Iantgirt dinozawrlaryň köpeliş syry çözüldi: Titanosaurlar ýumurtgalaryny toprakda jaýladylar

Argentinanyň günortasynda geçirilen düýbüni tutujy paleontologiki gözleg, taryhdan öňki döwrüň iň ägirt jandarlaryndan biri bolan titanozawrlaryň köpeliş endikleri barada düýpli netijeleri ýüze çykardy. Alymlar ägirt ulylygy sebäpli ýumurtgalaryny köpeldip bilmeýän bu uzyn boýly ösümlik dinozawrlarynyň (sauropodlar) ýumurtgalarynyň ýyly bolmagy üçin ösümliklerden we toprakdan ýasalan höwürtgeleri gurandygyny kesgitlediler.

Horrillonyň emele gelmeginde taryhy açyş

CNN tarapyndan berlen maglumata görä, hünärmenler 2020-nji we 2024-nji ýyllar aralygynda Argentinanyň günorta böleginde ýerleşýän Çorrillo formasiýasynda içgin gözlegler geçirdiler. Synaglaryň netijesinde takmynan 68 million ýyl ozal döredilen bu galyndylaryň şol döwürde 55-60 gradus günorta giňişliginde ýerleşýändigi anyklandy. Bu, sauropod topary dinozawrlary üçin dünýäde şu wagta çenli açylan iň ýokary giňişlik höwürtgesi hökmünde hasaba alyndy.

inkubasiýa usuly: Çüýrän ösümlikleriň ýylylygyny ulandylar

Gözlegçiler, tonna agramly ullakan bedenleri sebäpli adaty usullary ulanyp, titanozawrlary inkubasiýa etmegiň mümkin däldigini nygtaýarlar. Dinozawrlaryň bu fiziki päsgelçiligi ýeňip geçmek üçin örän rasional usuly döredendigi çak edilýär. Alnan maglumatlara görä, titanozawrlar ýumurtgalaryny toprakdan we ösümliklerden ýasalan depe höwürtgelerine gömüpdirler. Ösümligiň çüýremegi bilen çykýan tebigy ýylylyk, ýumurtgalaryň ösüşini tamamlamak üçin zerur bolan iň oňat temperaturany üpjün edýär. Süňk galyndylaryndan bu jandarlaryň ýokary giňişlikde ýaşaýandygy öňden mälim bolsa-da, bu gözleg ilkinji gezek bu sowuk sebitlerde höwürtge döredip köpeldi.

Migrasiýa teoriýalaryny sarsdyrýan täze tapyndylar

London uniwersitet kollejiniň paleobiologiýa professory Pol Upçerç, sauropod galyndylarynyň ýokary giňişliklerde gaty seýrek bolýandygyny görkezdi. Professor Upçerç öňki teoriýalaryň bu äpet jandarlaryň diňe tomsuň yssy aýlarynda has giň giňişliklere göçüp, ekwatoryň golaýynda has sowuk sebitlere gaýdyp gelendigini çaklaýandygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, "Korol jemgyýeti açyk ylym" theurnalynda çap edilen bu täze gözleg, titanozawrlaryň ýylyň dowamynda bu agyr sebitlerde galyp bilendigini ýa-da iň bolmanda köpeliş sikllerini tamamlamak üçin bu beýik giňişliklerde gaçybatalga tapyp bilendigini görkezýär.