Hytaý Japanaponiýanyň 20 kompaniýasyna eksport gözegçiligini girizýär

Hytaý hökümeti 24-nji fewralda Japanaponiýanyň 20 kompaniýasyny eksport gözegçiligine ýerleşdirmek bilen Japanaponiýanyň harby ugurdaky hereketlerine reaksiýa bildirdi. Hytaýyň Söwda ministrligi tarapyndan berlen beýanatda bu ädimiň Japanaponiýanyň “täze militarizm” meýillerine garşy çäre bolandygy mälim edildi. Bu gözegçilik astynda hytaý kompaniýalary we şahsyýetleri bu ýapon guramalaryna goşa harby we raýat ulanylyşy bilen önümleri eksport edip bilmezler. Mundan başga-da, daşary ýurt kompaniýalary hytaý önümlerini bu guramalara satyp bilmezler.

Bu karar Japanaponiýanyň goranyş pudagyndaky üýtgedip gurmak tagallalaryna jogap hökmünde baha berlen hem bolsa, Hytaýyň şeýle önümleriň harby maksatlar üçin ulanylmazlygy üçin berk barlaglary geçirjekdigi mälim edildi.

Mitsui E&S we beýleki kompaniýalar

Hytaý eksport gözegçilik sanawyna Mitsui E&S ýaly iri ýapon kompaniýalaryny hem goşdy. Bu sanawa girizilmeginiň sebäbi öndürilen önümleriň ahyrky ulanyjylaryny kesgitlemezlik hökmünde düşündirildi. Bu kompaniýalara önüm satmazdan ozal, hytaý kompaniýalary önümleriň Japanaponiýanyň harby gurluşy üçin ulanylmajakdygyna kepillik almaly bolarlar.

Bu Japanaponiýanyň harby ösüşine gözegçilik etmek üçin edilýän synanyşyk hökmünde görülýär. Pekiniň administrasiýasy Japanaponiýanyň harby we raýat önümlerini goşa ulanmagyny çäklendirmek üçin şeýle çäreleri artdyrmagy meýilleşdirýär.

Hytaý bilen Japanaponiýanyň arasyndaky diplomatik dartgynlyk

Bu eksport gözegçiligi karary Hytaý bilen Japanaponiýanyň arasyndaky diplomatik dartgynlygyň bir bölegi hasaplanýar. Japaneseaponiýanyň premýer-ministri Takaiçi Sanae -iň Taýwana harby goşulyşmagyň mümkinçiligi barada aýdan sözleri iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary hasam dartgynlaşdyrdy. Premýer-ministr Takaiçi Taýwan bogazyna goşulyşmagy Japanaponiýanyň milli howpsuzlygyna howp diýip hasaplady.

Pekiniň administrasiýasy bu sözlere berk garşylyk görkezdi we Japanaponiýa nägilelik hatyny iberdi. Bu syýahat duýduryşlary we import gadaganlygy ýaly dürli sanksiýalara sebäp boldy. Hytaý şeýle beýannamalaryň sebitde durnuksyzlygy döredip biljekdigine alada bildirýär.

Geljekdäki ösüşler

Hytaý bilen Japanaponiýanyň arasyndaky bu dartgynlygyň Aziýa-Pacificuwaş umman sebitindäki deňagramlylyga nähili täsir etjekdigi bilesigelijilik meselesidir. Hytaýyň eksport gözegçiligine we şeýle diplomatik ädimleriň Japanaponiýanyň harby syýasatlaryna nähili täsir etjekdigi geljekdäki wakalar bilen belli bolar. Iki ýurduň arasyndaky şeýle diplomatik gapma-garşylyklar halkara söwda we howpsuzlyk syýasatlaryna möhüm täsir edip biler.