Koja Ragyp Paşanyň köpugurly intellektual dünýäsi Eskişehirde ara alnyp maslahatlaşyldy.

Eskişehirdäki Anadolu uniwersitetiniň Edebiýat fakultetinde Osman imperiýasynyň möhüm şahsyýetleriniň biri bolan Koja Ragyp Paşanyň köpugurly dünýäsini öwrenýän okuw maslahaty geçirildi. Bu çäräniň maksady edebiýat, syýasat we filosofiýa ýaly dürli ugurlara täsir eden bu möhüm şahsyýeti has gowy düşünmäge ýardam etmekdi. 7-8-nji maýda geçirilen okuw maslahatyna akademiki jemgyýet giňden gatnaşdy.

Koca Ragyp Paşanyň köptaraply şahsyýeti

Okuw maslahatynyň ilkinji mejlisi Edebiýat fakultetiniň maslahat zalynda geçirildi. Doktor Emrah Gülüm guramaçy bolup işledi, açylyş sözüni bolsa fakultetiň dekany professor doktor Fuat Güllüpınar aýtdy. Professor Güllüpınar Paşanyň döwlet işgäri we sungat işgäri hökmünde möhüm şahsyýet bolandygy barada gürrüň berdi we onuň aň-paýhasynyň we zehininiň Osman imperiýasynyň medeni we syýasy durmuşynda öz yzyny galdyrandygyny nygtady.

Edebiýat we syýasat: Koca Ragyp Paşanyň yzlary

Gatnaşyjylaryň arasynda professor Dr. Mehmet Mahur Tulum , professor Dr. Abdülkadir Erkal , professor Dr. Şewkiýe Kazan Nas we professor Dr. Kamil Sarytaş bardy. Koja Ragyp Paşanyň syýasy durmuşy barada gürrüň beren Tulum, çagalygynda kakasy bilen bilelikde başlan syýasy karýerasynyň Beýik Wezir wezipesine bellenmegi bilen tamamlanandygyny düşündirdi. Paşanyň işleri "usul we asudalyk" bilen alyp barmak usuly onuň syýasy häsiýetini kesgitleýän iň tapawutly aýratynlyklaryň biri hökmünde tapawutlanýardy.

Poeziýa bilen döwletçilik arasyndaky deňagramlylyk

Akdeniz Uniwersitetinden professor Dr. Şewkiýe Kazan Nas Paşanyň edebi kimligi barada täsirli seljermeler geçirdi. Kazan Nas onuň goşgularynyň jemgyýetçilik we döwlet gurluşyny, ahlagy we şahsy duýgulary bilelikde öz içine alýandygyny aýtdy. Bu utgaşyk Koja Ragyp Paşanyň sungatyny beýlekilerden tapawutlandyrýan esasy elementleriň biri hökmünde tapawutlanýar.

Koja Ragyp Paşanyň filosofiki çuňlugy

Eskişehir Osmangazi Uniwersitetinden professor Dr. Kamil Sarytaş Paşanyň filosofik çuňlugyny nygtap, onuň sufizm we kelam ýaly dürli ugurlary nähili bilelikde göz öňünde tutandygyny düşündirdi. Sarytaş "Ýeniçeri filosof bolup bilmez" diýen pikiri öňe sürdi we Paşanyň köpugurly pikir gurluşynyň bu garaýşy nädip ret edýändigini aýtdy.

Medeni howandarlyk we edebiýatyň ösüşi

Okuw maslahatyndaky jemleýji çykyşy professor Dr. Abdülkadir Erkal hödürledi we Koja Ragyp Paşanyň medeni howandarlygy we edebi topary barada gürrüň berdi. Erkal Paşa ýaly howandarlaryň XVIII asyryň edebi ösüşlerinde möhüm rol oýnandygyny we bu gurluşyň döwrüň edebi baýlygyna nähili goşant goşandygyny düşündirdi.

Okuw maslahatynyň netijeleri we geljekki garaýyşlar

Günüň ikinji ýarymynda edebiýat we dil barada pikir alyşmalar boldy. Gazallar, tematiki goşgular ýygyndylary we şygryýetdäki tankyt elementleri seljerildi. Okuw maslahaty gatnaşyjylar üçin sorag-jogap sessiýasy bilen tamamlandy. Şeýle çäreler bize Koja Ragyp Paşa ýaly möhüm şahsyýetleriň mirasyny has gowy düşünmäge kömek edýär, şeýle hem olaryň häzirki zaman intellektual pikirine täsirini açyp görkezýär.