Global ýylylykdaky gorkunç ýazgy: 2026-njy ýylyň awgusty Taryhyň iň yssy aýy boldy

Unionewropa Bileleşiginiň (EUB) öňdebaryjy guramasy bolan Kopernik Howanyň üýtgemegi gullugy (C3S) 2026-njy ýylyň awgust aýyndaky howa maglumatyny halk bilen paýlaşdy we global ýylylygyň ýeten gorkunç ölçeglerini açdy. Resmi maglumatlara görä, dünýäde ölçenen iň yssy aý yzda galdy. Awgust aýynda dünýädäki ortaça howanyň temperaturasy 16,96 dereje hökmünde ölçenen hem bolsa, bu taryhy ýazgy global klimat krizisiniň täsirini ýene bir gezek açdy.

Önümçilikden öňki döwrüň kritiki çäkleri geçdi

Bu täze rekord temperatura, 1991-2020-nji ýyllar aralygynda awgust aýyndan ortaça 0,85 dereje ýokarydy. 2026-njy ýylyň awgusty dünýä taryhynyň iň yssy aýy boldy, öň 2023-nji ýylyň iýul aýynda ölçenen 16.95 dereje rekorddan ýokarydy.

Temperaturanyň ýokarlanmagynyň bu tizlenmegi, global ýylylyga garşy göreşde möhüm çäkleriň geçmegine sebäp boldy. Geçen aýda ölçenen ortaça temperatura, 1850-1900-nji ýyllar aralygyndaky önümçilikden öňki döwürdäki ortaça 1,65 dereje ýokarydy. Şeýlelik bilen, awgust aýynda aýlyk temperaturanyň ýokarlanmagy 2025-nji ýylyň noýabr aýyndan bäri ilkinji gezek 1,5 dereje çäkden geçdi. Mundan başga-da, iýun we awgust aýlaryny öz içine alýan tomus möwsümi dünýä derejesinde ortaça 0,69 dereje ýokarlandy we 2024. bilen iň yssy tomus möwsümi boldy.

Temperatura ýazgylary Europeewropada yzly-yzyna geldi

global ýylylygyň täsiri Europeanewropa yklymynda gaty aýdyň duýuldy. Awgust aýynda Europeewropada ortaça temperatura 20,26 dereje hökmünde kesgitlenildi. Bu baha 1991-2020-nji ýyllaryň ortaça derejesinden 1,10 dereje galdy, 2026-njy ýylyň awgusty yklymyň taryhynda iň yssy awgust boldy.

Okeanlar gyzýar: El Niño täsiri we deňiz üstündäki temperatura

Global ýylylyk diňe bir gury ýere däl, deňizlere-de görlüp-eşidilmedik derejede täsir edýär. Polýar sebitleriniň daşyndaky ummanlarda deňiz üstündäki ortaça temperatura awgust aýynda 21.07 dereje ýokarlandy we awgust aýyndaky ähli döwür rekordyny täzeledi. Hünärmenler Pacificuwaş ummanda çaltlyk bilen güýçlenýän El Nino howa hadysasynyň bu aşa gyzgynlygy gönüden-göni kesgitleýjidigini nygtaýarlar.

Ösüşlere baha bermek bilen, Orta aralyk howa çaklamalary boýunça Europeanewropa merkezi (ECMWF) Howa strategiýasynyň lideri Samantha Bürgess 2026-njy ýylyň awgust aýynyň global klimat ýazgylarynda adatdan daşary döwürdigini aýtdy. Bürgess "2026-njy ýylyň awgusty öz kategoriýasynda-da, umuman alanyňda-da adamzat taryhynyň iň yssy aýy hökmünde hasaba alyndy. Senagat rewolýusiýasyndan öňki 1,65 derejäniň ýokarlanmagy, klimat krizisiniň ýeten howply ölçegini görkezýär" -diýdi. diýdi. Günbatar Europeewropada deňziň üstündäki temperaturanyň we aşa yssynyň atmosferada we ummanlarda aşa howa hadysalaryna sebäp bolýandygyny mälim eden Bürgess, bu ýagdaýyň dünýä jemgyýetçiligine, ykdysadyýetlere we ekosistemalara zyýanly täsirini dowam etdirýändigini aýtdy.