Maldarçylyk goldawy 663 milliard lira ýetdi

Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly 2026-njy ýylyň 30-njy oktýabrynda Ankarada ýerleşýän Lalahan halkara maldarçylyk gözleg we okuw merkeziniň çäginde Genom synag merkezini açdy. Ministr umumakly soňky 24 ýylda azyk üpjünçiligi howpsuzlygy we oba ösüşi üçin möhüm ähmiýete eýe bolan maldarçylyk pudagyna jemi 663 milliard lira goldawynyň berilendigini habar berdi.

Maldarçylykda öndürijilik nähili ýokarlanýar?

Ministr İbrahim umumakly ýokary bahaly, ýokary hilli we netijeli önümçiligiň bu pudakda esasy maksatdygyny aýtdy we bu maksada ýetmek üçin ylym, tehnologiýa we öndüriji tejribesiniň birleşdirilmelidigini aýtdy. Türkiýäniň mal baýlygyny 80 göterim, goýun mallaryny 91 göterim, gyzyl et önümçiligini 144 göterim, süýt önümçiligini 155 göterim ýokarlandyrandygyny mälim eden umumakly, sygyr eti öndürmekde Europeewropada 1-nji we dünýäde 8-nji orunda durýar.

Genom synag merkezi haýsy maksat bilen döredildi?

Genom synag merkezi, öý kärhanalaryndan köpeltmek önümçiligini kanagatlandyrmak we DNK seljermesi arkaly haýwanlaryň genetiki potensialyny kesgitlemek üçin Milli tohumçylyk hereket meýilnamasynyň çäginde işe girizildi. Ministr umumakly bu merkeziň kömegi bilen tohumçylyk barlaglarynyň ylmy esasda dolandyryljakdygyny we Türkiýe öz genetiki kuwwatyny ýokarlandyrýan gurluşa eýe boljakdygyny aýtdy. Mundan başga-da, ýokanç kesellere garşy göreşiň çäginde sanjym öndürmek kuwwatynyň we gurjak ýitgileriniň öwezini dolmagyň mukdary 100 göterim ýokarlandyrylandygy paýlaşyldy.

Oba hojalygy we tokaý ministri İbrahim umumakly, Ankarada açylyş dabarasynda maldarçylyk pudagy üçin 24 ýyllyk goldaw maglumatlary paýlaşyp, şu ýyl 38,5 milliard lira bolan goldawyň 2027-nji ýylda 54,5 milliard lira çenli ýokarlandyrylmagyny maksat edinýändigini aýtdy.

Maldarçylyk goldawyndan peýdalanmak isleýän öndürijiler, häzirki höweslendiriş maksatnamalaryna Oba we Tokaý ministrliginiň welaýat we etrap müdirlikleriniň üsti bilen baryp bilerler. Köpeltmek taslamalary we sanjym goldawlary ýaly tejribe ministrlik tarapyndan öndürijiler hasaba alnan ulgamlar arkaly amala aşyrylýar we goldaw tölegleri we ýüztutma şertleri ministrligiň resmi web sahypasynda yglan edilýär.

Netije

Türkiýe daşary ýurt garaşlylygyny azaltmak we maldarçylykda öndürijiligini ýokarlandyrmak üçin tehnologiýa gönükdirilen strategiýany ýerine ýetirýän ýaly. Hususan-da, genom saýlamak we içerki sanjym önümçiligi ýaly maýa goýumlary pudagy ylmy esaslara esaslandyrmak üçin tagalla edilýändigini görkezýär.

663 milliard liranyň umumy goldawy we býudjet serişdeleriniň köpelmegi döwletiň maldarçylyk pudagyny strategiki ileri tutulýan ugur hökmünde görýändigini subut edýär. Kesellere garşy göreşde we nesil ýitgileriniň azalmagynda gazanylan üstünlikler durmuşa geçirilýän syýasatlaryň meýdan öndürijiliginde gönüden-göni şöhlelenýändigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Genomiki synag merkeziniň işe başlamagy bilen, seleksioner saýlamakda has takyklyk derejesi gazanylyp bilner we bu uzak möhletde haýwan önümçiliginiň hilini ýokarlandyryp biler. Içerki sanjym kuwwatyny güýçlendirmek, esasanam ýokanç keseller sebäpli dörän haýwan ýitgilerini azaltmak arkaly öndürijileriň çykdajylaryny azaldyp biler.

Goldaw býudjetiniň köpelmegine garaşmak, esasanam kiçi we orta ekerançylar üçin maliýe kepilligini berip biler. Bu, ýaş telekeçileriň maldarçylyk pudagyna bolan gyzyklanmasyny artdyryp, oba ösüşine oňyn goşant goşup biler.