Global energiýa krizisiniň bosagasynda: “Aramco” -nyň baş direktorynyň haýran galdyryjy beýany

Nebitiň ýitmegi we global täsirler

Hormuz bogazynyň ýapylmagy dünýä bazaryndan 1 milliard barrel nebit çykarylmagyna sebäp boldy. Nasser bu ýitgileriň öwezini dolmak üçin köp wagtyň gerek boljakdygyny belläp, iýun aýynyň ortalaryna çenli dowam eden bidüzgünçilikleriň dünýä taryhynyň iň uly krizisine öwrülip biljekdigini duýdurdy. Türkiýäniň Energetika strategiýalary we syýasatlary gözleg merkeziniň (TESPAM) prezidenti Ouzhan Akýener bu ýagdaýa baha berdi we Saud Arabystanynyň gündogar-günbatar liniýa kuwwatyny ýokarlandyrmak arkaly bu prosesi belli bir derejede deňagramlaşdyrandygyny aýtdy. Akyener, Eýranyň üsti bilen nebit iberilmeginiň kesilmegi sebäpli halkara bazarlarynda her gün takmynan 10 million barrele çenli ýitginiň bardygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, bu ýitginiň hemişelik däldigini we beýleki öndüriji ýurtlaryň ýagdaýy goşmaça önümçilik bilen deňleşdirmäge synanyşýandygyny aýtdy.

Bir stocka ýitgileri nebit bazarlarynda iň uly töwekgelçilik bolup durýar. Akyener, Hormuz bogazy ýene-de doly güýjünde işläp başlasa, paýnamalaryň çalşylmagynyň täze isleg tolkunyny döredjekdigini aýtdy. OECD ýurtlarynyň bu prosesi deňleşdirmek üçin çynlakaý düzgünleri durmuşa geçirendigini we Hytaýyň energiýa dolandyryşynda güýçli tagalla edýändigini aýtdy.

Birleşen Arap Emirlikleriniň OPEK-den çykmagy OPEK + -iň önümçilik kuwwatyny gowşatdy. Akyener, bu ýagdaýyň nebit pudagynyň dikeldiş kuwwatyny hasam ýitirendigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, ýokary bahalar Aýlagyň daşyndaky öndürijilere maýa goýum artykmaçlygyny berýär. ABŞ-da nebit öndürijiler ýokary baha gurşawynda uly girdeji gazansa-da, Aýlag ýurtlary bu işde ýeňilenler hökmünde ýüze çykýarlar.