Iýun aýynyň iň girdejili maýa goýum guraly yglan edildi: Dollar, altyn we bir Stocka ýitirilende gazandy!

Türk statistika instituty (TUIK), 2026-njy ýylyň iýun aýy üçin maliýe maýa goýum gurallarynyň hakyky girdeji nyrhlaryny halk bilen paýlaşdy. Maýa goýujylar we bazarlar tarapyndan sabyrsyzlyk bilen garaşylýan maglumatlara görä, döwlet obligasiýalary her aýda iň ýokary derejä ýetdi we bir stocka maýadarlaryny uzak möhletde begendirdi. Altyn we walýuta iýun aýynda garaşylýandan pes bolup, maýadarlara ýitgi çekdi.

Döwlet içerki karz kagyzlary (GDBS) aýlyk öndürijilikde tapawutlanýar

Iýun aýynda iň ýokary girdeji Döwlet içerki karz kagyzlarynda (GDBS) hasaba alyndy. Içerki öndürijiniň baha indeksi (D-PPI) we sarp ediş bahasy indeksi (CPI) peselende 2,42 göterim hakyky girdeji getirmek bilen, GDDS aýyň iň köp girdeji gazanan guralyna öwrüldi.

Şol döwürde jemi goýum göterimi D-PPI boýunça 1,36 göterim, CPI boýunça 2,17 göterim girdeji teklip etdi. Çäklendirilen ösüş bilen ABŞ-nyň dollary D-PPI-de 0,05 göterim we CPI-de 0,85 göterim maýa goýujylary üçin hakyky girdeji galdyrdy. Beýleki tarapdan, Euroewro D-PPI esasynda 1,41 göterim, CPI esasynda 0,62 göterim ýitirdi; BIST 100 indeksi degişlilikde 3,13 göterim we 2.36 göterim ýitirdi. Beýleki tarapdan, altyn şaýy, aýda iň köp ýitiren, PPI-de 7,39 göterim, CPI-de 6,64 göterim ýitiren gural boldy.

Çärýek we alty aýlyk döwürde kim ýeňiji boldy?

Üç aýlyk möhleti bahalandyrylanda, goýum göterimleriniň yzygiderli ýokarlanmagy ünsi özüne çekdi. Jemi goýum göterimi, D-PPI azalanda 1,22 göterim we CPI azaldylanda 2,07 göterim hakyky girdeji bermek arkaly döwrüň lideri boldy. Şol 3 aýyň dowamynda, D-PPI esasynda 16,99 göterim we CPI esasynda 16,29 göterim ýitgi çekip, maýa goýujylary iň köp gynandyrýan gural boldy.

Alty aýyň içinde aksiýalar öňe çykdy. BIST 100 indeks, D-PPI bilen hasaplananda 8,70 göterim, CPI bilen hasaplananda 7,16 göterim gazanyp, birinji orny ýitirmedi. Bu döwürde, D-PPI-de 8,66 göterim, CPI-de 9,95 göterim ýitgi çekip, iň köp ýitiren maýa goýum guraly hökmünde altyn şaýy hasaba alyndy.

BIST 100 maýa goýujysyna ýyllyk esasda iň ýokary hakyky girdeji berdi

TÜİK maglumatlaryna görä uzak möhletli maýa goýum islegleri gözden geçirilende, ýyllyk iň ýokary hakyky girdeji BIST 100 indeksinde amala aşyryldy. Gymmatly kagyzlar bazary D-PPI azalanda 17.93 göterim, CPI azaldylanda 14,34 göterim arassa hakyky girdeji gazandy.

annualyllyk beýleki girdeji gurallary altyn şaýy (D-PPI: 16,14 göterim , CPI: 12,60 göterim ), DİBS (D-PPI: 6.87 göterim , CPI: 3,62 göterim ) we jemi goýum göterimi (D-PPI: göterim). 5.24 , CPI: 2,04 göterim ). Beýleki tarapdan, walýuta maýa goýumlary her ýyl inflýasiýa garşy pese gaçdy. ABŞ-nyň dollary maýadarlarynyň PPI-de 8,48 göterim, CPI-de 11,26 göterim ýitirilmegine sebäp bolsa, Euroewro PPI-de 8,60 göterim, CPI-de 11,38 göterim ýitgä sebäp boldy.