Hytaýdan we Eýrandan Pekiniň möhüm sammiti: Eastakyn Gündogarda diplomatik çözgüt gözläň

Global diplomatiýanyň merkezi bolan Pekinde möhüm sammit geçirildi. Hytaýyň Daşary işler ministri Wan Yi paýtagt Pekinde Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi bilen duşuşdy we Eastakyn Gündogarda barha möwjeýän dartgynlyk we ikitaraplaýyn gatnaşyklar barada pikir alyşdy. Duşuşykda sebitdäki durnuksyzlygyň global parahatçylyga we ösüşe edýän ýaramaz täsirleri çuňňur ara alnyp maslahatlaşyldy.

Pekinden ortaça we gepleşiklere çagyryş

Chinaakyn Gündogardaky häzirki ýagdaýyň aşa gowşakdygyny belläp, Hytaýyň Daşary işler ministri Wan ii bu durnuksyzlygyň halkara jemgyýetçiliginiň asudalygyna howp salýandygyny aýtdy. Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşiniň (UNSC) hemişelik agzasy hökmünde Hytaýyň global we sebitdäki krizisleri çözmekde konstruktiw rol oýnamagy maksat edinýändigini mälim eden Wang, Pekin bilen Tähranyň arasyndaky "hemmetaraplaýyn strategiki hyzmatdaşlyk" gatnaşyklaryna ünsi çekdi. Hytaýyň Eýranyň kanuny hukuklaryny we bähbitlerini goramagy maksat edinýändigini mälim eden Wang, ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlygy uzaltmagyň hiç kimiň bähbidine däldigini aýtdy. Wang Yi iki tarapy hem paýhasly we aram bolmaga çagyrdy we şu güne çenli baglaşylan şertnamalaryň çäginde gepleşik mehanizmleriniň gaýtadan dikeldilmelidigini aýtdy.

Tähran diplomatik kanallara dolanmak isleýär

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi Pekindäki gatnaşyklary wagtynda kärdeşi bilen Eastakyn Gündogarda we Aýlag sebtindäki harby we syýasy wakalary paýlaşdy. Arakçi indiki ädimler bilen baglanyşykly strategiki meýilnamalaryny düşündirip, öz ýurdunyň dartgynlygy güýçlendirmek islemeýändigini we diplomatik çözgütlere dolanmaga taýýardygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, Eýranyň özygtyýarly hukuklaryny we milli bähbitlerini goramak meselesinde eglişik etmejekdigini belläp, Arakçi ABŞ bilen ozal gol çekilen özara düşünişmek memorandumynyň güýje girýändigini ýatlatdy.

Hormuz bogazy we sebit hyzmatdaşlygy

Eýranyň ministri Arakçi sebitleýin howpsuzlyk çäreleri barada durup geçip, Oman bilen Hormuz bogazyny açyk saklamak baradaky umumy meýilnama barada ylalaşandyklaryny habar berdi. ABŞ-nyň ozal beren borçnamalaryny hakykatdanam ýerine ýetirmelidigini aýdan Arakçi, Waşington administrasiýasyny anyk ädimler ätmäge çagyrdy. Duşuşygyň ahyrynda Arakçi Hytaý bilen çuňňur gatnaşyklara uly sarpa goýýandyklaryny aýtdy we iki ýurduň arasyndaky ähli ugurlar boýunça anyk hyzmatdaşlygy hasam çuňlaşdyrmak isleýändigini aýtdy.