Global medeni mirasyň ýüregi 2027-nji ýylda Stambulda ýeňiler: ESUNESKO-nyň 49-njy mejlisine taýýarlyk başlandy

Medeniýetiň we sungatyň global ýygnak nokady bolan Stambul dünýä medeni mirasynyň geljegini kesgitlän taryhy sammiti geçirmäge taýýarlanýar. Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň resmi beýanyna görä, ESUNESKO-nyň Bütindünýä miras komitetiniň 2027-nji ýylda geçiriljek 49-njy möhletli mejlisine taýýarlyk resmi taýdan başlandy. Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý we ESUNESKO üçin Türkiýe Milli Komissiýasynyň prezidenti prof. Dr. M. Öcal Oğuz äpet guramanyň ýol kartasyny kesgitlemek üçin birleşdiler. Duşuşygyň dowamynda sammitiň diňe tehniki ýygnak bolup galmaly däldigi nygtaldy; Türkiýäniň baý medeni mirasyny we tebigaty goramak pudagynda dünýägaraýşyny yglan etjek güýçli wakalar bilen goldamak kararyna gelindi.

TGA we hünärmen toparlar utgaşdyrylar

Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý ministrlik derejesinde geçirilen deslapky ýygnakda baha bermek bilen, Türkiýe tarapyndan geçiriljek bu global sammitiň Bütindünýä miras konwensiýasyny durmuşa geçirmek üçin halkara hyzmatdaşlygyny has-da güýçlendirjekdigini aýtdy. Ministr Ersoý bu duşuşygyň umumy medeni mirasy goramaga täze we yzygiderli çemeleşmeleriň ösdürilmegine alyp barjakdygyny aýtdy. Ersoý taýýarlyk işlerine haýal etmän başlamak barada görkezme berip, ähli amaly we tehniki amallaryň öz ugrundaky tejribeli hünärmenler tarapyndan amala aşyrylmalydygyny aýtdy.

Guramanyň hilini ýokarlandyrmak üçin Türk syýahatçylygyny ösdürmek we ösdürmek gullugy (TGA) hem bu işe işjeň gatnaşar. Stambulyň bar bolan gurultaýynyň we ýygnak infrastrukturasynyň bu ägirt guramany ajaýyp ýerleşdirmäge ukyplydygyny mälim eden ministr Ersoý, ESUNESKO-nyň Bütindünýä miras merkezi bilen dörediljek göni we çalt aragatnaşyk kanallarynyň kömegi bilen bu işiň nol ýalňyşlyklar bilen dolandyryljakdygyny aýtdy.

Bütindünýä metbugaty we halkara mahabat Stambulda duşuşar

Ministr Ersoýyň taýýarlyk ýygnagynda iň köp üns beren meseleleriniň biri halkara metbugat dolandyryşydy. Stambulda birleşjek dünýä metbugatyna Türkiýäniň medeni mirasyny goramak boýunça ädilen ägirt ädimlerini görmek üçin ýörite mazmun taýýarlanar. Duşuşygyň dünýä derejesinde döredjek gyzyklanmasyny Türkiýäniň syýahatçylyk we medeni diplomatiýasy üçin ajaýyp mahabat mümkinçiligine öwürmek maksat edinilýär.

Bu nukdaýnazardan diňe bir resmi sessiýalar çäklenmän, Türkiýäniň arheologiki we taryhy baýlyklaryny görkezmek üçin ýörite sergiler, tematiki çykyşlar we gapdal wakalar dörediler. Gatnaşyjy döwletler, hökümete dahylsyz guramalar, maslahat beriş guramalary we garaşsyz bilermenler bu wakalar arkaly gorap saklamak taslamalaryny we dünýä mirasy bilen baglanyşykly tejribelerini paýlaşmaga mümkinçilik alarlar.

Köp ölçegli taýýarlyk prosesi we giň gatnaşmak topary

äpet guramanyň logistika, howpsuzlyk, transport we infrastruktura işlerini utgaşdyrmak üçin giňişleýin iş topary döredilýär. Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň, Medeni miras we muzeýleriň baş müdirliginiň utgaşdyrylmagynda amala aşyryljak işde; Daşary işler ministrligi, Stambulyň häkimligi, Stambul şäher häkimligi (IMM), TGA we UNESKO Türk milli komissiýasy bilelikde hereket eder. Resmi guramalaryň arasynda ESUNESKO-nyň Bütindünýä miras merkezi tarapyndan tabşyryljak talaplar deklarasiýasyna laýyklykda mesele paýlanyş teswirnamasyna gol çekiler.

Sammit üçin global ülňülerdäki web portaly dörediler, akkreditasiýa ulgamlary dörediler we sessiýalary bütin dünýäde tomaşa edip bolar ýaly üznüksiz göni ýaýlym infrastrukturasy dörediler. Mundan başga-da, maýyplara girmek, ekologiýa taýdan arassa galyndylary dolandyrmak, gyssagly saglygy goraýyş hyzmatlary we ýokary derejeli howpsuzlyk çäreleri ESUNESKO standartlaryna laýyklykda düýpli meýilleşdiriler.

UNESKO Magazineurnalynyň Türkiýäniň Bütindünýä mirasy üçin ýörite

Sammitiň çäginde bütin dünýäde uly ünsi çekýän ESUNESKO-nyň abraýly neşiri 'Bütindünýä mirasy Magazineurnaly' Türkiýedäki dünýä miras ýerlerine bagyşlanan ýörite bir mesele taýýarlar. Bu ýörite neşir iňlis, fransuz we türk dillerinde çap ediler we gatnaşyjylara paýlanar. Mundan başga-da, dünýä derejesinde iň meşhur mahabat materiallaryndan biri bolan Bütindünýä mirasynyň kartasy, iňlis, fransuz we ispan dillerinde Türkiýeden saýlanjak ýörite miras ýeriniň wizual görnüşi bilen täzeden işlener.

Stambulda geçiriljek bu taryhy ýygnakda baý medeni maksatnama we ylmy sapaklar bolar. Gatnaşan delegasiýa üçin ýörite muzeý saparlary, opera we balet çykyşlary we aýdym-saz konsertleri guralar. Geljekdäki miras goragçylaryny birleşdirjek Bütindünýä mirasynyň ýaş hünärmenler forumy we bu ugurda hünärmenleri ýygnajak Bütindünýä mirasynyň sanawy dolandyryjylary forumy sammitiň iň möhüm akademiki aýaklaryny emele getirer.