Global Söwda: Uruş bilen baglanyşykly tölegleriň gijikdirilmeginiň täsiri

Eýran-Ysraýyl çaknyşygy sebäpli Ormuz bogazynyň ýapylmagy dünýä söwdasy üçin uly kynçylyklary döredýär. Bu strategik geçelgesiniň ýapylmagy, esasanam, Türkiýedäki eksport kompaniýalaryna ýaramaz täsir edýär. 71 gün dowam eden bu krizis töleg proseslerinde bökdençliklere sebäp bolýar.

Eksport edýän kompaniýalar kyn ýagdaýda

Sakarýanyň Arifiýe etrabynda işleýän STK Makina kompaniýasynyň müdiriýetiniň başlygy Sabri Teçelli Bosfor bogazynyň ýapylmagynyň halkara söwdasynda töleg ulgamyny bozandygyny aýtdy. Teçelli käbir kompaniýalaryň uruş ýagdaýyna bahana hökmünde tölegleri gijikdirýändigini we munuň söwda ýaramaz täsir edendigini nygtady.

Dünýä bazarynda töleg tertip-düzgüni bilen baglanyşykly meseleler

Teçelli dünýä bazarynda töleg gatnawynyň ep-esli bölegini dolandyrýandygyny düşündirdi we Ormuz bogazyndaky dartgynlylygyň dünýä söwdasyna täsirini beýan etdi. Ol hatda Kanada ýaly urşa gönüden-göni gatnaşmadyk ýurtlardaky kompaniýalaryň hem tölegleri gijikdirmek üçin bu prosesi ulanýandygyny aýtdy. Bu ýagdaý halkara söwdasynda ynam meselelerine getirýär.

Ýygnamak proseslerinde kynçylyklar

Teçelli, hususan-da, önümçilik we eksport kompaniýalaryň pul akymyna uly basyş edýändigini aýdyp, global logistikadaky çykdajylaryň ýokarlanandygyny we diňe ýük daşamakda däl, eýsem maliýe proseslerinde hem goşmaça ýükleriň döredilýändigini düşündirdi. Ol bank amallarynyň we geçirimleriň wagtynyň uzalandygyny belledi.

Türkiýe senagatynyň krizislere garşy durnuklylygy

Teçelli Türkiýäniň maşyn senagatynyň krizis döwürlerinde-de önümçiligini we eksportyny dowam etdirendigini düşündirip, dünýäniň köp ýurduna tehnologiýa eksport edýändiklerini aýtdy. Şeýle-de bolsa, ol global söwdadaky näbellilikleriň täze töwekgelçilikleri döredýändigini nygtady we töleg tertibini saklamagyň möhümdigini nygtady.

Geosyýasy krizisler we täze töwekgelçilikler

Pudagyň wekilleri geosyýasy krizisleriň dünýä söwdasynda töwekgelçilik üçin täze bahana döredýändigini aýdýarlar. Eksport kompaniýalaryň ýygnamak proseslerinde has seresap bolmalydygyny aýratyn belläp, bilermenler bu ýagdaýyň söwdanyň durnuklylygyna howp salýandygyny aýdýarlar.

Netijede, dünýäde geosyýasy dartgynlyklar söwda akymlaryna we töleg ulgamlaryna ýaramaz täsir edýär. Eksport edýän kompaniýalar ykdysady durnuklylygyny saklamak üçin töleg tertibine has köp üns bermäge mejbur bolýarlar. Geljekde şeýle krizisleriň söwda täsirini azaltmak üçin täze strategiýalaryň işlenip düzülmegi zerur bolup biler.