Içeri işler ministri Çiftçi yglan etdi: Neşe serişdelerine garşy zarba, ilkinji 6 aýda 28 müň operasiýa!

Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi Türkiýeniň howpsuzlyk meýilnamasy, terrorçylyga we neşe serişdelerine garşy operasiýalar we gatnaşan göni ýaýlymda polisiýa güýçleri üçin täze taslamalar barada örän möhüm beýanatlar berdi. Ministr Çiftçi serhet howpsuzlygynyň häzirki ýagdaýyny we şäherlerdäki asuda gurşawy güýçlendirýän amaly maglumatlary köpçülige paýlaşdy.

Ankarada geçirilen NATO sammiti we serhet howpsuzlygy çäreleri

Ankarada geçirildi 36. NATO-nyň döwlet we hökümet baştutanlarynyň sammitiniň howpsuzlyk meselesinde uly üstünlik bilen tamamlanandygyny mälim eden ministr Çiftçi, guramanyň çäginde görülýän çäreleriň jikme-jikliklerini paýlaşdy. Sammitde jemi 56 müň 288 polisiýa we endandarma işgäriniň meýdançada işjeň işleýändigini mälim eden Çiftçi, üç basgançakly strategiýa bilen howpsuzlyk töwereklerini döredendiklerini aýtdy. Birinji nesliň Ankarany we onuň töweregindäki welaýatlary öz içine alýandygyny, ikinji nesliň port şäherleriniň giň töweregini, üçünji nesliň bolsa serhet welaýatlaryny öz içine alýandygyny mälim eden Çiftçi, sammite taýynlyklaryň bir aý ozal başlandygyny we soňky 72 sagatda iň ýokary derejä ýetendigini aýtdy. Bu prosesiň dowamynda geçirilen amallaryň çäginde dürli jenaýatlar üçin gözlenýän ýa-da iň soňky türme tussaglygyna höküm edilen 4 müň 412 adam tussag edildi we jogapkärçilige çekildi.

Ministr Çiftçi serhet howpsuzlygyna maýa goýumlary barada durup geçip, immigrasiýa dolandyryş müdirligi tarapyndan amala aşyrylýan Serhet diwarlary taslamasynyň jikme-jikliklerini paýlaşdy. Uzynlygy takmynan 1339 kilometre barabar bolan serhet liniýasynyň soňky 100 kilometrden başga-da tamamlanandygyny mälim eden Çiftçi, galan bölümiň indiki ýyl tamamlanjakdygy barada hoş habar berdi. Uçarmanlar, optiki diňler we patrul ýollary bilen serhetleriň 24/7-e gözegçilik edilýändigini mälim eden ministr Çiftçi, ABŞ, Ysraýyl bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlykdan soň, 28-nji fewralda Eýran serhedindäki geçelgeleriň 4-den 1-e çenli azalandygyny mälim etdi. Çiftçi 2016-njy ýylda ýurduň içinde 2 million 245 müň gaýdyp geldi. Siriýada re changeim çalşygy we günde ortaça girdeji mukdary 1000 töweregi.

Neşe serişdelerine we kiber jenaýatlaryna garşy göreşde taryhy ýazgylar

Içeri işler ministri Mustafa Çiftçi neşe gaçakçylygyny halas etmek meselesi hökmünde görýändiklerini mälim edip, şu ýylyň ilkinji 6 aýynda neşe serişdelerine garşy 28 müň 68 operasiýanyň geçirilendigini habar berdi. Bu amallaryň dowamynda 45 müň 610 şübheli tussag edildi, 23 müň 434 adam tussag edildi we türmä iberildi. Üpjünçiligi kesmek strategiýasyna laýyklykda şu ýyl ele salnan neşe serişdeleriniň mukdarynyň 80 milliona ýetendigini we geroin we kokain ýaly 26 tonna neşe serişdeleriniň köçelere çykmagynyň öňüni alandygyny aýtdy. Şeýle hem, 2025-nji ýyldaky Europeanewropa neşe hasabatyna görä, Türkiýe neşe serişdelerine garşy göreşde üstünlik gazanyp, 1 million ilatyň arasynda ölüm derejesi boýunça 21 ýurduň arasynda 18-nji orny eýeleýändigini subut etdi.

Täze nesil jenaýat guramalaryna we kiber jenaýatlaryna garşy göreşiň üznüksiz dowam edýändigini mälim eden Çiftçi, 2026-njy ýylda 478 guramaçylykly jenaýat toparyna garşy 1272 operasiýanyň geçirilendigini aýtdy. Çiftçi geljek hepde Adalat ministri Akin Gürlek bilen duşuşjakdygyny we daşary ýurtdaky jenaýat guramalarynyň 307 agzasynyň sanawyna gyzyl duýduryş bermek meselesini ara alyp maslahatlaşjakdygyny aýtdy. Soňky 6 aýda 138 müň kiber operasiýasy bilen; 30 müň web sahypasyna, 52 müň sosial media hasabyna we 45 müň bikanun jedel saýtyna girmek petiklendi. Galplyklara garşy göreş çäginde endandarma Baş serkerdeligi tarapyndan işlenip düzülen “Aýyň” doly taslamasynyň ýakyn wagtda täze kanuny kadalaşdyryljakdygyny mälim etdi.

Polisiýa bölümi üçin ýaşaýyş jaýy we ulagda täze döwür

Stambulda ýaşaýyş çykdajylarynyň ýokary bolmagy sebäpli polisiýa işgärleriniň ýaşaýyş jaý zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin möhüm ädim ädendiklerini mälim eden ministr Çiftçi, Stambulyň gubernatory Dawut Gül we welaýat polisiýa müdiri Selami ıldyldyz bilen bolan duşuşyklarynyň netijesinde täze karara gelendiklerini habar berdi. Awtoulag parkynyň täzeleniş býudjetini şu ýyl ýaşaýyş jaýyny satyn alandyklaryny mälim eden Çiftçi, birinji etapda 600 ýaşaýyş jaýynyň satyn alynjakdygyny we polisiýa işgärlerine bölünip beriljekdigini we bu satyn alyşlaryň dowam etjekdigini aýtdy. Şeýle hem, hukuk gözlegleriniň polisiýa işgärleriniň iş wagtyny kadalaşdyrmak we iş wagtyndan artyk aýlyk hakyny ýokarlandyrmak dowam edýändigini aýtdy.

Daýhan, 2030-njy ýyla çenli ýol howpsuzlygy pudagyndaky ýitgileri 50% azaltmak we 2050-nji ýyla çenli nola çenli azaltmak maksady bilen aýgytly öňe gidýändiklerini mälim etdi we 27-nji fewralda güýje giren täze ýol jezasy düzgünleriniň oňyn netijelerini paýlaşdy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 63 milliondan 69 milliona çenli azaldy, administratiw sanksiýalaryň sany 13 milliondan 10 milliona çenli azaldy. Çiftçi, ýol jerimeleriniň ýokarlanmagynyň düzgünleriň berjaý edilmegini çynlakaý ýokarlandyrandygyny mälim edip, ulagda "gaýçy" jenaýatynyň 65 müňden 4 müň 607-e çenli 93% azalandygyny mälim etdi. Şeýle hem, duýduryş duýduryşlaryny berjaý etmezlik derejesiniň 51% peselendigini, tizlik çäklendirmeleriniň 47% peselendigini we gyzyl çyranyň 4% peselendigini aýtdy.

Ahyrynda Çiftçi, Gündogar we Günorta-Gündogar Anadoly sebitlerindäki 2763 ýol gözegçilik nokadynyň indi zerur däldigi sebäpli ýapylandygyny, aýgytly göreşiň "Terrorçylyksyz Türkiýe" gözýetiminiň çäginde alnyp barylýandygyny we azaşan haýwanlar meselesine hem ünsi çekdi. Ayoldan çykan haýwanlaryň 91% -iniň ýygnalyp, gaçybatalgalara we tebigy ýaşaýyş ýerlerine ýerleşdirilendigini mälim eden ministr Çiftçi, bu meseläni şu ýylyň ahyryna çenli Türkiýanyň gün tertibinden doly aýyrjakdyklaryny aýtdy.