Magdançylyk pudagy 10 aýda 6,1 milliard dollar eksport etdi

Türk Eksportçylary Assambleýasynyň (TİM) maglumatlaryna görä, Türkiýanyň ýanwar-oktýabr aýlaryndaky umumy eksporty geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 5,5 göterim ýokarlap, 236 milliard 836 million 700 müň dollara ýetdi. Bu döwürde magdançylyk pudagy 209 dürli ýurda jemi 6 milliard 98 million 835 müň dollarlyk önüm satdy. Magdan önümleriniň Türkiýäniň umumy eksport mukdaryndaky paýy 2,6 göterim boldy.

Magdan eksportynda Hytaýyň paýy näme?

Januaryanwar-oktýabr aralygynda Hytaý magdan önümleriniň eksportynda iň uly bazardy. Bu ýurda eksport geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 47,8 göterim artyp, 1 milliard 919 million 35 müň dollara ýetdi. Hytaýa eksportyň takmynan 621 million dollar ýokarlanmagy pudagyň umumy ösüşinde kesgitleýji faktor boldy. Diňe dag önümleriniň eksportynyň takmynan 31,5 göterimini diňe Hytaý düzdi. Hytaýdan soň ABŞ 490 million 396 müň dollar, Bolgariýa 413 million 896 müň dollar, Ispaniýa 292 million 793 müň dollar we Hindistan 262 million 193 müň dollar bilen Hindistan boldy.

Eksportda haýsy şäherler tapawutlandy?

Pudaklaýyn eksportyň şäher paýlanyşynda Stambul 1 milliard 720 million 359 müň dollar paýy bilen birinji ýeri eýeledi we magdan eksportynyň takmynan 28,2 göterimini öz içine aldy. Stambulda 1 milliard 327 million 59 müň dollar bilen Ankara, 335 million 829 müň dollar bilen Denizli, 267 million 86 müň dollar bilen Denizli we 265 million 881 müň dollar bilen İzmir bar. Firstylyň ilkinji 10 aýynda üýtgäp durýan kursy dowam etdiren pudak, maý aýyndan başga ähli aýlarda 2025-den gowrak maglumat ýerine ýetirdi.

Türkiýanyň magdançylyk pudagy 2026-njy ýylyň ýanwar-oktýabr aýlarynda 209 ýurda 6 milliard 98 million 835 müň dollar eksport edip, umumy eksportdaky paýyny 2,6 göterime çenli ýokarlandyrdy. Hytaý bu döwürde iň uly bazar hökmünde öz ornuny saklanda, Stambul we Ankara ýaly şäherler daşary ýurt söwdasynda öňdeligi eýeledi.

Türk eksportçylary ýygnagy tarapyndan düzülen bu maglumatlar, daşary söwda strategiýasy we pudagyň bazar dürlüligi taýdan esasy görkeziji hasaplanýar. Senagat wekilleri we maýadarlar, aýlyk eksport görkezijilerinden soň global isleg üýtgemelerine laýyklykda önümçilik we marketing meýilnamalaryny täzeläp bilerler.

Netije

2026-njy ýylyň ilkinji 10 aýynda dag-magdan pudagynyň görkezijileri, esasanam Hytaý ýaly esasy bazarlarda islegiň ýokary ýokarlanmagy bilen goldanyldy. Bu pudagyň, maýdan başga, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende üznüksiz ösüş tendensiýasyny görkezýändigi, dag önümlerine bolan daşary ýurt isleginiň yzygiderli artýandygyny we pudagyň eksport kuwwatynyň güýçlenýändigini görkezýär.

Stambulyň we Ankaranyň eksportdaky agramy, dag-magdan işleriniň käbir merkezlerde jemlenendigini görkezýär. Hytaý bazaryndaky 47,8 göterim ösüş pudagyň ýeke bazara garaşlylygyny ýokarlandyrsa-da, umumy eksport mukdaryna goşýan goşandy taýdan strategiki ähmiýete eýe.

Mümkin täsirler

Bu pudakdaky ösüş tendensiýasy dowam etse, magdançylyk pudagynda iş mümkinçiliginiň artmagyna we täze maýa goýum taslamalarynyň çaltlaşmagyna garaşylýar. Esasanam Hytaýa eksportyň ýokary ýokarlanmagy, pudak bu bazarda bäsdeşlik ukybyny saklasa, ýylyň ahyrky maksatlaryna ýetmekde täsirli bolup biler.

Dünýä bazarlarynda bahalaryň üýtgemegi we logistika çykdajylary ýakyn aýlarda eksport görkezijilerine täsir edip biljek esasy üýtgeýänleriň biridir. Mundan başga-da, beýleki bazarlara diwersifikasiýa tagallalary pudagyň daşarky zarbalara çydamlylygyny ýokarlandyryp biler.