Howanyň temperaturasynyň peselmegi bilen gyzdyryjy we ýangyç bahalarynyň aşa ýokarlanmagy

Howanyň temperaturasy garaşylýandan has çalt peselendigi sebäpli, sarp edijileriň gyzdyryjy we gyş ýangyjyny satyn almagy ýokarlandy, käbir satyjylar bu islegden peýdalanyp gysga wagtyň içinde bahalary gaty ýokarlandyrdylar. Kombi gazanlar we merkezi ýyladyş ulgamlary ulanylmazdan ozal möwsümleýin geçişlerde ýygy-ýygydan ileri tutulýan elektrik, fanat we radiator görnüşli gyzdyryjylaryň bahalarynyň käbir satuw nokatlarynda iki esse ýokarlanandygy kesgitlenildi.

Gyzdyryjy bahalar gysga wagtda iki esse ýokarlandy

Aýratynam çagaly maşgalalar tarapyndan has gowy görülýän gyzdyryjy modellere isleg şu ýyl adaty ýagdaýdan has ir ýokarlandy. Satyjylaryň bu ýagdaýy pursata öwürmegi sebäpli duýdansyz bahanyň ýokarlanmagy bazarda dokumentleşdirildi. Mysal üçin, satuw platformasynda 14-nji sentýabrda 3 müň 915 lira bolan radiator görnüşli gyzdyryjynyň bahasy 25-nji sentýabrda 6 müň 611 lira çenli ýokarlandy. Beýleki bir elektrik gyzdyryjy modeli bir satyjyda 2 müň 400 lira satylsa-da, beýleki platformalarda 3000 müň lira we 3000 900 lira ýaly dürli bahalarda alyjylara hödürlenýär. Önümleriň bahasynyň bir hepdäniň içinde 1000-den 1500 lira çenli ýokarlanandygy syn edildi.

Sarp edijiler konfederasiýasynyň (Tükonfed) prezidenti Aýdyn Ağağlu, sarp edijileriň duýdansyz isleg bildirýän önümlerinde pursatparazlygyň has ýygy duş gelýändigini aýtdy we raýatlary seresap bolmaga çagyrdy. Ağaoğlu "Sarp edijiniň iň kiçijik arzasyna-da baha berilýär we barlanýar. Bu nukdaýnazardan jogapkär we düşünjeli raýatlar hökmünde her tekjäni we her dükany gözden geçireris. Şeýlelik bilen, pursatparazlaryň işi kesiler. Şikaýatlary Söwda ministrligi tarapyndan dürli kanallar arkaly berilmegini maslahat berýärin."

Agaç we kömüriň bahalary ýokarlanýar

Gyş taýýarlyk işlerine başlan peçli jaý eýeleri agaç we kömür ammarlarynda-da ýokary bahalara duş gelýärler. Häzirki bazar maglumatlaryna görä, içerki kömüriň her tonnasynyň bahasy hiline baglylykda 6 müň 400 TL bilen 9 müň TL arasynda üýtgeýär, import edilýän kömüriň her tonnasynyň bahasy bolsa 8 müň 800 TL-den başlaýar we 11 müň 500 TL bolýar. Peçler we ojaklar üçin bir tonna agaç 9 müň TL bilen 10 müň TL aralygynda satylýar. Bir halta kömür satyn almak isleýänler üçin bir halta içerki kömüriň bahasy 160-230 TL, import edilen kömüriň bir haltasy 220-300 TL. Shük daşamak we araçy çykdajylar goşulanda, sumkanyň bahasy 450 TL-e ýetip biler. Bir öý gyşda ortaça 2-3 tonna kömür sarp etse, gyş ýangyç býudjetiniň 25 müňden 30 müň TL aralygynda üýtgäp biljekdigi aýdylýar.

Artykmaç bahanyň ýokarlanmagyna garşy şikaýat kanallary

Sarp edijiler Söwda ministrliginiň elektron hökümet boýunça "Adalatsyz bahalaryň ýokarlanmagy barada şikaýat habarnamasy" görnüşini dolduryp, adalatsyz bahalaryň ýokarlanmagyna we manipulýasiýa çärelerine garşy şikaýat edip bilerler. Mundan başga-da, şikaýatlar Alo 175 Sarp ediji Maglumat liniýasyna, CİMER ýa-da welaýat söwda müdirliklerine şahsy ýüz tutup göni resmi edaralara iberilip bilner. Artykmaç bahany ýokarlandyrýanlara berlen jerimeleriň her bir düzgün bozulmasy üçin takmynan 180 müň TL bilen 1.8 million TL arasynda üýtgäp biljekdigi aýdylýar. Beýleki tarapdan, gyş dokma önümlerinde arzanladyş kampaniýalary dowam edýärkä, gyş aýakgaplary üçin 20 göterime çenli ýokarlanmak we gyş tekerleri üçin marka baglylykda 1-2 göterim ýokarlamak ýa-da peselmek ýaly dürli baha hereketleri bolýar.