Kanada Türkiýäniň 30 milliard dollarlyk täze ýadro elektrik stansiýasy taslamalary bilen gyzyklanýar

Kanadanyň premýer-ministri Mark Karni 21-24-nji oktýabr aralygynda Türkiýe sapary wagtynda energiýa pudagynda hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerine baha berer. Saparyň çäginde Türkiýäniň ýadro energiýasy maksatlaryna laýyklykda meýilleşdirilýän uly göwrümli taslamalaryň ara alnyp maslahatlaşylmagyna we bu ugurda täze şertnamalaryň açylmagyna garaşylýar.

Sinop we Frakiýa atom elektrik stansiýasy taslamalarynda iň soňky ýagdaý nähili?

Kanadanyň wekiliýetiniň gün tertibi Sinopda, Gara deňziň kenarynda gurulmagy meýilleşdirilýän ýadro desgasyny we Frakiýa sebitinde durmuşa geçirilmegi meýilleşdirilýän başga bir elektrik stansiýasy taslamasyny öz içine alýar. Kanadanyň tarapynyň takmynan 30 milliard dollar töweregi boljak bu ägirt uly maýa goýumlaryna gyzyklanma bildirendigi we tehniki jikme-jiklikleriň ara alnyp maslahatlaşyljakdygy aýdylýar.

Energetika ministrligi ýadro taslamalary üçin haýsy strategiýany ýerine ýetirýär?

Energetika we tebigy baýlyklar ministrliginiň işgärleri, Türkiýäniň ýadro energiýasy maýa goýumlary boýunça bäsdeşlik tekliplerine açykdygyny nygtaýarlar. Ministrlik, iň oňat teklip hödürleýän we taslamalar durmuşa geçirilende iň tehnologiki we maddy taýdan amatly şertleri döredýän ýurt bilen dowam etmek kararyna geljekdigini aýtdy.

Kanadanyň premýer-ministri Mark Karniniň 21-24-nji oktýabr aralygynda Türkiýe bilen gatnaşygy Sinop we Frakiýa sebitlerinde meýilleşdirilýän 30 milliard dollarlyk atom elektrik stansiýasy taslamalary üçin hyzmatdaşlygyň esasyny goýmagy maksat edinýär. Energetika ministrliginiň işgärleri, Türkiýäniň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy strategiýasynyň çäginde iň amatly teklip hödürleýän hyzmatdaş bilen işleşjekdiklerini we bu prosesiň bäsdeşlik gurluşynda geçiriljekdigini bellediler.

Türkiýäniň ýadro energiýasy programmasy, energiýa dürlüligini ýokarlandyrmak we daşary ýurtlara garaşlylygy azaltmak maksady bilen uzak möhletleýin meýilnama bilen amala aşyrylýar. Şeýle halkara taslamalarynda tehniki, maliýe we howpsuzlyk ülňüleri bilen baglanyşykly jikme-jik şertnamalar degişli ýurtlar bilen gol çekilen hökümetara şertnamalardan soň amala aşyrylýar. Maýa goýum ýurtlary Energetika we tebigy baýlyklar ministrligi bilen geçirilen gepleşikleriň netijesinde kesgitlenen şertleriň çäginde taslama gatnaşýarlar.

Netije

Türkiýäniň ýadro energiýasy maýa goýumlarynda alyp barýan bäsdeşlik çemeleşmesi, taslamalara halkara gyzyklanmanyň artýandygyny görkezýär. Kanadanyň bu taslamalara ýakyndan gyzyklanmagy Türkiýeniň dürli ýurtlar bilen energiýa diplomatiýasynda hyzmatdaşlyk etmek ukybyny we strategiki ähmiýetini görkezýär. 30 milliard dollarlyk bu ägirt uly býudjet taslamalary, uzak möhletde Türkiýäniň senagat we energiýa infrastrukturasyna çynlakaý goşant goşmagy maksat edinýär.

Bu etapdan alynjak esasy netije, Türkiýe, bir ýurda garaşly bolmazdan, ýadro energiýasy maksatlaryna ýetmek üçin iň täsirli we tehnologiki taýdan başarnykly hyzmatdaşlary saýlamaga tutanýerli garamagydyr. Energetika ministrliginiň "iň oňat teklibe" berýän ünsi, taslamanyň hem çykdajy, hem-de tehnologiýa geçirmek nukdaýnazaryndan optimallaşdyrylmagyny maksat edinýändigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Kanadanyň ýadro energiýasy taslamalaryna gatnaşmagy, Türkiýe bilen Kanadanyň energiýa pudagynda ykdysady we söwda gatnaşyklaryny çuňlaşdyryp biler. Bu, energiýa tehnologiýalary babatynda bilimleriň we tejribeleriň paýlaşylmagyny artdyryp biler, şeýle hem Türkiýe Kanadanyň ýadro energiýa infrastrukturasyny gurmak tejribesinden peýdalanmagyna mümkinçilik döredip biler.

Mundan başga-da, bu ululykdaky maýa goýumyň amala aşyrylmagy Sinop we Frakiýa sebitlerinde iş mümkinçiligini artdyryp, ýerli ykdysadyýetlere çynlakaý itergi berip biler. Nuclearadro energiýasy taslamalarynyň üstünlikli tamamlanmagy Türkiýäniň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygyny güýçlendirer, şeýle hem uzak möhletde senagat önümçiliginde ulanylýan elektrik energiýasynyň çykdajy gurluşyna oňyn täsir edip biler.