Infantinonyň oturgyjyny goramak üçin hereketi: Dünýä çempionaty 64 topara ýaýbaňlanýarmy?

FIFA soňky döwürde, esasanam 2026-njy ýyldaky dünýä çempionatynda dolandyryş krizisleri we ABŞ-da esaslandyrylan ýeňillik talaplary bilen berk tankytlaryň merkezine öwrüldi. FIFA-nyň ýolbaşçylary, ýaryşyň dowamynda guramaçylyk bozulmalaryna we jedelli kararlara göz ýummakda aýyplanyp, öň görlüp-eşidilmedik dawa sarsdyrdy. Iň soňky saman, Amerikanyň futbolçysy Florin Balogunyň gyzyl kartoçkasynyň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň göni telefon jaňyndan soň yza süýşürilmegi boldy.

Bu ägirt uly dawa-jenjelden soň, futbol jemgyýetçiliginde FIFA-nyň prezidenti Gianni Infantinonyň işinden aýrylmagy baradaky çagyryşlar göç ýaly köpeldi. Oturan ýerini ýitirmek howpy bilen ýüzbe-ýüz bolan Infantino, ýaryşa gatnaşmadyk ýurtlaryň goldawyny gazanmak we liderligini üpjün etmek maksady bilen düýpli giňeltmek taslamasyny öňe sürdi.

Işden gitmek üçin edilýän basyşy ýok etmek isleýän Gianni Infantino, Dünýä çempionatynyň guramasynyň çägini hasam giňeltmegi maksat edinýär. FIFA-nyň prezidenti, 2026-njy ýyldaky dünýä çempionatyny 64 topar bilen guramak mümkinçiliginiň 2026-njy ýyldaky dünýä çempionaty gutarandan soň resmi komitetlerde ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny aýtdy. Bu rewolýusiýa üýtgemesi kabul edilse, eýýäm tassyklanan 48 adamlyk ulgamyň düzümine ýene 16 ýurt goşular we ýaryşyň taryhyna iň köp gatnaşan gurama geçiriler.

Şweýsariýa metbugatynyň esasy kanallaryndan biri bolan Bluewin bilen geçirilen söhbetdeşlikde 64 adamlyk ýaryş ideýasy barada Infantino: "(64 toparlyk ýaryş) hökman şu dünýä çempionatyndan soň degişli komitetlerde gözden geçiriljek we ara alnyp maslahatlaşyljak meseledigini aýtdy.

"Kiçi ýurtlara dünýä çempionatyny arzuw etmek mümkinçiligi berilmeli"

Jianni Infantino, ýaryş görnüşinde meýilleşdirilýän bu giň gerimiň sebäplerini goramak bilen, dünýä futbolynyň ösüşine ünsi çekdi. Infantino bu baradaky sözlerini şu sözler bilen dowam etdirdi: "Her bir halka dünýä çempionatyna gatnaşmagy arzuw etmegi rugsat berilmelidir. Toparlaryň hiliniň aşa ýokarydygyny we bütin dünýäde ýokarlanýandygyny görüp bilersiňiz. Kiçi ýurtlara Dünýä çempionatyna gatnaşmaga mümkinçilik bermeseňiz, özlerini kämilleşdirmäge höwes bolmaz"

Häzirki meýilnamalara görä, 2030-njy ýyldaky dünýä çempionaty futbol taryhynda görlüp-eşidilmedik guramaçylyk gurluşy bilen üç dürli yklymda ýaýradylar we alty hyzmatdaş ýurt tarapyndan kabul ediler. Tournamentaryşyň taryhy açylyş bölüminde ilkinji dünýä çempionatynyň eýesi Urugwaý, 2022-nji ýylda dünýä çempiony bolan Argentina we Günorta Amerika Futbol Konfederasiýasynyň (CONMEBOL) öýi bolan Paragwaý hersi bir oýun geçirer.

Çempionatyň galan oýunlarynyň hemmesi Marokko, Portugaliýa we Ispaniýa bilen bilelikde tamamlanar. Häzirki 48 topardan ybarat meýilnama laýyklykda guramanyň çäginde jemi 101 oýun oýnalmagyna garaşylýar. 1998-nji we 2022-nji ýyllar aralygynda üznüksiz durmuşa geçirilen 32 toparyň nusgawy modeline eýerip, dünýä çempionaty ABŞ, Kanada we Meksika bilen bilelikde geçiriljek 2026-njy ýylyň finaly bilen ilkinji gezek 48 toparyň täze formaty bilen sahna çykar.

Futbol dünýäsiniň möhüm atlaryndan täze meýilnama ýiti reaksiýa

Infantinonyň Dünýä çempionatyny hasam ulaltmak baradaky bu ädimi futbol dünýäsinde biragyzdan kabul edilmedi. UEFA-nyň prezidenti Aleksandr Ceferin geçen aprelde eden çykyşynda bu teklibi "erbet pikir" diýip häsiýetlendirdi. Ceferin, şeýle giňelmegiň dünýä çempionatynyň abraýyna-da, Europeanewropa saýlama oýunlarynyň bäsdeşlik gurluşyna-da uly zyýan ýetirjekdigini öňe sürdi. Edil şonuň ýaly-da, CONCACAF-yň prezidenti Wiktor Montagliani, bu taslamanyň durmuşa geçirilip bilinjekdigi we hiliniň sorag astyna alynmalydygyny aýdyp, Ceferin ýaly pikirini aýtdy.