Marmara deňzinde seýsmiki işjeňlik nämäni aňladýar? AFAD Ylmy Geňeş agzalarynyň oýun üýtgedýän beýany
Marmara deňiz adalarynda ýüze çykan seýsmiki işjeňlige baha beren AFAD quer titremesi ylmy geňeşiniň agzalary mikro ýer titremeleriň seýsmiki howpuny anykladylar.
Soňky günlerde Marmara sebitinde hasaba alnan seýsmiki işjeňlik halkda uly gyzyklanma we alada döretdi. Betbagtçylyklar we adatdan daşary ýagdaýlar boýunça prezidentiň (AFAD) çäginde işleýän quer titremesi baradaky ylym geňeşiniň agzalary, adalaryň ýalňyşlygynda jemlenen mikro-ýer titremesini gözden geçirdi. 304 ýer titremesine gözegçilik stansiýasy we 300 metre çenli çuňlugy bolan 10 duýgur çuň guýy gözegçilik stansiýasy bilen sebite ikinji gezek gözegçilik edýän AFAD, ýer titremelerini 1 ululykdan hem peseldip bilýän bu ösen tehnologiýa sebäpli sebitde 170-den gowrak mikro ýer titremesini ýüze çykardy. Alymlar bu seýsmiki işjeňligiň nämäni aňladýandygyny we mümkin bolan ssenariýalary doly paýlaşdylar.
Adalardaky mikro ýer titremesi klasteriniň ýalňyşlygy: Oňa "deslapky barlag" diýmek mümkinmi?
quer titremesi baradaky ylym geňeşiniň agzasy we Dokuz Eylül uniwersitetiniň (DEU) ýer titremesini öwrenmek we amaly merkeziniň müdiri Prof. Doktor Hasan Sözbilir sişenbe gününden bäri sebitde 3,2 ululykdaky 170-den gowrak mikro-ýer titremesiniň bolup geçendigini aýtdy. Titremeleriň esasan Adalar ýalňyşlygyna ýakyn nokatlarda jemlenendigini mälim eden Sözbilir, AFAD-yň maglumatlaryna görä bu titremeleriň ýer astynda 5-13 kilometr çuňlukda we dürli fokus mehanizmleri bilen bolandygyny düşündirdi.
Mikro-ýer titremesi toparlarynyň uly ýer titremesini öňünden aýdyp biljekdigini ýa-da ýokdugyny kesgitlemek üçin entek hiç hili ylmy usulyň ýokdugyny belläp, Sözbilir: "earthquakeer titremesiniň" deslapky synag "bolandygyny ýa-da soňundan has uly zarba ýüze çykan mahaly retrospektiw düşünip bolmajakdygyny aýtdy.
Sosial mediýadaky çaklamalara garşy ylmy pozisiýa
quer titremesi baradaky ylym geňeşiniň agzasy Prof. Doktor Şükrü Ersoý, Adalar ýalňyşlygyndaky Marmara deňzindäki işjeňligiň adaty seýsmiki prosesdigini aýtdy. Ultsalňyşlyklaryň wagtal-wagtal şeýle kiçijik ýer titremesi toparlaryny döredip biljekdigini mälim eden Ersoý, AFAD-yň ähli wakalara uly üns bilen çemeleşýändigini we raýatlaryň howsala düşmegini talap edýän ýagdaýyň ýokdugyny aýtdy.
earthquakeer titremesi barada özara täsirleşmek üçin sosial ulgamlarda ýaýradylan spekulýatiw ýazgylara reaksiýa beren Ersoý: "Uly ýer titremesiniň kiçijik seýsmiki hereketden soň derrew boljakdygyny öňe sürmek ylmy däl. Earthquakeer titremesiniň takyk wagtyny çaklamak mümkin däl. Biziň ara alyp maslahatlaşmaly esasy meselämiz näsazlyklaryň döwülmegi üçin zerurdyr. alada etmek üçin. "
44 kilometr çyzygyň bary-ýogy 7 kilometri boýunça çäkli hereket
quer titremesi baradaky ylym geňeşiniň agzasy we Ankara uniwersitetiniň geofiziki in Engineeringenerçilik bölüminiň mugallymy Prof. Doktor Bahadyr Aktuğ, Adalar ýalňyşlygynyň seýsmiki mehanizmi bilen baglanyşykly edebiýatda dürli pikirleriň bardygyny ýatlatdy. Diňe bar bolan kiçi göwrümli ýer titremeleriň uly ýer titremesini çaklamak üçin ýeterlik maglumat bermeýändigini aýdan Aktuğ, şuňa meňzeş seýsmiki toparlaryň Türkiýäniň dürli sebitlerinde ýygy-ýygydan ýüze çykýandygyny görkezdi.
earthquakeer titremesiniň ýalňyş çyzygy boýunça paýlanyşynda wagtlaýyn arabaglanyşygyň ýa-da seýsmiki göçümiň bolmandygyny mälim eden Aktuğ, "Adalar ýalňyşlygy takmynan 44 kilometr çyzygy emele getirýär. Häzirki seýsmiki işjeňlik diňe 7 kilometrlik bu çyzygyň gaty dar we ýerli böleginde bolup geçýär. Aktuğ, gozgalmaýan emläk, ýer we ätiýaçlandyryş bazarlaryny dolandyrmak üçin ýalan talaplaryň ulanylyp bilinjekdigini duýdurdy we diňe resmi edaralaryň beýannamalaryna bil baglamalydygyny aýtdy.
Töwekgelçilikleri dolandyrmagyň we aýratyn betbagtçylyklary meýilleşdirmegiň ähmiýeti
quer titremesi baradaky ylym geňeşiniň agzasy we Kokaeli uniwersitetiniň geofiziki in Engineeringenerçilik bölüminiň mugallymy Prof. Doktor Şerif Baryş Adalar ýalňyşlygyndaky hereketleri "fon seýsmiki" diýip häsiýetlendirdi we bu titremeleriň ownuk daş bölekleriniň döwülmegi netijesinde ýüze çykandygyny aýtdy. Şeýle seýsmiki prosesleriň Türkiýäniň hemme ýerinde yzygiderli bolup geçýändigini ýada salýan Baryş: "Şuňa meňzeş seýsmiki hereketler geçmişde ençeme gezek bolup geçdi, ýöne orta ýa-da uly ýer titremesi bolmady. Belli mukdarda mikro-ýer titremelerden soň hökman uly ýer titremesiniň boljakdygy barada ylmy düzgün ýok."
Türkiye işjeň ýalňyş çyzyklarda ýerleşýän ýurtdygyna esaslanyp, Baryş töwekgelçilikleri dolandyrmagyň spekulýasiýa däl-de, ünsi jemlemelidigini öňe sürýär; Döwlete degişli däl guramalaryň, işewür dünýäsiniň we maşgalalaryň gyssagly betbagtçylyk meýilnamalaryny gyssagly taýýarlamalydygyny aýtdy.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!