KDC-de Ebola epidemiýasy: Keselleriň sany 10 müňden, ölenleriň sany 4 müň 887-den geçdi

Kongo Demokratik Respublikasynyň Saglygy goraýyş ministrligi ýurtda täsirli Ebola epidemiýasy bilen baglanyşykly häzirki maglumatlary köpçülige paýlaşdy. Ministrligiň beren beýanyna görä, epidemiýanyň çäginde 10 müň 60 tassyklanan ýagdaý ýüze çykaryldy. Kesel sebäpli ömrüni ýitirenleriň sany 4 müň 887 diýlip hasaba alnanda, 2 müň 600 adamyň saglyk ýagdaýyna gaýdyp gelendigi habar berildi.

Näme üçin Ebola epidemiýasynda aragatnaşyk yzarlamak ýeterlik däl?

Kongo Demokratik Respublikasyndaky epidemiýada keselleriň takmynan 80 göteriminiň ozal ýüze çykarylan aragatnaşyklaryň daşynda ýüze çykandygy mälim edildi. Afrika Kesellere gözegçilik we öňüni alyş merkeziniň (Afrika CDC) maglumatlaryna görä, wirusyň gözegçilik astynda saklanmagy üçin keselleriň azyndan 95 göterimi belli aragatnaşyklaryň arasynda bolmaly. Häzirki suratyň bu derejeden has pes bolmagy wirusyň ýaýramagynyň we ýaýramagynyň zynjyryny yzarlamakdaky kynçylyklary ýüze çykarýar.

Saglyk hyzmatlaryna girmek üçin nähili päsgelçilikler bar?

Epidemiýa maglumatlary ölenleriň azyndan ýarysynyň bejeriş merkezlerine kabul edilmedik adamlaryň arasynda bolandygyny görkezýär. Bu, hassalaryň ep-esli böleginiň saglygy goraýyşa girip bilmeýändigini ýa-da alamatlaryny häkimiýetlere habar bermekden gaça durýandygyny görkezýär. Maý aýynda Ituri welaýatynda ýüze çykan we "Bundibugyo" warianty diýlip kesgitlenen wirus üçin entek tassyklanan sanjym ýa-da bejeriş usuly ýok.

Kongo Demokratik Respublikasynda 246 şübheli hadysadan we Ituri welaýatynda 65 ölümden soň 15-nji maýda yglan edilen Ebola epidemiýasy 1976-njy ýyldan bäri sebitdäki iň agyr saglyk krizislerinden biri bolup durýar. Wirusyň ýaýramagy saglyk infrastrukturasynyň ýeterlik däldigi we bejergi almakdaky kynçylyklar sebäpli giň geografiýa täsirini dowam etdirýär.

Ebola wirusy gemorragiki gyzzyrmany döredýän kesel bolup, ilkinji gezek 1976-njy ýylda Sudanyň Nzara we DR-nyň Yambuku şäherinde ýüze çykaryldy. Günbatar Afrikada 2013-nji we 2016-njy ýyllar aralygyndaky esasy epidemiýada 30 müň adam ýokaşdy we 11 müňden gowrak adam öldi. Halkara saglyk guramalary sebitdäki wakalary ýakyndan yzarlamak bilen ýerli saglyk bölümlerine goldaw bermäge synanyşýarlar.

Netije

Alnan maglumatlar epidemiýa gözegçilik etmek üçin diňe lukmançylyk çäreleriniň ýeterlik däldigini, jemgyýetiň saglygy goraýyş hyzmatlaryna bolan ynamynyň ýokarlanmalydygyny we aragatnaşyk yzarlamasynyň güýçlendirilmelidigini subut edýär. Hususan-da bejeriş merkezlerine ýüz tutmaýan näsaglaryň ýokary derejesi, ýerli saglyk strategiýalarynda ýerli maglumatlaryň we elýeterliligiň möhüm ähmiýete eýedigini görkezýär.

Epidemiýanyň ýaýramagynyň tizligi we bejeriş sanjymynyň ýoklugy sebitdäki saglygy goraýyş ulgamyna edilýän basyşyň uzak wagtlap dowam edip biljekdigini görkezýär. Aragatnaşykda üstünlikleriň pes bolmagy wirusyň gözegçiliksiz ýaýramagyny dowam etdirer.

Mümkin täsirler

Epidemiýanyň häzirki ugry sebitdäki ykdysady we jemgyýetçilik işlerine ýaramaz täsir edip biler. Saglygy goraýyşa girip bilmeýän ýa-da alamatlary gizläp bilmeýän adamlaryň köpelmegi wirusyň has uly sebitlere ýaýramagyna we ýerli saglygy goraýyş ulgamlarynyň düýbünden ýykylmagyna sebäp bolup biler.

Halkara jemgyýetçiligi we kömek guramalary sebite lukmançylyk logistika goldawyny artdyrar diýlip garaşylýar. Şeýle-de bolsa, sanjymlaryň we bejeriş protokollarynyň ýoklugy epidemiýanyň uzak möhletli saglyk krizisine galmagyna we sebitde ynsanperwer kömeginiň zerurlygyny hasam artdyryp biler.