýatyryldy.