Global energiýa krizisiniň bosagasynda: “Aramco” -nyň baş direktorynyň haýran galdyryjy beýany
ABŞ-Eýran dartgynlygy we Hormuz bogazynda dowam edýän gabaw global energiýa krizisine sebäp bolýar. “Aramco” -yň baş direktory, taryhdaky iň uly energiýa üpjünçiligine baha berdi.
ABŞ-Eýran dartgynlygy sebäpli Hormuz bogazy -da dowam edýän gabaw energiýa pudagynda uly krizise sebäp bolýar. Saudi Aramco kompaniýasynyň baş direktory Amin Nasser bu ýagdaýy "dünýädäki iň uly energiýa üpjünçiligi zarbasy" diýip häsiýetlendirdi we dünýä nebit bazarynyň her hepde 100 million barrele ýitirýändigini aýtdy. Naser, bu ýagdaý dowam etse, taryhdaky iň uly krizise öwrüljekdigini aýtdy.
Nebitiň ýitmegi we global täsirler
Hormuz bogazynyň ýapylmagy dünýä bazaryndan 1 milliard barrel nebit çykarylmagyna sebäp boldy. Nasser bu ýitgileriň öwezini dolmak üçin köp wagtyň gerek boljakdygyny belläp, iýun aýynyň ortalaryna çenli dowam eden bidüzgünçilikleriň dünýä taryhynyň iň uly krizisine öwrülip biljekdigini duýdurdy. Türkiýäniň Energetika strategiýalary we syýasatlary gözleg merkeziniň (TESPAM) prezidenti Ouzhan Akýener bu ýagdaýa baha berdi we Saud Arabystanynyň gündogar-günbatar liniýa kuwwatyny ýokarlandyrmak arkaly bu prosesi belli bir derejede deňagramlaşdyrandygyny aýtdy. Akyener, Eýranyň üsti bilen nebit iberilmeginiň kesilmegi sebäpli halkara bazarlarynda her gün takmynan 10 million barrele çenli ýitginiň bardygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, bu ýitginiň hemişelik däldigini we beýleki öndüriji ýurtlaryň ýagdaýy goşmaça önümçilik bilen deňleşdirmäge synanyşýandygyny aýtdy. 
Bir stocka ýitgileri nebit bazarlarynda iň uly töwekgelçilik bolup durýar. Akyener, Hormuz bogazy ýene-de doly güýjünde işläp başlasa, paýnamalaryň çalşylmagynyň täze isleg tolkunyny döredjekdigini aýtdy. OECD ýurtlarynyň bu prosesi deňleşdirmek üçin çynlakaý düzgünleri durmuşa geçirendigini we Hytaýyň energiýa dolandyryşynda güýçli tagalla edýändigini aýtdy.
Bu energiýa krizisi diňe bir nebit pudagyna däl, eýsem global baha zynjyrlaryna hem täsir edýär. Akyener azyk krizisleriniň gapyda durýandygyny we logistika çykdajylarynyň ähli pudaklara täsir edýändigini aýtdy. Dökün we ammiak çykdajylarynyň ýokarlanmagy sebäpli oba hojalygy we azyk pudaklary hem uly basyşda. Inflýasiýanyň täze tolkuny dünýä derejesinde gapyda.
Birleşen Arap Emirlikleriniň OPEK-den çykmagy OPEK + -iň önümçilik kuwwatyny gowşatdy. Akyener, bu ýagdaýyň nebit pudagynyň dikeldiş kuwwatyny hasam ýitirendigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, ýokary bahalar Aýlagyň daşyndaky öndürijilere maýa goýum artykmaçlygyny berýär. ABŞ-da nebit öndürijiler ýokary baha gurşawynda uly girdeji gazansa-da, Aýlag ýurtlary bu işde ýeňilenler hökmünde ýüze çykýarlar. Hormuz bogazyndaky meseleler we onuň täsiri dünýädäki energiýa howpsuzlygyna we ykdysady durnuklylyga howp salýar. 
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!