Gurban baýramynda 3.3 million haýwan öldüriler: Ykdysady täsirler

Gurban baýramy ykdysady işleri we dini borçlary janlandyrýan möhüm döwür hökmünde tapawutlanýar. Türkiýanyň Oba hojalyk palatalary bileleşigi (TZOB) prezidenti Şemsi Baýraktar şu ýyl dynç alyşda ýurduň ykdysadyýetine goşýan goşandyna ünsi çekip, 3,3 million haýwan öldüriljekdigini habar berdi. Baýraktar, bu döwür bergiler üzülip we täze önümçilik meýilnamalary taýýarlanylanda öndürijiler üçin aýgytly döwürdigini aýtdy.

Haýwanlary gurban etmek üçin garaşyşlar

Soňky ýyllaryň gurban satuw maglumatlaryna esaslanyp, Baýraktar 750 müň mal we 2 million 550 müň goýun 2026-njy ýylda maldarçylyk üçin möhüm hasaplanýar. TZOB-nyň maksady öndürijilere zähmeti we raýatlaryň dini borçlaryny parahatçylykda ýerine ýetirmekleri üçin kompensasiýa almak.

Haýwanlaryň bahalary we sebit tapawutlary

Gurbanlyklaryň bahasy we satuw usullary Türkiýanyň dürli welaýatlarynda üýtgeýär. Baýraktar, käbir sebitlerde satuwyň janly kilogram ýa-da karkas etiniň bahasy esasynda amala aşyrylýandygyny, beýleki sebitlerde bolsa söwda ýa-da paý söwdasynyň ileri tutulýandygyny aýtdy. Gyrgynçylyk tölegleri, esasanam paýtagt şäherlerde satuw bahasyna goşulýan ýaly.

ýokarlanýan çykdajylar we olaryň täsiri

Iýmit, zähmet we weterinariýa hyzmatlary ýaly çykdajylar gurban bahalarynyň ýokarlanmagynda möhüm rol oýnaýar. Baýraktar, geçen ýyl bilen deňeşdirilende iýmitiň we beýleki giriş bahalarynyň çynlakaý ýokarlanandygyny aýtdy. Mysal üçin, pyçagyň bahasynda 106,3%, semretýän iýmitde 37,7% ýokarlandy.

Proksi öldürmek amallarynyň giňden ýaýramagy

Gurban baýramy wagtynda köp birleşikler we fondlar proksi guramalar tarapyndan gurban kesmegi gurnaýarlar. Baýraktar, bu amallaryň içerki önüm öndürijileriň satuwyna ýaramaz täsir edip biljekdigini, ýöne kömek çäreleriniň goldanylmalydygyny aýtdy.

Gurbanlyk bazarlarynda öndürijileriň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklary

Öndürijiler gurban bazarlarynda hyzmatlaryň ýeterlik däldiginden zeýrenýärler. Baýraktar, has gowy hyzmat bermek üçin häkimlikleriň bu ugurlara baha bermelidigini aýtdy. Öndürijileriň çykdajylarynyň peselmegi sarp edijileriň satyn alyş güýjüne oňyn täsir eder.

Deri ykdysadyýetindäki ýitgiler

Gurban baýramynda alnan deri dokma pudagy üçin möhüm çig mal çeşmesidir. Şeýle-de bolsa, ýygnamak we gaýtadan işlemek prosesindäki bökdençlikler bu ykdysady gymmata ýeterlik baha berilmeýär. Baýraktar deri ýygnamak amallarynyň gowulandyrylmalydygyny aýtdy.

Gassap hyzmatlarynyň ykdysady ölçegi

Gassap hyzmatlary Gurban baýramynda möhüm ykdysady iş hökmünde tapawutlanýar. Gassaplar mal soýmak, derini kesmek we kesmek üçin dürli töleg alýarlar. Bu hyzmatlar üçin tölenmeli umumy mukdaryň 8,2 milliard lira ýetjekdigi çak edilýär.

Et we süýt institutynyň goldaw roly

Baýraktar, garaşylýan derejede satylmasa, et we süýt institutynyň önüm öndürijileriň pidasy bolmazlygy üçin ädim ätmeginiň möhümdigini görkezdi. Önüm öndürijilere goldaw bermek maldarçylyk pudagynyň durnuklylygy üçin möhümdir.

Netijede, Gurban baýramy Türkiýanyň jemgyýetçilik we ykdysady gurluşynda dini we ykdysady waka hökmünde möhüm rol oýnaýar. Öndürijileriň we sarp edijileriň ýüzbe-ýüz bolýan kynçylyklaryny çözmek, pudakda durnuklylygy ýokarlandyryp biler.