Global azyk krizisinde täze duýduryş: FAO azyk önümleriniň bahasy indeksi soňky 4 ýylyň iň ýokary derejesine ýetdi!

Bütin dünýäde azyk howpsuzlygy aladalarynyň artmagy bilen soňky döwürde dünýädäki azyk önümleriniň bahasynyň iň ýokary ýokarlanmagy hasaba alyndy. Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we Oba hojalygy guramasy (FAO) tarapyndan yglan edilen maglumatlara görä, FAO-nyň azyk nyrhlary indeksi 2022-nji ýylyň noýabr aýyndan bäri iň ýokary nokada ýetdi we noýabr aýynda 133,3 bal boldy. Bu ýiti ýokarlyk esasy azyk önümlerine girmegi kynlaşdyrýar we global inflýasiýa basyşyny täzeden döredýär.

Geosyýasy dartgynlyk we logistika krizisleri üpjünçilik zynjyryna zarba urýar

Azyk bahalarynyň bu üznüksiz ýokarlanmagynyň iň uly faktorlaryndan biri, global söwda ýollarynyň bozulmagy bilen tapawutlanýar. Esasanam Eastakyn Gündogarda ýüze çykýan gapma-garşylyklar logistika ugurlarynda çynlakaý howpsuzlyk töwekgelçiligini döredýär we ýük daşama çykdajylarynyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Şeýle-de bolsa, global galla söwdasynyň esasy gany bolan Gara deňziň üsti bilen iberilende ýüze çykan hroniki meseleler, üpjünçiligiň howpsuzlygyna howp salmak bilen bahalaryň ýokarlan basyşyny ýokarlandyrmagy dowam etdirýär.

Energiýa çykdajylaryny we dökün senagatyna basyşy ýokarlandyrmak

Oba hojalygynda iň möhüm çig mallardan biri bolan dökün bazary, energiýa çykdajylarynyň global ýokarlanmagyna gönüden-göni täsir edýär. Tebigy gazyň bahasynyň üýtgemegi dökün öndürmek üçin çykdajylary ýokary galdyrsa-da, bu daýhanlaryň önümçilik kuwwatyny çäklendirýär. Dökünleriň bahasynyň we üpjünçilik meseleleriniň ýokarlanmagy oba hojalygynyň öndürijiligini peseldýär, bu azyk üpjünçiliginiň azalmagyna we sarp edijileriň soňky bahalarynyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar.

Howanyň üýtgemeginiň we aşa howa hadysalarynyň oba hojalygyna täsiri

Global ýylylyk netijesinde ýygylygy we agyrlygy artýan aşa howa hadysalary, dünýä derejesinde oba hojalygynyň önümçiligini pese gaçyrýar. Gurakçylyk, aşa köp ýagyş we garaşylmadyk tupanlar dünýäniň iň möhüm oba hojalyk basseýnlerinde hasyl ýitgilerine sebäp bolýar. Üpjünçilik tarapyndaky bu gysyş, logistika we giriş çykdajylarynyň ýokarlanmagy azyk önümleriniň bahasynyň ýakyn döwürde ýokary bolup biljekdigini görkezýär.