Goranmak senagatynyň prezidenti Görgün: Eksport maksady 20 milliard dollara ýetýär

Prezident Goranmak Senagatynyň (SSB) prezidenti Haluk Görgün, goranyş pudagynyň soňky 12 aýda eksport maglumatlarynyň 11 milliard dollardan geçendigini habar berdi. Görgün, Fatih Soltan Mehmet gaznasynyň uniwersitetiniň 2026-2027-nji okuw ýylynyň açylyş dabarasynda çykyş edip, kompaniýalaryň 2026-njy ýylda 15 milliard dollarlyk täze şertnamalara gol çekendigini we bu görkezijiniň ýylyň ahyryna çenli 20 milliard dollara ýetmegine garaşylýandygyny aýtdy.

Goranyş senagatynyň eksportynda haýsy maglumatlar tapawutlanýar?

Türkiýanyň goranyş pudagynda lokalizasiýa derejesi 2002-nji ýylda 20 göterim bolsa-da, häzirki wagtda bu görkeziji 83 göterime çenli ýokarlandy. Haluk Görgün bu pudagyň 4 müňden gowrak kompaniýa, 135 müňe golaý işgäri we 25 milliard dollarlyk söwda dolanyşygy bilen strategiki pozisiýa eýeländigini belläp, önümleriň dünýäniň 185 ýurduna ýetendigini mälim etdi. SIPRI-iň maglumatlaryna görä, Türkiýe soňky 5 ýylda eksportyny 122 göterim ýokarlandyryp, dünýäde 11-nji uly üpjün ediji boldy.

Milli başarnyk hereketiniň maksady näme?

2024-nji ýylda Goranmak Senagatynyň Executiveerine ýetiriji komitetiniň karary bilen başlanan milli başarnyk hereketi, pudagyň hünärli adam resurslaryna bolan islegini kanagatlandyrmagy maksat edinýär. Görgün, bu inisiatiwanyň orta mekdepden hünär durmuşyna çenli dowam edýän bitewi ekosistemany döredendigini aýtdy we okuwçylara meýdança ýakyn durmagy we topar ruhuna ähmiýet bermegi maslahat berdi. Uniwersitet we senagat hyzmatdaşlygynyň Türkiýäniň "alyjy ýurtdan dizaýner we eksport ediji ýurda" geçmeginde iň möhüm hereketlendiriji güýçdigi mälim edildi.

SSB-iň başlygy Haluk Görgün, Fatih Soltan Mehmet gaznasynyň uniwersitetinde açan leksiýasynda Türkiýanyň goranyş pudagynda bir wagtyň özünde 1500 töweregi taslamany amala aşyrýandygyny we 2018-nji ýyldan bäri dünýäde uçarman söwdasynda 65 göterim paýynyň bardygyny mälim etdi. Görgün Türkiýäniň global goranyş tendensiýalarynda rol oýnaýandygyny aýtdy.

Goranmak pudagyndaky taslamalar we eksport maksatlary Goranmak senagatynyň prezidentiniň koordinasiýasy astynda amala aşyrylýar. Pudakdaky kompaniýalar, uniwersitetler we tehnoparklar bilen hyzmatdaşlygyň Milli Tehnologiýa Hereketine laýyklykda goldanýar we häzirki maglumatlar we strategiki maksatlar edaranyň resmi kanallary arkaly halk bilen paýlaşylýar.

Netije

Türkiýanyň eksport görkezijileri we goranyş pudagynda lokalizasiýa derejesi ýurduň tehnologiki garaşsyzlyk maksatlarynda anyk öňegidişlik gazanandygyny görkezýär. Hususan-da, dizaýn we ulgam integrasiýa mümkinçilikleriniň ýokarlanmagy Türkiýäni diňe bir alyjy däl, eýsem dünýä bazaryndaky strategiki üpjün ediji hem etdi.

Uniwersitet-pudak hyzmatdaşlygynyň institusionallaşdyrylmagy pudagyň durnukly ösmegi üçin möhüm esas bolup durýar. Milli başarnyk hereketi ýaly taslamalar, geljekki goranyş tehnologiýalaryny içerki in engineeringenerçilik güýji bilen ösdürmäge mümkinçilik bermek bilen Türkiýäniň goranyş pudagynda bäsdeşlik güýjüni güýçlendirip biler.

Mümkin täsirler

Eksport maksatlaryna ýetmek goranyş senagaty kompaniýalaryna R&D býudjetini köpeltmäge we has ösen platformalary öndürmäge mümkinçilik döredip biler. Bu, Türkiýanyň halkara goranyş bazaryndaky bazardaky paýyny giňeltmek arkaly ykdysady ösüşe we tehnologiki daşary garaşlylygy azaltmaga goşant goşup biler.

Bu pudakda iş üpjünçiliginiň ýokarlanmagy, ökde inersenerlere we tehniki işgärlere bolan islegi artdyrar diýlip garaşylýar. Mundan başga-da, NATO we Europeanewropa ýaranlaryna eksportyň köp bölegi Türkiýä halkara goranyş hyzmatdaşlygynda has işjeň rol oýnamaga we goranyş pudagy arkaly diplomatik gatnaşyklarda täze kanallary açmaga mümkinçilik döredip biler.