Girdeji salgydynda Anadoly şemaly: Deklarasiýa we hasaplama nyrhlarynyň ýokarlanmagy

Türkiýanyň ykdysady geografiýasyndaky üýtgeşiklik we ösüş resmi salgyt statistikasynda gönüden-göni öz beýanyny tapdy. Girdeji administrasiýasy (GİB) tarapyndan yglan edilen 2025 salgyt döwri üçin iň köp girdeji salgydyny yglan eden salgyt töleýjiler baradaky maglumatlar Anadolyda çynlakaý ykdysady galkynyşyň bolandygyny görkezdi. Stambulyň, Ankaranyň we Izmiriň üç uly şäheriniň daşyndaky welaýatlarda yglan edilen bazalaryň we hasaplanan salgyt mukdarynyň düýpgöter ýokarlanmagy Anadolynyň ýurduň ykdysadyýetindäki agramynyň kem-kemden artýandygyny görkezýär.

Türkiýede salgyt töleýjileriň sany we esasy mukdar köpeldi

Girdeji dolandyryş gullugynyň maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylda Türkiýe boýunça ýyllyk girdeji salgydyny tabşyran salgyt töleýjileriň sanynda yzygiderli ösüş hasaba alyndy. Geçen döwürde 5 million 132 müň 895 bolan salgyt töleýjileriň umumy sany, 8,84 göterim ýokarlanandygyny görkezip, 5 million 586 müň 760 ýetdi. Bu döwürde salgyt töleýjiler tarapyndan yglan edilen salgyt binýadynyň umumy mukdary 2 trillion 394 milliard 769 million lira hökmünde hasaba alyndy. Döwlet býudjetine geçiriljek bu ýokary yglan edilen mukdardan jemi 710 milliard 565 million lira girdeji salgydy hasaplandy.

Üç uly şäherden başga Anadolyda salgyt töleýjiniň partlamasy

Metropollaryň daşyndaky ykdysady işjeňligiň iň anyk görkezijisi, Anadoly welaýatlarynda salgyt töleýjileriň sanynyň köpelmegi boldy. Stambul, Ankara we Izmirden başga Anadoly şäherlerinde beýannama tabşyrýan salgyt töleýjileriň sany 3 million 128 müň 293 adama ýetdi we bu döwürde 10,7 göterim güýçli ösüş gazandy. 2024-nji ýylda bu san 2 million 826 müň 897 boldy. Bu netijeler bilen, Türkiýede girdeji salgydyny tabşyrýan umumy salgyt töleýjileriň arasynda Anadolynyň paýy ep-esli 56 göterime ýetdi.

Anadolynyň yglan edilen bazasy we hasaplanan salgyt rekord goýdy

Anadolyda salgyt töleýjileriň köpelmegi taryhy ösüş hökmünde maliýe hasabatlarynda öz beýanyny tapdy. 2024-nji ýylda Anadoly welaýatlarynda 481 milliard 670 million lira diýlip yglan edilen salgyt binýadynyň mukdary 2025-nji ýylda 871 milliard 903 million lira boldy we rekord derejede 81 göterim ýokarlandy. Bu uly böküşiň netijesinde Türkiýedäki Anadoly welaýatlarynyň salgyt binýadynyň paýy 34,21 göterimden 36,41 göterime çenli ýokarlandy. Edil şonuň ýaly-da, geçen ýyl Anadolydan 126 milliard 703 million lira girdeji salgydy hasaplanylsa-da, bu görkeziji 84 göterim ýokarlandy we 2025-nji ýylda 233 milliard 177 million lira ýetdi.