Germaniýanyň kansleri Fridrih Merz: Türk immigrantlary Germaniýanyň gülläp ösmegini bilelikde gurdular

Germaniýanyň premýer-ministri Fridrih Merz 1961-nji ýylyň 30-njy oktýabrynda Türkiýe bilen Germaniýanyň arasynda gol çekilen Zähmet Güýçleri Ylalaşygynyň 65 ýyllygy mynasybetli geçirilen çärede türk immigrantlarynyň ýurduň ykdysady, medeni we ylmy ösüşine goşan goşantlaryna baha berdi. Merz, ilkinji nesil türk işçileriniň agyr iş şertlerine garamazdan Germaniýanyň senagat infrastrukturasyny döretmekde möhüm rol oýnandygyny aýtdy.

Türk immigrantlarynyň Germaniýanyň gülläp ösmegine nähili goşantlary bar?

Germaniýanyň premýer-ministri Fridrih Merz 1961-nji we 1973-nji ýyllar aralygynda ýurda gelen işçileriň senagat zolaklaryny ösdürmekde täsirli bolandygyny we häzirki gülläp ösmegiň infrastrukturasyny emele getirendigini aýtdy. Immigrantlaryň medeni gurluşa-da uly täsir edýändigini bellän Merz, Aras Ören, Deniz Utlu, Fatih Akin, klkaý Gündoğan, Uğur Şahin we Özlem Türeci ýaly atlary üstünlikleriň mysallarynyň hataryna goşdy. Merz wagtlaýyn işçi güýji hökmünde başlanan zadyň maşgala birleşmegi bilen hemişelik jemgyýetçilik gurluşyna öwrülendigini ýatlatdy.

Jynsparazlyga we ksenofobiýa garşy nähili duýduryş berildi?

Fridrih Merz integrasiýanyň üstünliklerine ünsi çekip, ksenofobiýanyň Germaniýada barha artýandygyny görkezdi we "immigrasiýa" gepleşikleriniň häzirki Germaniýanyň gurluşygyna hüjüm bolandygyny öňe sürdi. Merz, Solingen, Hanau we NSU ganhorluklaryny ýatlap, sosial ösüşi goramak üçin jynsparazlyga garşy tutanýerli tutumyň bolmalydygyny aýtdy. Adamlara, gelip çykyşyna garamazdan deň mümkinçilik we degişlilik duýgusy bilen baha berilmelidigini aýtdy.

1961-nji ýylda Türkiýe bilen Germaniýanyň arasynda gol çekilen Zähmet güýçleri şertnamasy ilkibaşda wagtlaýyn işçi güýjüniň zerurlygyny kanagatlandyrmagy maksat edinýän hem bolsa, wagtyň geçmegi bilen maşgala birleşmegi we hemişelik oturymly ýerler arkaly iki ýurduň arasynda berk sosial gatnaşyklar gurmaga mümkinçilik berdi. Häzirki wagtda Germaniýada ýaşaýan türk asly jemgyýeti, ýurduň zähmet bazaryndan başlap, ylym we sungat dünýäsine çenli köp ugurda işjeň rol oýnaýar.

Germaniýada immigrant syýasatlary we integrasiýa prosesleri degişli edaralaryň gözegçiligi astynda we hukuk kadalarynyň çäginde amala aşyrylýar. Jemgyýetçilik sazlaşygynda we diskriminasiýa garşy göreşde ýüze çykan meseleler Germaniýanyň içerki hukuk mehanizmlerine we Europeanewropa Bileleşiginiň ülňülerine laýyklykda çözülýär we bu ugurda hukuk çäreleri we raýat jemgyýeti tagallalary işjeň dowam edýär.

Netije

Fridrih Merziň aýdanlary, Germaniýanyň ykdysady we medeni üstünliginde türk immigrantlarynyň paýynyň resmi derejede we ýokary ýolbaşçylar tarapyndan "bilelikdäki gurluşyk" hökmünde kesgitlenýändigini görkezýär. Bu çemeleşme, migrasiýa wagtlaýyn däl-de, häzirki Germaniýanyň özenleriniň birine öwrülendigini görkezýär.

Beýleki tarapdan, jynsparazlyga we ksenofobiýa ünsi Germaniýanyň sosial parahatçylygy saklamakda çynlakaý synag bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny görkezýär. Geçmişdäki agyr wakalary ýada salmak, döwletiň şeýle kemsidiji hereketlere garşy has işjeň hereket etmegi borjuny getirýär.

Mümkin täsirler

Premýer-ministr Merziň bu sözleri, türk jemgyýetiniň Germaniýadaky degişlilik duýgusyny güýçlendirip biler we syýasy derejedäki integrasiýa syýasatlarynyň has öz içine alyjy esasda ýerleşdirilmegini üpjün edip biler. Hususan-da, "immigrasiýa" ýaly jedelli meseleleriň döwletiň iň ýokary derejesi tarapyndan ret edilmegi, sagçy gepleşiklere garşy sosial deňagramlylygy döredip biler.

Mundan başga-da, bu çykyşlaryň Germaniýadaky zähmet bazaryndaky deň mümkinçilikler baradaky çekişmeleri çaltlaşdyrmagyna we daşary ýurtly şahsyýetleriň ylym, sungat we ykdysadyýet ugurlarynda görüş mümkinçiligini ýokarlandyrmagyna garaşylýar. Şeýle-de bolsa, jynsparazlyga garşy göreş baradaky gepleşikleriň anyk kanuny kadalarda näderejede şöhlelenjekdigi ýakyn geljekde sosial parahatçylygyň nukdaýnazaryndan aýgytly bolar.