Gresiýanyň metbugaty: Türkiýäniň goranyş senagatynyň global täsiri Afinynyň hereket meýdanyny çäklendirýär

Gresiýanyň metbugatynda geçirilen analizlere görä, Türkiýanyň goranyş pudagynda çalt ösmegi we halkara hyzmatdaşlygy Gresiýanyň diplomatik hereket çägini çäklendirýär. Panteion uniwersitetiniň halkara gatnaşyklary ylymlarynyň doktory Eftychios Damilakis, Türkiýäniň goranyş pudagyny diňe bir harby güýç elementi hökmünde däl, eýsem ykdysady we diplomatik täsir guraly hökmünde ulanýandygyny aýtdy.

Türk goranyş senagatynyň global diplomatiýa täsiri nähili?

Damilakis, Türkiýanyň goranyş senagatynyň eksportynyň ýokarlanmagynyň, Ankara bilen hyzmatdaşlyk edýän döwletleriň we kompaniýalaryň ulgamyny giňeldendigini aýdýar. 2024-nji ýylda Türkiýanyň goranyş we howa giňişligindäki eksportynyň ýokarlanmagyna ünsi çeken Damilakis, eksportyň ýylyň dokuz aýynda 6,93 milliard dollara ýetendigini aýtdy. Türkiýäniň Goranmak senagaty birleşiginiň prezidenti Haluk Görgüniň maglumatlaryna salgylanyp, Damilakis bu pudakda gol çekilen täze şertnamalaryň ýylyň ahyryna çenli 20 milliard dollara ýetmegi maksat edinýändigini aýtdy.

Näme üçin Gresiýa üçin strategiki hyzmatdaşlyk möhüm?

Türkiýanyň goranyş senagatynyň Kanada, Italiýa, Ispaniýa, Portugaliýa, Polşa, Rumyniýa, Angliýa we Germaniýa ýaly ýurtlar bilen gatnaşyklarynyň Gresiýanyň daşary syýasatyna garşy çykýandygyny öňe süren Damilakis, Afiny passiw garaýyş däl-de, öz strategiki bähbitler ulgamyny döretmelidigini öňe sürýär. Damilakis, Türkiýäniň “Eurofighter Tayfun” söweş uçarlaryny satyn almak ýaly köpmilletli taslamalara gatnaşmagynyň Ankarany defenseewropanyň goranyş senagatynyň ekosistemasyna has güýçli birleşdirýändigini aýtdy.

Türkiýe goranyş senagaty we halkara tehnologiýa hyzmatdaşlygy ugrundaky eksport üstünlikleri, Europeanewropa ýurtlary bilen goranyş gatnaşyklaryny çuňlaşdyrmak arkaly Ankaranyň geosyýasy pozisiýasyny güýçlendirýär. Bu amal, üpjün ediji we bilelikdäki önümçilik merkezi hökmünde Türkiýäniň halkara goranyş bazaryndaky roluny güýçlendirýär.

Halkara goranyş senagaty hyzmatdaşlygy, ýurtlaryň daşary syýasatyna we strategiki hyzmatdaşlygyna gönüden-göni täsir edýän proses hökmünde işleýär. Goranmak zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin döwletler tarapyndan döredilen bu senagat ulgamlary, degişli ýurtlaryň arasynda uzak möhletleýin diplomatik we ykdysady garaşlylygy döretmek arkaly sebitdäki güýç balansyny üýtgedip biler.

Netije

Türkiýe goranyş pudagynda lokalizasiýa we eksporta gönükdirilen ösüş strategiýasy diňe bir harby kuwwatyny artdyrman, eýsem ýurduň diplomatik elini güýçlendirýän hereketlendiriji bolup hyzmat edýär. Bu ýagdaý Türkiýä halkara arenasynda has köp söz aýtmaga mümkinçilik berýän bolsa-da, adaty ýaranlyk balanslaryna täzeden baha berilmegini talap edýär.

Gresiýa ýaly ýurtlar üçin Türkiýe tarapyndan döredilen bu giň senagat we strategiki ulgam, daşary syýasatyň maksatlaryna ýetmekde täze we çylşyrymly kynçylyklar döredýär. Harby satyn alyşlar bilen çäklenmeýän bu gatnaşyklar tehnologiýa geçirmek we bilelikdäki önümçilik ýaly elementler bilen hemişelik hyzmatdaşlyga esas döredýär.

Mümkin täsirler

Türkiýe goranyş pudagynda tizlenmegi, Ankaranyň ýakyn döwürde Europeewropanyň we NATO-nyň çägindäki goranyş taslamalarynda ähmiýetiniň artmagyna sebäp bolup biler. Mundan başga-da, Türkiýe bilen hyzmatdaşlyk edýän ýurtlaryň, sebitdäki krizislerde Ankara bilen söwda we strategiki gatnaşyklaryny dowam etdirmegine garaşylýar.

Gresiýa bu täze hakykatyň öňünde goranyş senagaty, energiýa we tehnologiýa pudaklarynda has işjeň we köp ölçegli daşary syýasaty ýöretmeli bolup biler. Unionewropa Bileleşiginiň çäginde raýdaşlyk mehanizmlerinden başga-da, Afiny üçin öz strategiki bähbitlerini goldajak täze hyzmatdaşlygy ýola goýmak zerurlygy bolup biler.