Kamerunyň prezidenti Pol Biýa 10 hepdeden soň öz ýurduna gaýdyp geldi: 93 ýaşly lideriň uzak dymmagy gutarýar

Kamerunda birnäçe hepde bäri jemgyýetçilik gün tertibini eýeleýän näbellilik ahyrsoňy gutardy. Countryurdy 44 ýyl dolandyran 93 ýaşly prezident Pol Biýa Şweýsariýanyň Genevaenewa şäherinden hususy uçary bilen paýtagt oundaounde gaýdyp geldi. Döwlet telewideniýesi CRTV tarapyndan göni ýaýlymda berlen taryhy pursatlarda Biýany göterýän uçaryň ýerli wagt bilen 18: 00-da oundaounde-Nsimalen halkara howa menziline gonandygy habar berildi. Howa menzilinden çykyp barýarka awtoulagynyň penjiresinden silkip, özüne garaşýan märekäni garşy alan garry lider, berk howpsuzlyk çäreleri bilen Prezident köşgüne göçdi.

"Gysga möhletli" meýilleşdirilen syýahat 10 hepdelik krizise öwrüldi

Prezidentiň 7-nji iýunda beren resmi beýanynda 93 ýaşly lideriň Europeewropa "gysga möhletli" şahsy sapar etjekdigi habar berildi. Şeýle-de bolsa, bu saparyň 10 hepde dowam etmegi ýurtda spekulýasiýa we syýasy jedelleriň döremegine sebäp boldy. Oppozisiýa wekilleri we dürli hökümete degişli bolmadyk guramalar Prezident Biýanyň saglyk ýagdaýyna alada bildirdiler we döwlet dolandyryşynda has aç-açanlyga çagyrdylar. Hökümet tarapy bu etapda beren beýanatlarynda konstitusiýa işinde hiç hili päsgelçilik ýokdugyny aýtdy we Prezident Biýanyň daşary ýurtda bolan döwründe ähli konstitusion ygtyýarlyklaryny işjeň ulanmagyny dowam etdirýändigini öňe sürdi.

Dünýäniň iň garry lideri: 44 ýyllyk üznüksiz güýç hakda hekaýa

Pol Biýa diňe bir Kamerunda däl, eýsem dünýäniň iň garry döwlet baştutany diýen ada eýe. Ilkinji prezident Ahmadou Ahidjo işinden aýrylandan soň, Biýa 1982-nji ýylyň 6-njy noýabrynda konstitusiýa laýyklykda prezident boldy we şondan bäri ýurduň ykbalyny kesgitleýär. Prezident bolmanka 1975-nji we 1982-nji ýyllar aralygynda premýer-ministr bolup işlän tejribeli syýasatçy, Kamerunyň syýasy taryhynda iň täsirli şahsyýet hökmünde tapawutlanýar.

Konstitusiýa üýtgemegi we saýlawyň tükeniksiz ýeňişleri

Biýanyň ýarym asyra golaý dowam eden dolandyryşy, giren her saýlawynda ýeňşi bilen güýçlendi. 1984-nji, 1988-nji, 1992-nji, 1997-nji, 2004-nji, 2011-nji we 2018-nji ýyllarda geçirilen saýlawlarda ýeňiş gazanan Biýa, degişlilikde 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda geçirilen prezident saýlawlarynda ýeňiş gazanyp, iş möhletini ýene bir gezek uzaltmagy başardy. 2008-nji ýylda girizilen möhüm konstitusiýa üýtgetmesi bilen prezidentiň möhletiniň aýrylmagy Biýanyň ýene dalaşgär bolmagyna ýol açan iň möhüm öwrüm boldy. Häzirki wagtda 93 ýaşyndaky Pol Biýa, 44 ýyllyk dolandyryşy bilen Afrika yklymynyň iň uzak wagtlap hyzmat eden liderleriniň hataryna goşulmagyny dowam etdirýär.