Holesterin dermanlary demans howpuny azaldýarmy? Daniýada ullakan gözleg

Daniýada geçirilen täze uzak möhletli we giňişleýin ylmy gözleg, lukmançylyk dünýäsinde tolgunma döreden holesterini azaldýan dermanlaryň ýene bir peýdasyny ýüze çykardy. Geçirilen gözleglere görä, holesterin dermanlaryny yzygiderli ulanýan adamlarda demans keseliniň döremek howpunyň ep-esli pesdigi ýüze çykaryldy.

15 ýyllyk ullakan yzarlama: 132 müňden gowrak adam gözden geçirildi

Alymlar holesterin dermanlary bilen akyl saglygynyň arasyndaky baglanyşygy anyklamak üçin uly bir topar gözleg geçirdiler. Gözlegleriň çäginde 2006-njy we 2021-nji ýyllar aralygynda Daniýada ýaşaýan 132 müň 585 adam gözden geçirildi. Takmynan 15 ýyl dowam eden bu uzak möhletli gözleg döwründe, gatnaşyjylaryň saglyk maglumatlary, derman ulanmagyň endikleri we demans diagnozlary içgin seljerildi. Netijeler, holesteriniň derejesini gözegçilikde saklaýan bejergileriň beýniniň saglygyna goraýjy galkan döredip biljekdigini görkezýär.

Holesterin bilen beýniniň saglygynyň arasyndaky möhüm baglanyşyk

Holesterini azaldýan dermanlaryň, esasanam statin topary birleşmeleriniň, arteriosklerozyň öňüni alyp, beýnimize gan aýlanyşyny optimallaşdyrýandygy mälimdir. Hünärmenler bu dermanlaryň beýni damarlaryny goramak arkaly damar demsasiýa howpuny azaldyp biljekdigini aýdýarlar. Mundan başga-da, holesteriniň beýnide beta-amiloid plitalaryň ýygnanmagyna bolup biljek täsirleri gözlegleriň esasy ugurlaryndan biridir. Bu, neşe serişdeleriniň diňe bir ýürek-damar saglygyny goraman, eýsem nerw öýjükleriniň goralmagyna gönüden-göni goşant goşýandygy baradaky teoriýany güýçlendirýär.

Demensiýa garşy göreşde täze döwür başlap biler

Bütin dünýäde ilatyň garramagy bilen demans we Alsgeýmer ýaly newrodegeneratiw keselleriň ýaýramagy çalt artýar. Daniýada geçirilen bu giňişleýin gözleg, bar bolan holesterin dermanlarynyň demansyň öňüni almak we bejermekde potensial bejeriş gurallary hökmünde gaýtadan bahalandyrylyp bilinjekdigini görkezýär. Demensiýa garşy giňden ulanylýan we subut edilen ygtybarly holesterini azaldýanlar tarapyndan üpjün edilýän bu gorag täsiri, entek anyk bejergi ýok, geljekki bejeriş protokollary üçin geljegi uly gapy açýar.