Kredit kartoçkasynyň çäkleri peseldilermi? Talaplary çäklendirmek üçin bank pudagyndan anyk jogap

"Karz kartymyň çäkleri azalarmy?" Täze kartoçka almak isleýän millionlarça kredit kartoçkasynyň we raýatlaryň gün tertibinde. Bu sorag soňky günlerde sosial ulgamlarda we käbir habar beriş serişdelerinde peýda bolan aýyplamalar bilen güýçlendirildi. Senagat wekilleri, kart çäkleriniň azaljakdygy we täze düzgüniň ýola goýuljakdygy baradaky myş-myşlary soňladylar.

Sosial mediýada "SGK integrasiýasy we çäklendirmäni azaltmak" baradaky aýyplamalar esassyz boldy

köpçüligiň arasynda giňden seslenýän aýyplamalara görä; Banklaryň mundan beýläk müşderileriň beýannamalaryna bil baglamazlygy, tersine, Durmuş üpjünçiligi instituty (SGK) bilen integrirlenen ulgam arkaly raýatlaryň hakyky girdejilerini, häzirki bergilerini we karz ballaryny barlamak arkaly täze çäkleri kesgitlejekdigi öňe sürüldi. Hatda bar bolan ýokary çäkli kartoçkalaryň bu ulgama goşuljakdygy we çäkleriniň azaljakdygy öňe sürüldi. Muňa garamazdan, maliýe pudagynyň çeşmeleri bu talaplaryň hakykaty görkezmeýändigini we wagtal-wagtal öňe sürülýän esassyz habarlardygyny aýtdy. Raýatlaryň beýle esassyz maglumatlara ynanmaly däldigi aýdyldy.

BRSA-nyň çäklerini kadalaşdyrmak üçin resmi amal nähili işleýär?

Bank pudagynda şeýle giňişleýin üýtgeşmäni amala aşyrmak üçin kanuny prosedura amal edilmelidir. Senagat wekilleri, kartoçkalaryň çäkleri babatynda düýpgöter kadalaşdyrmak üçin Bank düzgünleşdiriş we gözegçilik gullugy (BDDK) tarapyndan tekstiň taslamasynyň taýýarlanmalydygyny aýdýarlar. Bu taslama pudagyň wekilleriniň pikirine açylmaly, seslenmeler ýygnalýar we düzgünnama resmi bolýar.

BRSA ýylyň ilkinji aýlarynda kredit kartoçkalarynyň çäkleri boýunça tehniki we administratiw gözlegleriň döwlet edaralary bilen hyzmatdaşlykda dowam edýändigini habar berdi, ýöne häzirki ýagdaýa görä täze kararyň ýokdugyny aýdyp, bu düzgüni güýje girizmedi. Edara häzirki ýagdaý bilen baglanyşykly resmi ädimleriň görülmändigini aýtdy.

Karz kartoçkasyny karz alman, töleg serişdesi hökmünde ulanyň

Türkiýede kredit kartoçkasynyň ulanylyşy dünýädäki tejribelerden düýpgöter tapawutlanýar. Kredit kartoçkalary esasan dünýä derejesinde "töleg guraly" hökmünde işleýän hem bolsa, biziň ýurdumyzda giňden ýaýran töleg mümkinçilikleri sebäpli "karz guraly" hökmünde görkezilýär. Dünýäniň köp ýurtlarynda elýeterli bolmadyk giň bölekleýin opsiýalar, Türkiýedäki sarp edijilere býudjetlerinden has köp çykdajy etmäge ýol açýar.

Çäklendirilen girdeji derejesi bolan ulanyjylar bölekleýin söwda sebäpli gyssagly zerurlyklaryny kanagatlandyryp bilseler-de, kartoçkasyny kesgitleýän adamlaryň karz spiraly girdejilerinden has ýokary bolup, döwür karzynyň ýerine diňe iň az töleg mukdaryny goýýar. Maliýe saglygyny goramak üçin kredit kartoçkasynyň karz mehanizmi däldigini ýatdan çykarmak we iň oňat maliýe çemeleşmesi hökmünde her aý hasabat senesinden soň ähli döwür karzyny tölemek maslahat berilýär.