Dünýä bazarlarynda altyn we kümüş ýokarlanýar, nebit bolsa pese gaçýar.

Ýakyn Gündogarda dowamly parahatçylygyň üpjün edilmegine bolan umytlar energiýa bazarlaryna düýpli täsir etdi we nebitiň bahalarynyň ep-esli pese gaçmagyna getirdi. Bu pese gaçyş global inflýasiýa basyşynyň ýeňilleşdirilmegine bolan garaşmalary güýçlendirdi.

Ýakyn Gündogarda parahatçylygyň umytlary

Analitikler Ýakyn Gündogarda dowamly parahatçylygyň üpjün edilmegine bolan umytlaryň diňe nebit üçin däl, eýsem ýük daşamak, dökünler we beýleki harytlaryň bahasy üçin hem töwekgelçiliklere oňyn täsir edip biljekdigini aýdýarlar.

Mundan başga-da, ABŞ-da çap edilen makroykdysady maglumatlar maýadarlar tarapyndan ýakyndan gözegçilik edilýär. ABŞ-da oba hojalyk däl senagatda aýlyk haky aprel aýynda 115 müň adama artdy, işsizlik derejesi bolsa 4,3 göterim derejesinde durnukly galdy. Ortaça sagatlyk girdeji aýlyk 0,2 göterim we ýyllyk 3,6 göterim ýokarlandy.

Amerikanyň iş bilen üpjünçilik maglumatlary

Bu maglumatlar zähmet bazarynyň güýçli bolmagynda galýandygyny görkezýär, şol bir wagtyň özünde aýlyk haklarynyň çäkli ýokarlanmagy inflýasiýa basyşynyň dolandyryp boljakdygyny görkezýär. Bilermenler ABŞ-nyň iş bilen üpjünçilik maglumatlarynyň ykdysady ösüşiň keskin pese gaçmagy barada çäkli alada bildirýändigini, ýöne aýlyk haklarynyň ortaça ýokarlanmagynyň Fed-iň göterim derejesiniň peselmegine bolan garaşmalary doly aradan aýyrmadygyny aýdýarlar.

Gymmatly metallaryň gymmatlamagy

Geçen hepde, energiýa bilen baglanyşykly inflýasiýa aladalarynyň gowşamagy we dollar indeksiniň pese gaçmagy bilen birlikde, ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlygyň gowşap biljekdigine umyt baglanyp, gymmat bahaly metallar, umuman, ýokarlandy. Palladiýdan başga ähli gymmat bahaly metallar ösüş görkezdi.

Gymmatly metal we senagat önümçiliginde ulanylýan metal bolan kümüş dollar indeksiniň pese gaçmagy we töwekgelçilik işdäsiniň ýokarlanmagyndan güýçli täsirlendi. Altyn we platina hem bu ýokarlanma meýlinden peýda gördü, ýöne palladiýiň bahasy 2,3 göterim pese gaçdy.

Esasy metallardaky garyşyk meýiller

Ýakyn Gündogarda dartgynlylygyň gowşadylmagyna garaşylýan we dollar indeksiniň gowşamagy bilen baglanyşykly töwekgelçilik iştahasynyň dikeldilmegine garamazdan, esasy metallar teklip we isleg dinamikasyna laýyklykda garyşyk görkezijileri görkezdi. Mis gysga möhletli geosyýasy ýeňillik we uzak möhletli oňyn isleg garaýyşy bilen baglanyşykly iň güýçli ösüşleri gazandy.

Alýuminiýiň, sinkiň we gurşunyň bahalarynyň ýokarlanmagy senagat metallaryna bolan isleg bilen baglanyşykly boldy. Şeýle-de bolsa, nikeliň bahasy artykmaç üpjünçilik baradaky aladalar sebäpli ýaramaz üýtgedi. Indoneziýanyň ýokary önümçilik kuwwaty we global üpjünçilik garaýyşlarynyň gowşamagy nikeliň bahalaryna aşak basyş etdi.

Brent nebitiniň bahasy pese gaçdy

Brent nebitiniň bahalary ABŞ bilen Eýranyň arasynda ylalaşyga gelinjekdigi we Ormuz bogazyndan nebit daşamak işleriniň kadaly ýagdaýa gaýdyp biljekdigi baradaky garaşylýan ýagdaýlar sebäpli pese gaçdy. Uruş we üpjünçilik kesilmeleriniň töwekgelçiliginiň azalmagy nebitiň bahalaryndaky geosyýasy töwekgelçilik artykmaçlygynyň üýtgemegine getirdi.

Analitikler nebitiň bahalarynyň ABŞ-Eýran gepleşikleri baradaky habarlaryň akymy bilen üýtgeýändigini we diplomatik öňegidişligiň mümkinçiliginiň bahalara basyşy artdyrýandygyny aýdýarlar. Geçen hepde Brent çig nebitiniň bahasy bir barrel üçin 8,1 göterim pese gaçdy, tebigy gazyň bahasy bolsa 0,3 göterim ýokarlandy.

Oba hojalyk harytlarynda çylşyrymly ýagdaý

Oba hojalyk önümleriniň teklip we isleg deňagramlylygyndaky üýtgeşmelerden gelip çykýan tapawutlar üns çekiji boldy. Düýiniň bahalary geljekki bazarlardaky pozisiýalar, üpjünçilik garaşylýan ýagdaýlar we global däne bazarlaryndaky üpjünçilik näbellilikleri bilen goldanyldy.

Bugdaýyň we mekgejöweniň bahalarynyň pese gaçmagyna ABŞ-da ekiş netijeleriniň garaşylýandan has gowy bolmagy we maýadarlaryň oba hojalyk şertnamalaryndaky orunlaryny azaltmagy täsir etdi. ABŞ-nyň Oba hojalyk ministrliginiň maglumatlaryna görä, mekgejöwen we soýa ekişleri bäş ýyllyk ortaça görkezijilerden ýokary, bu bolsa üpjünçilik tarapyndaky aladalary bölekleýin çäklendirýär.

Bu wakalaryň netijesinde Çikagonyň haryt biržasynda tüwi üçin buşeliň bahasy 8,7 göterim, soýa üçin bolsa 0,3 göterim ýokarlandy, bugdaý üçin bolsa 2,8 göterim, mekgejöwen üçin bolsa 1,9 göterim pese gaçdy. Gaznalaryň gysga möhletli pozisiýalary ýapmagy we Günbatar Afrikada täze möwsüm önümçiligi bilen baglanyşykly aladalar sebäpli kakaonyň bahalary keskin ýokarlandy.

Kofe we beýleki oba hojalyk önümleri

Howa şertleriniň amatly bolmagy we öndürijileriň tehniki hyzmat işleri sebäpli Braziliýanyň 2026-2027-nji ýyllar üçin kofe hasylynyň öňki möwsüme garanyňda 11,5 göterim artmagyna garaşylýandygy baradaky habardan soň, kofe bahalary pese gaçdy. Braziliýada hasylyň artmagyna garaşylýan ýagdaý dünýä kofe bahalaryna pese gaçma basyşyny döretdi.

Mundan başga-da, Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we oba hojalyk guramasynyň (FAO) maglumatlaryna görä, aprel aýynda global azyk bahalarynyň indeksi 1,6 göterim ýokarlanyp, 130,7 bala ýetdi. Ösümlik ýagynyň bahalarynyň ýokarlanmagy azyk bahalarynyň ýokarlanmagynyň esasy sebäbi boldy, däne bahalarynyň ýokarlanmagy bolsa has çäklendirildi.

ABŞ-da Kontinental biržada pagtanyň bahasy funt üçin 0,6% ýokarlandy, kofe 4,3% we şeker 1,7% arzanlady. Şeýle-de bolsa, kakao hepdede tonna üçin bahasy 17,9% ýokarlandy.

Netije we Baha beriş

Dünýä bazarlaryndaky bu ösüşler maýadarlaryň ünsüni özüne çekýär we bazarlaryň geljekki ugurlary barada näbellilik döredýär. Hususan-da, Ýakyn Gündogardaky syýasy ösüşler we ABŞ-Eýran gatnaşyklarynyň ýagdaýy energiýa we haryt bazarlaryna ýakyndan täsir etmegini dowam etdirýär. Bazar oýunçylary bu özara gatnaşyklaryň geljekki döwürde nähili ösýändigine ýakyndan gözegçilik ederler.