Makronyň Afrikadaky Türkiye baradaky boýun almagy: Täsirimiz azaldy

Keniýanyň paýtagty Naýrobide geçirilen Afrika Öňe sammitinde Fransiýanyň prezidenti Emmanuel Makron Afrika yklymynda bäsdeşligiň artýandygyny we Fransiýanyň sebitdäki täsiriniň azalýandygyny aýtdy. Makron, Türkiye Afrika bazaryna girenden soň Fransiýanyň ozalky güýjüni ýitirendigini aýtdy.

Fransiýanyň Afrika syýasaty üýtgedilýär

Samronda eden çykyşynda Fransiýanyň Afrika bilen gatnaşyklaryny täzeden ýola goýmagy maksat edinýändigini mälim etdi. Geçmişdäki kolonial çemeleşmeleriň ýerine Afrika bilen deň hyzmatdaşlyga we bilelikdäki maýa goýumlaryna düşüniljekdigini aýtdy. Strategiýanyň bu üýtgemegi, Fransiýanyň yklymdaky täsirini gaýtadan güýçlendirmek ugrundaky tagallalarynyň bir bölegi hökmünde görülýär. Bu başlangyçlaryň Afrikada we Fransiýada takmynan 250 müň adamyň işlemegine garaşylýar. Fransiýa bu maýa goýumlary bilen kontinente ykdysady täsirini artdyrmagy maksat edinýär.

Türkiýeden we beýleki ýurtlardan bäsdeşligiň artmagy

Makron öz çykyşynda Hytaýyň, Türkiýäniň we ABŞ-nyň Afrika bazaryna bolan gyzyklanmasynyň artandygyny we Fransiýanyň indi yklymda ýeke-täk güýç däldigini aýtdy. Türkiýeniň Afrikadaky täsiriniň çalt artýandygy we bu täze bäsdeşlik gurşawynda Fransiýanyň strategiki ädimler ätmelidigi mälim edildi.

Fransiýanyň kolonial taryhy

Fransiýa XIX asyrdan bäri Afrikada giň kolonial tor döretdi we Günbatar we Merkezi Afrikanyň köp ýurtlaryny gözegçilik astynda saklady. Şeýle-de bolsa, garaşsyzlyk döwründen soň öňki koloniýalar bilen syýasy, ykdysady we harby gatnaşyklary saklamakda "täze kolonializm" aýyplamalary bilen ýüzbe-ýüz boldy. Mali, Burkina Faso we Niger ýaly ýurtlarda fransuz goşunlarynyň yza çekilmegi Fransiýanyň Afrikadaky kuwwatyny ep-esli derejede peseltdi. Türkiýe kontinental ýurtlar bilen strategiki hyzmatdaşlyk şertnamalaryny baglaşyp, energiýa we magdançylyk pudagynda möhüm ädimleri ädýär. Mundan başga-da, harby hyzmatdaşlyk we port hyzmatdaşlygy Türkiýanyň sebitdäki gatnaşygyny güýçlendirýär.

Türkiýanyň Afrikadaky diplomatik barlygy

Türkiýanyň Afrikada 44 ilçihanasy bar we bu san gysga wagtda 50-e ýetirilmegi maksat edinilýär. Türkiýe Afrika ýurtlaryndan 20-den gowrak ýurt bilen energiýa we magdançylyk pudagyny öz içine alýan strategiki hyzmatdaşlyk şertnamalaryna gol çekdi we söwda mukdaryny artdyrmagy meýilleşdirýär. Bu saparlaryň dowamynda Erdogan döwlet ýolbaşçylary we işewür wekilleri bilen duşuşdy we köp sanly ikitaraplaýyn şertnamalaryň gol çekilmegine ýolbaşçylyk etdi. Iki ýurt hem Afrika bilen gatnaşyklaryny berkitmek üçin dürli ugurlardaky hyzmatdaşlygyny artdyrmagy maksat edinýär. Bu bäsleşigiň Afrikanyň ykdysady we syýasy geljegine täsiri sabyrsyzlyk bilen garaşylýar.