Global boýkotlaryň merkezinde Ysraýyl: izolýasiýa we sanksiýalary artdyrmak

Ysraýyl ýakynda Günbatar Şeriýadaky hereketleri we Palestina sebitlerini basyp almagy sebäpli halkara boýkotlary bilen ýüzbe-ýüz boldy. Ysraýyl metbugaty bu ýurduň dünýäde iň boýkot edilen döwlete öwrülendigini mälim etse-de, bu ýagdaýyň ýurdy çynlakaý izolýasiýa tolkuny bilen ýüzbe-ýüz edendigini nygtaýar. Yedioth Ahronoth gazetiniň habaryna görä, bu reaksiýalarda Ysraýyl resmilerine garşy sanksiýalar, giriş gadaganlyklary we maýa goýum çäklendirmeleri bar. Bu ösüşler, Ysraýylyň halkara arenasynda edýän basyşynyň artýandygyny görkezýär.

Esasanam BDS (Boýkot, Aýyrmak we sanksiýalar) hereketi tarapyndan goldanýan bu boýkotlar, Ysraýyla garşy halkara sanksiýalaryň tolkuny hökmünde kesgitlenildi. 2023-nji ýylyň oktýabr aýynda Gaza zolagyndaky hüjümleriň güýçlenmegi bilen halkara jemgyýetçiliginiň reaksiýasy hem artdy.

Fransiýanyň we beýleki ýurtlaryň reaksiýalary

Iň soňky wakalaryň arasynda, Fransiýa ozal Milli Howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gvir üçin Maliýe ministri Itamar Ben-Gvir üçin girizilen giriş gadagançylygyny uzaldandygy bellärliklidir. Bu sanksiýalaryň sebäbi, bu adamlaryň Iordan derýasynyň günbatar kenaryny anneksiýa etmegine itergi berýän syýasaty hökmünde görkezilýär.

Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makronyň ýörite wekili -an-Iwes Le Drian Smotriçiň syýasatlaryny iki döwletli çözgüt üçin halkara jemgyýetçiligi kabul edip bilmejekdigini aýtdy. Şeýle sözler Ysraýylyň halkara derejesinde abraýyna hasam zyýan ýetirýär.

Sanksiýalaryň gerimi we täsiri

Ysraýylyň içerki we daşary syýasatyny nyşana alýan bu sanksiýalar dürli ugurlarda ýüze çykýar. Norwegiýanyň baýlyk gaznasy ýaly daşary ýurt maýadarlary Ysraýylyň kompaniýalaryndan çykmak kararyna gelenlerinde, sungat işgärleri we ýazyjylar hem Ysraýyla garşy boýkotlara gatnaşýarlar. Ysraýyly medeni çärelerden çykarmak kampaniýalary bu sanksiýalaryň bir bölegi hökmünde ünsi özüne çekýär.

Birleşen Milletler Guramasynyň Adam Hukuklary boýunça Commissionerokary Komissarlygynyň gara sanawy Greenaşyl liniýadan daşgary Ysraýyl we halkara kompaniýalarynyň işine gönükdirilendir. Bu ädimler Ysraýylyň halkara arenasyndaky ykdysady we syýasy gatnaşyklaryna uly täsir edýär.

Ysraýyla garşy sanksiýa kararlary

Fransiýa, Angliýa, Kanada, Awstraliýa, Täze Zelandiýa we Norwegiýa ýaly ýurtlar Ysraýyla garşy utgaşdyrylan sanksiýalary girizýärler. Fransiýa Ysraýylyň dört liderine we 21 adama giriş çäklendirmelerini girizen bolsa, Angliýa Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky işler üçin meýilnama düzdi. Kanada, Awstraliýa we Täze Zelandiýa hem Ysraýylyň resmilerine we guramalaryna garşy sanksiýalar girizip başlady.

Fransiýa Global Sumud Flotilla wakasy bilen baglanyşykly gynamalar we uruş jenaýatlary baradaky aýyplamalary derňemek üçin derňew işine başlady. Beýleki tarapdan Italiýa Ben-Gwiriň hereketlerini gözden geçirýär.

Ysraýylyň strategiki jogaplary

Ysraýyl boýkot we sanksiýa tolkunlaryna garşy täsirli strategiýany işläp düzmekde kynçylyk çekýär. Gazetiň habaryna görä, Ysraýylyň bu wakalara netijeli jogap berip bilmezligi ýurduň halkara arenasyndaky kanunylygyny sorag astyna alýan ýagdaýa getirýär. Öňki tagallalar iki döwletli çözgüt üçin gepleşikleri höweslendirmeklige gönükdirilen bolsa-da, şu günki boýkotlar Ysraýylyň halkara kanunylygyny sorag astyna alýar.

Netije we geljekde bolup biljek ösüşler

Ysraýyl halkara boýkot we sanksiýalar tolkunyna garşy göreşmek üçin täze strategiýalary işläp düzmeli. Bütindünýä arenasynda izolirlenen Ysraýylyň bu sanksiýalara garşy haýsy syýasaty durmuşa geçirjekdigi bilesigeliji mesele. Ysraýyl hökümetiniň bu ýagdaýa nähili jogap berjekdigi we halkara jemgyýetçiligi bilen gatnaşyklaryny nähili düzgünleşdirjekdigi ýakyn döwürde möhüm çekişme bolar.