Gresiýadan Türkiýa garşy 4 ssenariýa: Gök watan jedeli

Gresiýa bilen Türkiye arasynda deňiz ýurisdiksiýasyndaky dartgynlyk ýene-de bir gezek ýüze çykdy, Afiny Türkiýanyň taýýarlaýan 'Gök watan kanunyna' garşy dört dürli strategiýanyň üstünde işledi. "Dimokratiki" gazetiniň habaryna görä, Gresiýanyň hökümeti bu kanun taslamasyna garşy taýynlyk görýärkä, iki ýurduň arasyndaky aragatnaşyk soňky üç ýylda ösen mehanizmler bilen dowam etdirildi.

Aragatnaşyk kanallary açyk galar

Habarda iki ýurduň arasynda resmi gepleşikleriň dowam edýändigi, ýöne Ankaranyň arasyndaky aragatnaşyk kanallarynyň işjeňleşýändigi aýdylýar. Gresiýanyň Daşary işler ministri Gerapetrit bilen Türkiýäniň Daşary işler ministri Hakan Fidan arasynda göni telefon söhbetdeşliginiň bolmandygy bellendi, ýöne iýul aýynda Ankarada geçiriljek NATO sammitinde duşuşmak ähtimallygy bar.

Europeewropadan gelen habarlar we Türkiýanyň meýilnamalary

2011-nji ýylda käbir teswirçiler munuň geljekde "garaşylmadyk düzgünleri" öz içine alyp biljekdigini çaklaýarlar. Bu nukdaýnazardan, Ege we Gündogar Ortaýer deňzi de bolup biljek üýtgeşmeleriň jikme-jiklikleri entek belli däl. Hususan-da, täze kanun taslamasynda Türkiye tarapyndan Liwiýa bilen gol çekilen 'kazus belli' karary we deňiz ýurisdiksiýasy şertnamasy ýaly meseleleriň nähili çözüljekdigi entek belli däl. Bularyň arasynda Gündogar Egeýde täze deňiz seýilgähini döretmek we Kritiň günortasyndaky territorial suwlary 12 deňiz miline çenli giňeltmek ýaly çäreler bar. “Dimokratiki” gazetiniň habaryna görä, Gresiýa öň Günorta Egeýde we Ion deňzinde şuňa meňzeş deňiz seýilgählerini meýilleşdiripdi we olary özygtyýarly hukuklarynyň bir bölegi hasaplaýardy. data-src = "https://devlet-tc.hel1.your-objectstorage.com/news-images/6a24f7b4828e4-1780807604.jpg" alt = "Gresiýada" Gök Watan kanunyna "garşy herekete taýýarlyk '" class = "lazy" class = "rh height = "100%" data-inline-image = "true">

Gök Watan kanuny we Türkiýanyň strategiýasy

Türkiýe tarapyndan taýýarlanan 'Gök watan kanuny' töwerekdäki deňizlerde, esasanam Egeý we Gündogar Ortaýer deňzinde giňişleýin kanuny düzgünleşdirmegi maksat edinýär. 1982-nji ýylda güýje giren sebitleýin suw kanunyndan soň, maksat "Türk deňiz ýurisdiksiýa sebitleri kanuny" bilen deňiz ýurisdiksiýa sebitlerinde has anyk hukuk binýadyny döretmekden ybarat. Täze kanun taslamasy Türkiýäniň territorial suwlaryny Gara deňizde we Ortaýer deňzinde 12 deňiz ýoly hökmünde kesgitleýär, häzirki ýagdaýy bolsa Egeý deňzinde 6 deňiz milinde saklaýar.

Gresiýanyň diplomatik ädimleri

Gresiýa Türkiýanyň kanun taslamasynyň soňky mazmunyna laýyklykda diplomatik we syýasy hereketlerini meýilleşdirýär. Bu etapda Afiny halkara hukugyna salgylanyp özygtyýarly hukuklaryny goramagyny dowam etdirýär. Türkiyeň deňiz ýurisdiksiýasy baradaky täze düzgünleri sebitdäki deňagramlylygy üýtgetmek mümkinçiligine eýe. Şol sebäpli Gresiýa bu meseläni halkara platformalarynda gün tertibine getirmäge synanyşýar.

Netije we geljekdäki garaşyşlar

Türkiýanyň “Gök watan kanuny” baradaky işi we Gresiýanyň oňa garşy işläp düzen strategiýalary iki ýurduň arasyndaky deňiz ýurisdiksiýasynyň meselesiniň gyzgyn boljakdygyny görkezýär. Sebitdäki deňiz serhetleriniň kesgitlenmegi diňe bir ikitaraplaýyn gatnaşyklara däl, eýsem sebit howpsuzlygy we hyzmatdaşlyk meselelerine hem täsir eder. Öňümizdäki aýlarda, esasanam NATO sammitinden soň iki ýurduň alyp barjak diplomatik ýoly ýakyndan gözegçilik ediler.