Kyrklareli-de ullakan kömelek tapyldy; Kömelek ýygnamak möwsüminde zäherleýji duýduryşlar köpeldi

Kyrklareli Pynarhisar etrabynda ýaşaýan 69 ýaşly Necati Baýcan, tokaýda gezelençde 40 santimetre golaý ullakan saýawan kömelek tapdy. Şol döwürde güýz ýagyşy bilen Türkiýäniň dürli sebitlerinde kömelek ilatynyň köpelmegi hasaba alnanda, Konýanyň Seýdişehir etrabynda kömelek sarp edilenden soň 4 adam zäherlenip, keselhana ýerleşdirildi we ýabany ýygnan kömelekleriň töwekgelçiligini gün tertibine getirdi.

Necati Baýcan ullakan kömelegi nädip tapdy?

Kyrklareli Pynarhisar etrabynyň Kurudere obasynyň golaýyndaky lawanda meýdanynda çemenlik kömeleklerini ýygnamak üçin gezelenje giden 69 ýaşly Necati Baýcan, tokaý meýdanynda görşünden has uly bir saýawan kömelekine duş geldi. Çagalygyndan bäri kömelek ýygnaýandygyny aýdyp, Baýkan: "40 santimetr ululykdaky kömelegi ilkinji gezek görenimde, saýawan ýalydyr öýdüpdim. Kömelegiň şeýle köpelmeginiň sebäbi tokaýyň suw ýolunda ösýändigi bilen baglanyşyklydyr. Sebetim bilen çemenlik kömeleklerini ýygnamak üçin sebedi bilen gezelenje gitdim" -diýdi.

Kömelek ýygnananda näme göz öňünde tutulmaly?

Adanyň Kozan etrabynda kömelek ýygnaýan Ali Gök sebitdäki gyzyl sosna tokaýlarynyň soňky ýyllarda iň öndümli kanlika kömelek möwsümini başdan geçirendigini aýtdy we kömelek ýygnamagyň çynlakaý bilim we tejribe talap edýändigini aýtdy. Gök duýduryş berdi: "Kömelekleriň arasynda gaty zäherli hem bar. Haýsy kömelegi iýmelidigini bilmeli. Bilmeseňiz, kömelekden uzak durmaly. Tokaýda gysga wagtyň içinde adamlary öldürip biljek kömeleklerem bar." Şonuň ýaly-da, Konýanyň Seýdişehir etrabynyň Pynarbaşy etrabynda kömelek iýeninden soň garyn agyrylary, ýürek bulanma we gusmak başdan geçiren 4 adam Seýdişehir döwlet keselhanasynda bejergi aldy.

Necati Baýkanyň Kyrklareli-de ullakan saýawan kömelek tapmagy bilen ünsi çeken kömelek möwsümi, Adanada öndürijilikli hasyl almak we Konýada zäherlenmek hadysalary bilen tebigatdan kömelek ýygnamagyň hem lezzetli, hem-de durmuş üçin howply bir prosesdigini ýüze çykardy. Rainagyşdan soň tokaýlarda kömelekleriň köpelmegi sebäpli raýatlara görnüşlerini tapawutlandyryp bilmeýän önümlerden daşda durmak barada duýduryş berilýär.

wildabany ýygnan kömelekleri iýeniňizden soň ýüze çykýan zäherlenme alamatlary, gyssagly lukmançylyk çärelerini talap edýän çynlakaý saglyk meselesidir. Hünärmenler kömelekden zäherlenmekde şübhelenýän halatynda derrew iň ýakyn saglyk edarasyna ýüz tutuň we diagnoz işini çaltlaşdyryp boljak kömeleklerden nusga alyň diýýärler. Hünärmenleriň maslahatyny almazdan ýa-da takyk maglumaty almazdan kömelek görnüşlerini ýygnamak, durmuş üçin howply netijelere sebäp bolup biler.

Netije

Güýz ýagyşy bilen kömelekleriň tebigatda dürlüligi ep-esli ýokarlanýar. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaý iýilýän we öldüriji zäherli görnüşleriň bir wagtyň özünde tebigatda bolmagyna sebäp bolýar. Necati Baycan tarapyndan tapylan kömelek, tebigat tarapyndan hödürlenýän seýrek we gyzykly mysallaryň biri bolsa-da, kömelek ýygnamagyň diňe görüş ululygy ýa-da bollygy däl-de, eýsem görnüşleriň bilimlerine esaslanmalydygy aýdyňdyr.

Konýadaky zäherlenme, kömelek ýygnamakda tejribesiz adamlaryň ýüzbe-ýüz bolýan töwekgelçiliklerini öz içine alýar. Kömelekleri bilmezden iýmek diňe bir saglyk problemalaryna däl, eýsem saglyk ulgamyna goşmaça ýük döredýär. Şonuň üçin ýerli ilatyň tejribesi we hünärmenleri kömelekleri tebigatdan ýygnamakda möhüm howpsuzlyk süzgüji bolup hyzmat edýär.

Mümkin täsirler

Kömelek möwsüminiň dowam edýän sebitlerinde zäherlenmeleriň köpelmegi sebäpli ýerli saglyk bölümleri kynçylyk çekip biler. Raýatlar kömelek ýygnamakda has seresap bolmak we bilermenleriň pikirini gözlemek ýakyn günlerde zäherlenmeleriň azalmagyna goşant goşup biler.

Sebitdäki kömelek bollygy ýerli ykdysadyýete azajyk itergi berip biler; Şeýle-de bolsa, bu kömelek satuwynyň ýa-da sarp edilmeginiň ýokarlanmagy töwekgelçiligini hem getirip biler. Häkimiýetleriň tokaý ýerlerinde ýa-da bazarlarda kömelek görnüşleri barada maglumat çäreleri geçirmegi saglyga bolup biljek howplary azaldyp biler.