Hormuz bogazy global energiýa çärelerini döredýär

Hormuz bogazynyň hakyky ýapylmagy, dünýädäki energiýa üpjünçiligine we ykdysady deňagramlylyga çynlakaý täsir edýär. Bu ýagdaý hökümetleri täze çäreleri görmäge mejbur etdi. Köp ugurlarda, esasanam energiýa tygşytlamakda täze düzgünler girizilýärkä, dünýä söwdasyna we maliýe akymlaryna edilýän basyş ýokarlanýar. Işgärleri öýde işlemäge we ulag serişdesini ulanmagy çäklendirýän bu çäreler ykdysady paketler arkaly yglan edildi.

Halkara Energetika Guramasy (IEA) Eastakyn Gündogardaky dartgynlygyň global nebit üpjünçiliginde görlüp-eşidilmedik bökdençlige sebäp bolup biljekdigini duýdurdy. Bu başagaý wakalaryň öňünde nebitiň sarp edilişiniň çalt azalmalydygy nygtaldy.

Eastakyn Gündogar krizisi we global täsirler

IEA Eastakyn Gündogardaky harby çaknyşyklaryň dünýäde görlüp-eşidilmedik energiýa krizisine sebäp bolandygyny mälim etdi. Energiýany tygşytlamak üçin awtoulag ýollarynda tizlik çäklerini azaltmak we uzakdan işlemek modelini ulanmak ýaly strategiýalar teklip edildi.

Wýetnamdan Nepala, Günorta Koreýadan Taýlanda çenli köp ýurt energiýa tygşytlamak üçin dürli çäreleri gördi. Wýetnam Senagat we Söwda ministrligi raýatlara öýden işlemegi we jemgyýetçilik ulaglaryndan peýdalanmagy maslahat berdi. Beýleki tarapdan, Nepal resmi edaralarda hepdelik dynç alyşy iki güne çenli artdyrdy. Şeýle hem, 26.2 trillion won goşmaça býudjet kanunyny tassyklamak bilen ykdysady täsirleri ýeňilleşdirmäge synanyşýar.

Taýlandda döwlet işgärlerine öýden işlemek tabşyryldy we hususy sektora şuňa meňzeş çemeleşme çagyryldy. Şonuň ýaly-da, Malaýziýa döwlet sektorynda uzakdaky iş tertibine geçjekdigini habar berdi.

Uzakdan işlemek we energiýa tygşytlamak

Irlandiýanyň Trinit kolleji Dublin dan guramaçylyk häsiýetiniň professory, Wladislaw Riwkin häzirki çärelere baha bermek bilen, uzakdaky işleriň energiýa sarp edilişini azaltmakda möhüm rol oýnaýandygyny mälim etdi. Şeýle-de bolsa, ol şeýle çäreleriň netijeleriniň sebitde üýtgäp biljekdigini aýtdy.

Riwkin energiýa krizisiniň uzak möhletde ýangyç çykdajylaryny ýokarlandyryp biljekdigini we munuň transport endikleriniň üýtgemegine sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Şeýle hem, dört günlük iş hepdesi ýaly täze tejribeleriň öňe çykyp biljekdigini mälim etdi.

Geljekde bolup biläýjek ösüşler

Riwkin şu günki çäreleriň COVID-19 epidemiýasy döwründe durmuşa geçirilýän giň gerimli gadagançylyklardan tapawutlanýandygyny, sebäbi häzirki ýagdaýyň ykdysady krizisdigini we hökümetleriň däl-de, eýsem adamlaryň reaksiýalarynyň täsir etjekdigini aýtdy. Bu nukdaýnazardan, geljekde energiýa krizisine garşy görülmeli çäreleriň jemgyýetleriň ýaşaýyş endiklerine nähili täsir etjekdigi has aýdyň bolar.