Global bazarlarda parahatçylyga umytlar: Nebit we obligasiýa bazarlarynda hereket

Trump-nyň Parahatçylyk habarlary

Prezident Trump Eýran bilen şertnama resminamasynyň üstünde işleýändiklerini we bu resminamanyň soňky wersiýasynyň taýýarlanýandygyny aýtdy. Trump "Resminamalaryň soňky wersiýasyny taýýarlamak işinden geçýäris. Bu etap ýakyn günlerde tamamlanar we gol çekişlik dabarasy geçiriler" -diýdi. Bu etabyň ýakyn wagtda tamamlanjakdygyny aýtdy. Eýranyň lideri Mojtaba Hameneýiň şertnamany tassyklaýandygy ýa-da däldigi soralanda, Trump: "Meniň düşünişime görä, jogap" diýip jogap berdi. Ol jogap berdi.

Eýrandan gapma-garşylykly beýannamalar

Beýleki tarapdan, Eýranyň metbugaty Tähranyň Trumpyň aýdanlaryna ters gelýän beýle düşünişmek memorandumy entek tassyklamandygyny habar berdi. Bu ýagdaý, Eastakyn Gündogarda ylalaşyk gözlenendigine garamazdan sebitdäki näbelliligiň dowam edýändigini görkezýär. Prezidentiň Hormuz bogazynyň açyljakdygyny yglan etmegi bilen, Brent nebitiniň barrel bahasy 5,6 göterim arzanlady we uzak wagtdan soň 90 dollardan aşaklady. Bu pese gaçmak inflýasiýa töwekgelçiligini bölekleýin ýeňilleşdirdi we ABŞ-nyň obligasiýa bazaryndaky işjeňlige sebäp boldy. 10 ýyllyk obligasiýa göterim mukdary takmynan 10 bal azaldy we 4,47 göterime çenli azaldy. Bu wakalary göz öňünde tutup, ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) ýylyň ahyryna çenli göterim mukdaryny ýokarlandyrmak ähtimallygy gowşasa-da, dekabr aýynda 77 göterim ähtimallyk bilen 25 bal ýokarlanmagyna garaşylýar.

ABŞ-da inflýasiýa we emeli intellekt

ABŞ-da öndürijiniň inflýasiýasy maý aýynda garaşylýandan has ýokarydy. Öndürijiniň baha indeksi (PPI) aýda 1,1 göterim, ýyllyk 6,5 göterim ýokarlandy. Bu ýokarlama energiýa çykdajylarynyň täsiri bilen baglanyşykly bolsa-da, inflýasiýa basyşy gysga möhletde güýçli bolar öýdülýär. Şeýle-de bolsa, işewürlik modellerinde has giňden ýaýran emeli intellektual programmalaryň, kompaniýalaryň netijeliligini ýokarlandyrmak arkaly çykdajylara pes täsir edip biljekdigi hasaplanýar. Elon Musk tarapyndan esaslandyrylan Space Explorer Technologies Corp (SpaceX) , 75 milliard dollar toplap, taryhdaky iň uly köpçülikleýin teklipleriň birini durmuşa geçirmäge taýýarlanýar. Kompaniýa "SPCX" kody boýunça Nasdaq Global Select Market we Nasdaq Texas bir stockalarynda paýnamalaryny satyp başlar we köpçülige hödürlenmegiň 15-nji iýunda tamamlanmagyna garaşylýar. Altyn bahalary geçen gün 3,4 göterim ýokarlap, 4 müň 211 dollara ýeten bolsa, täze günde 0,7 göterim arzanlamak bilen 4 müň 183 dollar bilen satyldy. Beýleki tarapdan, “Brent” nebit 0,8 göterim azaldy we bir barrele 87,7 dollara geldi. Europeanewropanyň Merkezi Banky (ECB) uzak wagtdan soň göterim mukdaryny ýokarlandyrmak kararyna geldi. ECB-iň başlygy Kristin Lagarde Eastakyn Gündogardaky söweşiň dünýä bazarlarynda çynlakaý inflýasiýa basyşyny döredendigini we göterim derejesiniň ýokarlanmagynyň bu ýagdaýyň gönüden-göni netijesi bolandygyny aýtdy. Nebit zarbasy we üpjünçilik näbelliligi sebäpli şu ýyl inflýasiýanyň ortaça çaklamasy 3.0 göterime çenli ýokarlandy. 2027-nji ýylda inflýasiýanyň 2,3 göterim boljakdygy we 2 göterimiň diňe 2028-nji ýylda amala aşyrylyp bilinjekdigi çaklanylýar. Günorta Koreýada Kospi indeksi çalt ýokarlanýarka, tutuş sebitde oňyn tendensiýa agdyklyk edýär. Aprel aýynda Japanaponiýada senagat önümçiligi ýokarlanan bolsa, kuwwaty ulanmagyň derejesi azaldy. Türkiýedäki ykdysadyýet bilen baglanyşykly töleg balansyna ýakyndan gözegçilik edilse-de, häzirki hasabyň aprel aýynda 5 milliard 437 million dollar defisit bolmagyna garaşylýar. Bu ýyl defisitiň umumy mukdary 50 milliard 580 million dollar bolar diýlip garaşylýar.

Analitikler Türkiýadaky BIST 100 indeksinde 13,900 we 14,000 bal garşylykdygyny, 13,600 we 13,500 bal goldaýandygyny aýdýarlar. Şu gün bazara gatnaşyjylaryň gözlegleri we töleg balansy içerki gözegçilikde saklanar, daşary ýurtlarda, Angliýada ösüş we senagat önümçiligi, Germaniýadaky inflýasiýa we ABŞ-da Miçigan uniwersitetiniň sarp edijilerine bolan ynam indeksleri yzarlanar.

Häzirki wagtda bazarlarda göz öňünde tutuljak maglumatlar aşakdakylardyr: