Hormuz bogazynda täjirçilik gatnawynyň ýokarlanmagy

Hormuz bogazy ABŞ bilen Eýranyň arasynda baglaşylan täze şertnamadan soň söwda gämi gatnawynyň ep-esli ýokarlanmagyna şaýat boldy. Düýn 25 söwda gämisi şu aýyň başyndan bäri iň köp geçelge bolan Bosfor bogazyndan geçdi. Bu geçelgelerden azyndan 8 million barrel çig nebit daşaldy.

Yslamabat Memorandumy we onuň täsiri

Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky dartgynlygy gowşatmak üçin Pakistanyň töwellaçylygy astynda geçirilen gepleşikleriň netijesinde 14-nji iýunda 14 maddalyk memorandum gazanyldy. Bu şertnama Yslamabat ylalaşygy diýlip atlandyryldy we 18-nji iýunda Eýranyň prezidenti Masud Pezeşkýan we ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump tarapyndan sanly gol çekildi.

Ylalaşyk Liwanda söweşi bes etmek, söwda üçin Hormuz bogazyny açmak we ABŞ-nyň Eýrana girizen deňiz gabawyny aýyrmak ýaly möhüm zatlary öz içine alýar. Bu ösüşler uzak wagtlap togtadylan täjirçilik gämi gatnawyny janlandyrdy. Bu, 1-nji iýundan bäri hasaba alnan iň ýokary söwda gämisi üstaşyr boldy. Soralýan gämileriň 9-sy ýüklendi.

Düýn Bosfor bogazyndan geçen dört sany super tanker jemi azyndan 8 million barrel çig nebit göterdi. Bu tankerleriň üçüsi Saud Arabystanyndan 6,2 million barrel çig nebit ýükledi, 4 million barrelden gowrak Japanaponiýa we Günorta Koreýa iberildi. Saud Arabystanynda baýdakly Jaham atly tankerde 2,1 million barrele barjak ýeri entek kesgitlenmedi. Fransuz baýdakly LNG tankeri, Kataryň Ras Laffan desgasyndan Pakistana 169 müň kub metr LNG ýükleýär.

Gonkongyň baýdakly Tong Lin Wan tankeri Birleşen Arap Emirliklerinden Singapura 592 müň barrel arassa nebit önümini alýar. Iki sany ýüklenen gury ýük gämisi dökünleri Hindistana we Hytaýa alyp barýar. Bu maglumatlar Bosforda söwdanyň gaýtadan dikeldilendigini aýdyň görkezýär.

Bu ösüşler sebitdäki ykdysady işjeňligiň ösmegine goşant goşup, geljekdäki söwda gatnaşyklarynyň ösmegi üçin oňyn esas döredýär.