Hatamiden Pezeşkiana doly goldaw: "ABŞ bilen gol çekilen Memorandum taryhy pursat"

Eýranyň syýasatynyň iň täsirli şahsyýetlerinden biri bolan öňki prezident Muhammet Hatami Tähran bilen Waşingtonyň arasynda "Yslamabat ylalaşygy" diýlip atlandyrylýan taryhy şertnama doly goldaw berdi. Theurtdaky konserwatiw ganatyň berk garşylygyna garamazdan, Prezident Masud Pezeşkýanyň hökümetiniň arkasynda duran Hatami, bu şertnamanyň Eýranyň geljegi üçin elden gitmeli däl taryhy çäkdigini aýtdy.

"Ikinji jahan urşundan bäri görlüp-eşidilmedik resminama"

Eýranda ýerleşýän "Egtesadonline" habar saýtynda çap edilen wideo habarynda haýran galdyryjy beýanat beren Hatemi, beýleki Eýran döwlet işgärleri ýaly ABŞ-a ynanmaýandygyny aç-açan aýtdy. Muňa garamazdan, öňki prezident häzirki şertnamanyň pragmatiki ähmiýetine ünsi çekdi we "Gol çekilen düşünişmek memorandumy, biderek sarp edilmeli däl ýurt üçin ägirt uly mümkinçilikdir" diýdi. Ylalaşygyň diplomatik güýjüne ünsi çekip, Hatami ABŞ-nyň prezidentiniň Ikinji jahan urşundan bäri beýleki tarapa beýle köp eglişik eden resminama gol çekmändigini öňe sürdi. Hatami, bu taryhy mümkinçilikden mahrum edilse, Eýranyň has çuňňur we aýrylmaz krizislere duçar bolup biljekdigini duýdurdy.

Pezeşkian we Hameneýi üçin sag bolsun aýdýaryn: "Batyr we yhlasly ädim"

Prezident Masud Pezeşkýanyň bu ädimini "gahryman" diýip häsiýetlendiren Hatemi, goldawyny gaty güýçli sözler bilen möhürledi. Hatami, "Bu şertnama batyrgaý we yhlas bilen gol çekendigi üçin jenap Pezeşkianyň elinden öpýärin" -diýip, hökümete bolan ynamyny täzeledi. Öňki lider içerki syýasatda karar kabul etmegiň mehanizmlerine degip geçip, şertnamany goldap ses beren Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň agzalaryna we ahyrky netijäni tassyklan Eýranyň lideri Mojtaba Hameneýine minnetdarlyk bildirdi. Hataminiň pikiriçe, Eýrana bildirilýän halkara çäklendirmeleri aýyrmak we ýurdy global sistema girizmek üçin edilmeli her bir ädim içerki syýasatdaky gapma-garşylyklardan ýokary bolmaly.

Yslamabatdaky ylalaşyk näme? Ylalaşygyň möhüm maddalary

Sebitdäki we global deňagramlylygy çuňňur sarsdyran bu diplomatik ýakynlaşma, Pakistan tarapyndan araçylyk edilen gepleşikleriň netijesi hökmünde ýüze çykdy. Iki ýurt 14-nji iýunda harby dartgynlygy bes etmegi we hroniki meseleleri gepleşikler arkaly çözmegi göz öňünde tutýan 14 maddalyk taslama barada ylalaşandyklaryny habar berdiler. "Yslamabat ylalaşygy" ady bilen köpçülige mälim bolan bu taryhy tekste Eýranyň prezidenti Massud Pezeşkýan we ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump sanly gol çekdi we 18-nji iýunda resmi boldy. Ylalaşyk; Onda Liwan ýaly sebitdäki konfliktleriň soňlanmagyny, global nebit söwdasynyň merkezi bolan Hormuz bogazyny doly açmagy, ABŞ-nyň Eýrana girizen agyr deňiz gabawyny nawigasiýa we ýok etmegi öz içine alýan möhüm zatlar bar.