Makula keseli: Gözüň saglygyna howp salýar

Makula degenerasiýasy , esasanam garry ýaşlarda ýüze çykýan we görüşe çynlakaý täsir edip bilýän göz keselidir. Bu kesel, gözüň retinasynyň merkezinde ýerleşýän möhüm bir ýere täsir edýär we merkezi görüşiň bozulmagyna sebäp bolýar. Anadoly hassahanasy Antalýa hassahanasynyň oftalmologiýa hünärmeni Prof. Dr. Mehmet Bulut keseliň dürli täsirleri we görülmeli çäreler barada jikme-jik maglumat berdi.

Sary tegmilli keselleriň görnüşleri

Prof. Doktor Bulutyň düşündirişlerine görä, makula degenerasiýasy iki esasy kategoriýa bölünýär: çygly we gury görnüş. Çygly görnüş gözde täze damarlaryň döremegine, gan akmagyna we bu damarlardan suwuklygyň ýygnanmagyna sebäp bolsa-da, gury görnüş beýle gan döremegine sebäp bolmaýar. Şeýle-de bolsa, iki görnüşi hem merkezi görüşiň çynlakaý ýitmegine sebäp bolup biler.

Alamatlar we töwekgelçilik faktorlary

Keseliň iň aýdyň alamaty merkezi görüşiň ýaramazlaşmagydyr. Mysal üçin, adamyň ýüzüne seretseňiz, ýüzüňizi aç-açan görüp bilmersiňiz, ýöne daş-töweregi has aýdyň duýup bilersiňiz. Bu, okaýarka tekstiň üýtgemegine ýa-da ýoýulmagyna sebäp bolup biler. Prof. Dr. Bulut, dünýä ilatynyň ýaşy bilen makula degenerasiýasynyň has ýygylaşýandygyny aýtdy.

Iýmitlenmegiň we ýaşaýyş durmuşynyň ähmiýeti

Iýmitleniş endikleri makula degenerasiýasynyň ösmeginde möhüm rol oýnaýar. Ortaýer deňzi diýeti , esasanam gök önümlere, balyklara we zeýtun ýagyna esaslanýan iýmit, keseliň ýaýramagynyň öňüni alyp biler. Beýleki tarapdan, taýýar we haýwan esasly iýmitler bilen iýmitlenmek endikleri töwekgelçiligi ýokarlandyrýar. Mundan başga-da, genetiki faktorlar we çilim çekmek keseliň ösmeginde möhüm töwekgelçilik faktorlaryndan biridir.

Irki diagnoz we bejeriş usullary

Makula degenerasiýasyny bejermekde irki diagnoz möhüm ähmiýete eýe. Prof. Dr. Bulut irki gatyşmagyň bejerginiň üstünligini ýokarlandyrýandygyny, ýöne gijikdirilen ýagdaýlarda görüş ukybynyň ýitip gitmek howpunyň ýokarlanýandygyny aýtdy. Ösen ýurtlarda makula degenerasiýasy, kataraktadan öň körlügiň iň köp ýaýran sebäplerinden biridir.

Saglyk meseleleriniň täsiri

Gipertoniýa, ýokary trigliseridler we süýji keseli ýaly saglyk problemalary hem makula degenerasiýasynyň ösmegine ýaramaz täsir edip biler. Prof. Dr. Bulut bu saglyk meselelerini gözegçilikde saklamagyň möhümdigini aýtdy.

Bejergi amallary we durmuş durmuşynyň üýtgemegi

Häzirki wagtda makula degenerasiýasyny bejermegiň usullary yzygiderli ösýär. Prof. Dr. Bulut hassalaryň bejeriş döwründe durmuş ýörelgeleriniň üýtgemegine üns bermelidigini aýtdy. Iýmitlenmek, çilim çekmek we saglyk meselelerini gözegçilikde saklamak keseliň ösüşini haýalladyp biler.

witaminörite witamin we sanjym bejergileri

Bejergide ulanylýan ýörite witaminler keseliň ösüşini haýallatmakda möhüm orny eýeleýär. Gözüň içine sanjym bejergisi çygly makula degenerasiýasy üçin ulanylýar. Bu usullar görüş ukybynyň ýitmeginiň öňüni almagy maksat edinýär.

Netijede, makula degenerasiýasynyň irki diagnozy we täsirli bejeriş usullarynyň ulanylmagy göz saglygyny goramakda möhüm ähmiýete eýe. Gözüň yzygiderli gözden geçirilmegi we sagdyn durmuş ýörelgesini kabul etmek, esasanam garry adamlar üçin bu keseliň öňüni almakda möhüm rol oýnaýar.