Günbatar Şeriýada täze bikanun hasaplaşyk nokady

Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky Dura şäheriniň golaýyndaky Humsa sebitinde palestinaly ýerleri basyp alan ysraýyllylar tarapyndan täze bikanun hasaplaşyk nokady döredildi. Beduin hukuklaryny goramak guramasy (BEYDER) bu inisiatiwanyň Ysraýylyň sebitdäki palestinaly gatnaşygyny çäklendirmeklige gönükdirilen yzygiderli syýasatyň bir bölegidigini mälim etdi.

Bikanun şäherçeler sebite nähili täsir edýär?

BEYDER tarapyndan berlen beýanatda täze döredilen bikanun ýaşaýyş nokadynyň palestinalylaryň ýaşaýyş ýerlerini gönüden-göni çäklendirýändigi we sebitdäki ýerli ilatyň geljegine çynlakaý howp salýandygy nygtaldy. Aýralyk diwarynyň we Palestina azat ediş guramasy bilen baglanyşykly ýewreý ilatly ýerlerine garşy göreş geňeşiniň maglumatlaryna görä, diňe oktýabr aýynda Iordan derýasynyň günbatar kenarynda bikanun ilatly nokatlary döretmek üçin 28 aýry synanyşyk tapyldy.

Ysraýyl goşunynyň reýdlerinde 10 adam tussag edildi

Ysraýyl güýçleri Günbatar Şeriýanyň dürli ýerlerinde bir wagtyň özünde 10 palestinalyny tussag etdi. Palestina tussaglarynyň metbugat gullugy ozal boşadylan öňki tussaglary hem öz içine alýan adamlaryň, Qalkilýa, Nablus we Ramallah şäherlerini öz içine alýan operasiýa wagtynda ýene tussag edilendigini habar berdi.

Ysraýylyň Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky işleri jemi 770 müň ysraýylly, takmynan 250 müň adam Gündogar Iýerusalimde ýüzlerçe bikanun ilatly ýerlerde ýaşamaga sebäp bolýar. Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi tarapyndan 2016-njy ýylda kabul edilen 2334-nji karara laýyklykda, 1967-nji ýyldan bäri basyp alnan ýerlerde ähli ilatly işler halkara hukugynyň bozulmagy hökmünde kesgitlenýär.

Halkara hukugyna laýyklykda bikanun hasaplanýan bu hasaplaşyk syýasaty sebitdäki dartgynlygy ýokarlandyrmagyny dowam etdirýär. Ysraýyl goşunynyň reýdleri we täze ilatly punktlaryň gurulmagy, palestinalylaryň esasy hukuklaryna çäklendirmeleriň dowam edýändigini we sebitdäki gumanitar ýagdaýyň çylşyrymlaşmagyna sebäp bolýandygyny görkezýär.

Oturylyşyk syýasaty palestinalylaryň ýaşaýşyny nädip çäklendirýär?

Bu wakalar Ysraýylyň ýer ýüzüne girizmek syýasatyny çaltlaşdyrýandygyny we palestinalylaryň gury ýer üstündäki agalygyny kem-kemden çäklendirýändigini görkezýär. Hususan-da, oktýabr aýynda 28 aýry başlangyç ilatly nokatlaryň diňe bir giňelmän, eýsem strategiki nokatlardaky täze bikanun ilatly nokatlar bilen hemişelik bolmaga synanyşýandygyny görkezýär.

localerli halka garaşýan haýsy töwekgelçilikler bar?

Täze döredilen bikanun şäherçeler sebitdäki palestinalylaryň oba hojalygyna girmegini kynlaşdyryp biler we ýerli ilatyň mejbury migrasiýa basyşyna sezewar bolup biler. Mundan başga-da, öňki tussaglar bilen baglanyşykly tussaglyk sebitdäki sosial basyşyň artyp biljekdigini we howpsuzlyk aladalarynyň çuňlaşyp biljekdigini görkezýär.