Jübi bank işinde täze howp: "Töleg talap" aýratynlygy bilen goýum duzagyndan ägä boluň!
Hünärmenler, mobil bank ulgamynda "Töleg talap" aýratynlygyny ulanyp, kiber aldawçylarynyň raýatlara nähili zyýan berýändiklerini düşündirip, goýum duzagyna garşy duýduryş berdiler.
Jübi bank programmalary tarapyndan durmuşy aňsatlaşdyrmak üçin hödürlenýän innowasion çözgütler kiber jenaýatçylar tarapyndan ekspluatasiýa täze usulyna öwrüldi. Banklaryň ulanyjylaryna tanaýan adamlaryndan çalt we iş ýüzünde pul sorap bilmekleri üçin hödürleýän "Töleg talap" aýratynlygy guramaçylykly galplyk usuly hökmünde ýüze çykdy. Sosial media platformalarynda bu täze usul bilen müňlerçe lirany ýitirenleriň sany çalt artýarka, hünärmenler raýatlary sanly amallarda has seresap bolmaga çagyrýarlar.
Kiber aldawçylarynyň täze halanýanlary: "Töleg talap etmek" ulgamy nähili işleýär?
Kazyýet maglumatlary boýunça hünärmen Prof. meselesinde möhüm duýduryşlar berdi. Doktor Ali Murat Kyryk ulgamyň amatlylygy üpjün etmek üçin hakykatdanam gowy niýet bilen işlenip düzülendigini, ýöne kezzaplaryň ony professional "goýum duzagyna" öwrendigini aýtdy. Gündelik durmuşda köp amallaryň ykjam bank arkaly amala aşyrylýandygyny ýatladýan Kyryk, awtoulag kärendesi, ulag satyn almak, jaý kireýine almak ýa-da internet arkaly jaý satmak ýaly mahabatlary yzarlaýan kiber aldawçylaryň bu ulgamy açyk gapy hökmünde ulanýandygyny aýtdy.
Aldawçylaryň pidalary bilen aragatnaşyk saklanda gaty meýilleşdirilen hereket edýändiklerini mälim eden prof. Dr.Kyryk: "Zalym adamlar, ilki bilen beýleki tarapa ynam döretmek üçin şäheriň daşynda ýaşaýan we howlukmaç adam hökmünde özüni tanadýarlar. Şeýle hem, pidalarynyň söwda şertnamasyny alyp barmaklaryndan şübhelenmeginiň öňüni alýarlar." diýdi.
Goýum aljak bolanyňyzda hasabyňyzy ýitirmäň: 40-50 müň TL duzagy
Ynam gatnaşyklaryny gurandan soň, prof aldawçynyň goýum diýilýän zady ibermek isleýändigini aýtdy. Doktor Kyryk hakyky duzagyň şu etapdan soň başlanýandygyny düşündirdi: "Galplyk, goýum ibermek bahanasy bilen öz IBAN-yny ulanmagyň ýerine satyjynyň IBAN maglumatyny alýar we mobil bank arzasynda" Töleg talap "menýusyna girýär. Satyjynyň IBAN-yny bu ýere ýazýar we 40-50 müň lira ýaly ýokary goýum mukdaryny goýmak bilen haýyş döredýär.
Bu amaldan soň satyjynyň jübi telefonyna tassyklama habarnamasy iberilýär. Satyjy beýleki tarapyň özüne goýum iberendigini we bu amaly tassyklamalydygyny pikir edip, howlukmaç hereket edýär. Prof. Diýdi. Kırık, kazyýet işlerinde iň uly päsgelçilikleriň biriniň geleşigiň beýanydygyny belläp, kezzaplaryň düşündiriş bölümini bilkastlaýyn boş goýýandygyny aýtdy. Düşündirişsiz iberilen pullaryň kazyýetde "bergi tölegi" hökmünde görkezilip bilinjekdigini mälim eden Kyryk, "Bir gün prokuratura ýa-da kazyýet işine başlanda kezzap," Bu adamyň maňa bergisi bardy, karzy töledi. Üns berseňiz, düşündiriş bölüminde hiç zat ýazylmaýar "we satyjyny doly gurban edýär" -diýdi. Duýduryş berdi. Prof. kiber kezzapçylarynyň toruna düşmezlik üçin raýatlaryň görüp biljek çäreleri sanalýar. Doktor Ali Murat Kyryk, düşündiriş setiriniň esasanam depozit amallarynda möhüm ähmiýete eýedigini aýtdy. Raýatlaryň her geçirim üçin "Bu aşakdaky mahabat belgisi bilen önümiň goýum tölegi" ýaly aç-açan we düşündirişli beýannamalar ýazmalydygyny aýdan Kyryk, "Tassyklama geler, diňe tassyklamaly" ýa-da "Men döwlet işgäri, şäherden çykdym" ýaly hiç haçan ynanmaly däldigini aýtdy. Kıryk aldawçylaryň ýene bir umumy taktikasynyň özlerini notarius ýa-da kazyýet işgäri hökmünde tanatmakdygyny aýtdy. Notarius, prokuror, kazy ýa-da notarius işgäri hökmünde özüni tanadýan we telefon arkaly amallary geçirmäge synanyşýan adamlara ynanmaň. Notariuslar telefon arkaly beýle tassyklama amallaryny amala aşyrmaýarlar. " diýdi. Şeýle hem, elektron söwda we mahabat saýtlary tarapyndan hödürlenýän ygtybarly töleg ulgamlarynyň "komissiýa tölemeli däl" ýaly bahana bilen ýapylmaly däldigini duýdurdy. Şeýle galplyk ýüze çyksa, prof. Doktor degişli banka wagt ýitirmezden çagyrylmalydygyny we şübheli geleşik hasabatynyň edilmelidigini aýtdy. Doktor Kyryk, geleşik entek üpjünçilik tapgyrynda bolsa, ýatyrylmak mümkinçiliginiň bardygyny aýtdy. Jebir çekenler ähli hat alyşmalary, ekran suratlaryny, IBAN maglumatlary we bank girdejilerini doly saklamaly we derrew prokuratura kazyýete ýüz tutmaly, banka ýazmaça ýüz tutmaly we zerur bolsa sarp ediş kazyýetlerine ýüz tutmaly. Aldawdan gaça durmak üçin näme etmeli? Ine Möhüm seresaplyklar
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!