Global krizislere garşy ägirt uly bileleşik: "Köptaraplaýynlyk" EUB we 6 ýurtdan göç

ABŞ-nyň Nýu-Yorkork şäherinde geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) 81-nji Baş Assambleýasynyň çäginde, global diplomatiýada kartoçkalary üýtgetjek taryhy ädim ädildi. Unionewropa Bileleşigi (EUB) we dürli yklymlardan alty ýurt tarapyndan durmuşa geçirilen "Köptaraplaýyn hyzmatdaşlar" inisiatiwasy dünýädäki krizislere garşy köpçülikleýin pozisiýany eýelemegi maksat edinýär. CouncilB Geňeşiniň resmi beýanynda häzirki dünýäde ýüze çykýan ägirt uly meseleleriň bir döwletiň serhedinden geçip biljek derejede uludygy nygtaldy.

"Köp taraplaýynlygyň" üçeginde global güýçler birleşýär

Täze açylan diplomatik başlangyç Europeanewropa Bileleşigi, şeýle hem Awstraliýa, Barbados, Braziliýa, Kanada, Hindistan we Keniýa tarapyndan hemaýatkärlik edildi. Dürli geografiki sebitleri, ykdysady dinamikany we medeni gurluşlary aňladýan bu ýurtlaryň umumy kesgitlemesi, global kynçylyklara garşy bilelikde hereket etmek ynanjydy. Bilelikdäki beýannamada hiç bir ýurduň howanyň üýtgemegi, global saglyk krizisleri, tehnologiki özgerişler we halkara howpsuzlyk howplary ýaly çylşyrymly meseleleri çözüp bilmejekdigi nygtaldy. Hyzmatdaşlygyň esasy wezipesi halkara hukugyny goramak, köptaraplaýyn hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak we dünýä halky üçin dowamly parahatçylygy we abadançylygy ýola goýmak hökmünde kesgitlenildi.

"Bilelikde hereket edenimizde has güýçli"

Inisiatiwanyň beýanynda dünýä jemgyýetçiligine berlen habar gaty düşnükli we kesgitli boldy: "Bilelikde hereket edenimizde has güýçlenýäris we umumy ýörelgelerimizi anyk netijelere öwrüp bileris." Döwrümizdäki iň uly kynçylyklaryň diňe köpçülikleýin we utgaşdyrylan jogap bilen çözülip bilinjekdigini mälim eden agza ýurtlar, global dolandyryş mehanizmleriniň döwrebaplaşdyrylmalydygyny aýtdy. Bu nukdaýnazardan, ösýän ýurtlaryň seslerini halkara platformalarynda has güýçlendirmek we global baýlygy adalatly paýlamak maksat edinilýär.

Antonio Kosta: "Bu idealizm däl, zerurlyk"

CouncilB Geňeşiniň başlygy Antonio Kosta BMG-nyň Nýu-Yorkorkdaky baş edarasynda geçirilen metbugat ýygnagynda inisiatiwanyň ähmiýeti barada täsirli sözler aýtdy. Costaewropa Bileleşiginiň Ikinji jahan urşunyň ýok edilmegi üçin gurlan üstünlikli parahatçylyk we abadançylyk taslamasydygyny ýada salýan Kosta, bu tejribäni global hyzmatdaşlar bilen paýlaşmak isleýändiklerini aýtdy. Kosta täze döredilen platformanyň BMG üçin alternatiwa däldigini, tersine, BMG we beýleki köptaraplaýyn institutlary güýçlendirmegi maksat edinýändigini aýtdy. Kosta çykyşynda köpçülikleýin hereketiň ähmiýetine ünsi çekip: "Köptaraplylyk diňe bir idealizm däl. Diňe şu gün ýüzbe-ýüz bolýan çylşyrymly meselelerimizi bilelikde durup, egin-egne berip çözüp bileris; muny etmeli"