Hünär jogapkärçiligini ätiýaçlandyryş arkaly TERA Portfolio pidalary üçin kompensasiýa

TERA Portfolio gaznasyndaky ýitgilerden soň nägilelik bildirýän maýadarlaryň, ýitgileriniň öwezini dolmak üçin auditor kompaniýalarynyň hünär jogapkärçiligini ätiýaçlandyryşa ýüz tutmak mümkinçiligi gün tertibine getirildi. Hacettepe uniwersitetiniň hukuk fakultetiniň mugallymy Prof. Dr. Rauf Karasu, CMB tarapyndan sanksiýa berlen Milli garaşsyz daşary ýurt barlagynyň agzasy we Mali Müşawirlik A.Ş. Bu prosesiň dowamynda maýa goýujylaryň göni ätiýaçlandyryş kompaniýalaryna ýüz tutup kompensasiýa talap edip biljekdigini aýtdy.

CMB sanksiýasyndan soň öwezini dolmak prosesi nähili işleýär?

Maýa bazarlary geňeşi (CMB) tarapyndan milli garaşsyz daşary ýurt barlagy we maliýe maslahat beriş guramasy. Oňa girizilen sanksiýalar, audit kompaniýasynyň jogapkärçiligini açýan möhüm ösüş hasaplanýar. Prof. Dr. Rauf Karasu, diňe CMB jezasynyň maýadarlar üçin ýeterlik däldigini we ýalňyş hasabatlar çap edilenden soň geçirilen amallar netijesinde ýüze çykan anyk ýitgileriň kazyýetde subut edilmelidigini aýtdy. Bu amalda, pidalaryň barlag kompaniýasynyň maliýe ýagdaýyna garamazdan ätiýaçlandyryş kompaniýasyna ýüz tutmaga hukugy bar.

insurancetiýaçlandyryş kompaniýasyna göni ýüz tutmak hukugy näme?

Türk täjirçilik kodeksiniň düzgünlerine laýyklykda, maýadarlar gözegçilik kompaniýasynyň bankrot bolmagyna ýa-da işini bes etmegine garaşman göni ätiýaçlandyryş kompaniýasyna ýüz tutup bilerler. Hökmany hünär jogapkärçiligini ätiýaçlandyryş çäginde ätiýaçlandyryş kompaniýalary, tölegleri tölemezlik ýaly sebäplere görä maýa goýujylaryň öwezini dolmak baradaky talaplaryny ret edip bilmeýärler. Kazyýet işini çaltlaşdyrmak isleýän maýa goýujylara ätiýaçlandyryş kompaniýasyna ýazmaça ýüz tutandan soň 15 iş gününiň dowamynda jogap almasa, ätiýaçlandyryş arbitra Commission toparyna ýüz tutmak maslahat berilýär.

TERA Portfolio gaznalarynda tygşytlaýan maýa goýujylar, kompaniýanyň hünär jogapkärçiligi ätiýaçlandyryşy arkaly gaznany barlaýan Milli Garaşsyz Daşary ýurt Audit we Maliýe Maslahat beriş Inc-iň ýalňyş audit prosesi sebäpli çeken ýitgileriniň öwezini dolmagy saýlap bilerler. Maýa goýumçylary talap etmek hukugyny ulanyp ätiýaçlandyryş kompaniýasyna gönüden-göni ýüz tutup bilerler we jedel ýüze çykan halatynda ätiýaçlandyryş arbitra Commission komissiýasy arkaly hukuk gözläp bilerler.

Maliýe bazarlaryndaky gözegçilik edaralarynyň jogapkärçiligi, maýa goýujylaryň ynamyny saklamakda möhüm ähmiýete eýe. Garaşsyz audit kompaniýalarynyň hünär jogapkärçiligini ätiýaçlandyryşy bolmagy kanuny borç bolup, bu ätiýaçlandyryş polisi audit ýalňyşlyklaryndan gelip çykýan zyýanyň öwezini dolmak üçin kepillik mehanizmi bolup hyzmat edýär. Maýadarlaryň bu amalda ýerine ýetirjek kanuny ädimleri zyýanyň öwezini dolmagyň tizligine we tizligine gönüden-göni täsir edýär.

Netije

TERA Portfolio prosesinde ýüze çykan surat, maýadarlaryň diňe bazar töwekgelçiliklerinden däl, eýsem audit ýalňyşlyklaryndan hem kanuny gorag mehanizmleriniň bardygyny görkezýär. Gözegçilik kompaniýasynyň maliýe ýagdaýynyň gowşaklygy maýa goýujynyň öwezini dolmak hukugyny aradan aýyrmaýar; Hökmany ätiýaçlandyryş polisi, nägilelikleri aradan aýyrmak üçin iň anyk maliýe esasyny düzýär.

Mümkin täsirler

Bu ösüş, şuňa meňzeş pidalary başdan geçirýän maýadarlar üçin görelde bolup biler we ätiýaçlandyryş kompaniýalaryna garşy kompensasiýa talaplarynyň köpelmegine sebäp bolup biler. Mundan başga-da, gözegçilik guramalarynyň hünär jogapkärçiligini ätiýaçlandyryş polislerine has köp üns bermegine we audit işlerinde has köp üns berilmegine garaşylýar.