Ispaniýanyň Franko döwrüniň öwezini dolmak 22 milliard ýewrodan geçdi

Ispaniýa raýat urşunyň pidalaryna we diktator Fransisko Franko döwrüniň öwezini dolmak bilen geçmişdäki ýaralary bejermäge synanyşýar. Çepçi hökümetler tarapyndan kabul edilen Taryhy oryat (2007) we Demokratik oryat (2022) kanunlarynyň çäginde döredilen bu komissiýa ýurduň garaňky döwürlerine ýagtylyk bermegini dowam etdirýär. (Kataloniýa, Navarra, Andalusiýa, Asturiýa, Kanar adalary we Kastiliýa-La Mança) maglumatlaryny jemleýän hasabat çap etdi. Bu hasabat, 1977-nji ýyldan 2024-nji ýylyň ahyryna çenli döwürde milli derejede ýerine ýetirilen düzgünler bilen 611 müň 828 adama jemi 22 milliard 160 million ýewro tölenendigini mälim etdi. Ondan soň maýyp weteranlara we olaryň maşgalalaryna 4 milliard 78 million ýewro, şehitleriň ýa-da dereksiz ýitenleriň maşgalalaryna 4 milliard 59 million ýewro tölenildi. Hünärmen harby işgärlere we olaryň maşgalalaryna 3 milliard 578 million ýewro, ýesir alnanlara 397 million ýewro, raýat urşunda ölenleriň çagalaryna 136 million ýewro tölenildi. demokratik garaýyşlary goldaýan harby işgärler. Bu başlangyç pidalaryň toparlarynyň has giňişleýin ykrar edilmegini üpjün etmegi maksat edinýär.

Sagçy sagçy zorluk we resmi taýdan ykrar etmek

Ispaniýada 1978-nji ýylyň 29-njy dekabryndaky Konstitusiýa kabul edilenden soň, 1979-njy we 1983-nji ýyllar aralygynda sagçy toparlaryň ýa-da howpsuzlyk güýçleriniň 63 adamy öldürendigi resmi taýdan ykrar edildi. Bu ýagdaýlar iki ölçeg esasynda ykrar edildi. Sagçy toparlar tarapyndan 34 adamyň, polisiýa ýa-da endandarma tarapyndan 29 adamyň öldürilendigi mälim edildi.

Ispaniýanyň geçmişiň kölegesinde

Ispaniýanyň raýat urşy we Franko döwründe 500 müňden gowrak adam öldi. Sosialistik Işçiler Partiýasy (PSOE) we beýleki çepçi partiýalar, Bask we Kataloniýanyň separatistik syýasy partiýalarynyň goldawy bilen geçmişe garşy durmak üçin iki möhüm kanun hödürlediler. Şeýle-de bolsa, sagçy we sagçy partiýalar bu prosesi goldamaýarlar.

Ispaniýanyň geçmiş bilen ylalaşmagy geljekki syýasy we jemgyýetçilik ösüşleri üçin möhümdir. Taryhy şikesleri bejermek sosial parahatçylyga goşant goşar diýlip garaşylýar.