Marmara köl basseýnindäki ägirt taslama kazyýet ulgamynda saklandy: Dünýädäki iň uly organiki oba hojalygy merkezi bolar

Ekologiki deňagramlylygyň ýaramazlaşmagy we suw çeşmeleriniň çalt azalmagy sebäpli doly gurap bilýän Marmara köli basseýni, Türkiýanyň gözýetim taslamalarynyň birini geçirmäge taýýarlanýar. Oba hojalyk kärhanalarynyň Baş müdirligi (TİGEM) tarapyndan meýilleşdirilen we durmuşa geçirilse dünýä derejesinde ilkinji boljak ägirt uly organiki oba hojalygy taslamasy häzirki wagtda kanuny päsgelçilikler bilen göreşýär. TİGEM-iň baş müdiri doktor Hasan Gezginç, kazyýet işi oňyn tamamlan halatynda sebitiň "dünýäniň iň uly organiki kärhanasy" boljakdygyny mälim etdi.

70 ýaşly Wirgin topragynda himiki galyndysyz önümçilik mümkinçiligi

Birnäçe ýyl bäri Izmir we Menemen düzlükleriniň ömri bolan suw howdany, klimat krizisi, ýagyşyň ýeterlik däldigi we ýerasty suwlaryň gözegçiliksiz ulanylmagy sebäpli 2019-njy ýyldan bäri suwy çalt ýitirip başlady. Doktor 2021-nji ýyla çenli meýdandaky suwuň doly tükenjekdigini aýtdy. Hasan Gezginç guradylan meýdanyň basyp almak üçin açykdygyny aýtdy. Gezginç, takmynan 70 ýyl bäri hiç hili oba hojalygy bilen meşgullanmadyk bu päk toprakda himiki galyndylaryň ýokdugyny aýdyp, bu ýagdaýyň organiki oba hojalygy üçin ajaýyp mümkinçilik döredýändigini aýtdy.

Marmara köli tebigy köl däl-de, emeli suw howdany

TİGEM baş müdiri Dr. sebitiň geografiki taryhy barada möhüm beýanatlar berdi. Hasan Gezginç Marmara kölüniň aslynda pikir edilişi ýaly tebigy köl däldigini aýtdy. 1950-nji ýyllarda öňünde bent gurmak arkaly emeli suw saklanýan ýere öwrülen bu desganyň ekologiki deňagramlylygyň bozulmagy we bikanun guýular açylmagy bilen wagtyň geçmegi bilen gurandygyny aýtdy. Gezginç, sebit guradylandan soň goramak üçin taýýarlan ekologiýa taýdan arassa taslamanyň jikme-jikliklerini paýlaşdy.

Elektrik traktorlary we Gün energiýasynyň ekologiki modeli

TİGEM-iň görüş taslamasynda tebigata zyýan berýän elementleriň ýokdugyny aýdyp, Gezginç aşakdaky sözler bilen gurulmagy meýilleşdirilýän ulgamyň jikme-jikliklerini jemledi: "Haçan-da ol bize geçirilende meýdanda bir damja suw hem galmady we ýer basyp alyndy. Bu täsin meýdanda, agyr metal galyndylaryny öz içine alýan ekologiýa taýdan amatly model dörederis. ýerine ýetirilmegini togtatmak kararyna häzirki wagtda ýer boş. Hiç hili himiki serişde ulanylmaýar, tebigata doly laýyk gelýär. " "Ulgamyň daşky gurşawa zyýan ýetirip biljekdigi baradaky düşünjelere düşünmekde kynçylyk çekýäris. Häzirki wagtda kazyýet işi togtadyldy. Kazyýet tarapyndan oňyn karar kabul edilse, bu basseýni dünýä derejesinde görkeziljek dünýäniň iň uly organiki kärhanasyna öwüreris."