2026-njy ýylyň mart aýynda eksport mukdary ep-esli azaldy

2026-njy ýylyň martynda Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan yglan edilen daşary söwda maglumatlary ýurduň eksportynyň mukdary boýunça ep-esli azalandygyny görkezdi. Mart aýynda eksport birliginiň gymmaty görkezijisi geçen ýylyň degişli aýy bilen deňeşdirilende 12,3 göterim ýokarlanan bolsa, eksport mukdary 16,7 göterim azaldy. Bu ýagdaý, bahanyň ýokarlanandygyna garamazdan eksport mukdarynyň düýpli pese gaçýandygyny görkezýär.

Eksport bölüminiň gymmaty ýokarlanýar

TÜİK maglumatlaryna görä, 2026-njy ýylyň mart aýynda eksport birliginiň bahasy geçen ýylyň şol aýy bilen deňeşdirilende 12,3 göterim ýokarlandy. Fuelangyç toparynda 33,3 göterim ösüş aýratyn bellärlikli bolsa-da, azyk, içgi we temmäki pudagynda 11,7 göterim, çig malda 15,4 göterim we önümçilik pudagynda 10,2 göterim ösüş hasaba alyndy. Bu ýokarlanmalar daşary söwdanyň bahalarynyň ýokarlanmagyny dowam etdirýändigini görkezýär.

Eksport mukdaryndaky düýpli peselme

2026-njy ýylyň mart aýynda eksport mukdary 16,7 göterim azaldy we bu ýagdaý pudaklaýyn esasda-da ýüze çykdy. Azyk, içgi we temmäki pudagynda 15,7 göterim, çig malda 7,4 göterim, ýangyçda 23,5 göterim pese gaçdy. Şeýle hem önümçilik pudagynda 14,8 göterim pese gaçdy. Esasanam ýangyç eksportynyň pese gaçmagy umumy eksport mukdarynyň azalmagynyň iň uly faktorlaryndan biri boldy.

Import görkezijileriniň ýokarlanmagy

Beýleki tarapdan, import birliginiň bahasy şol döwürde 6,3 göterim ýokarlandy. Azyk, içgiler we temmäki önümlerinde 0,6 göterim, çig malda 1,0 göterim we önümçilik pudagynda 4,9 göterim ösüş gazanylsa-da, ýangyçda 2,7 göterim azalma hasaba alyndy. Import mukdary indeks 1,8 göterim ýokarlandy we azyk önümleriniň 20,7 göterim ýokarlanmagy bilen ünsi çekdi.

Möwsümleýin sazlanan maglumatlar

Mart aýynda möwsümleýin we senenama täsiri üçin düzülen eksport mukdary görkezijisi öňki aý bilen deňeşdirilende 4,7 göterim azaldy we 131,7 boldy. Import mukdary görkezijisi 2,5 göterim ýokarlap 131.3-e ýetdi. Senenama effektleri üçin düzülen maglumatlar, eksport mukdary indeksinde 18,3 göterim pese gaçýandygyny we import mukdarynyň indeksiniň her ýylda 0,3 göterim ýokarlanýandygyny görkezýär. Eksport mukdarynyň peselmegi dünýä bazarlarynda islegiň üýtgemeginiň beýany hökmünde baha berilse-de, importyň has deňagramly görnüşini görkezýändigini aýdyp bolar. Öňümizdäki aýlarda bu tendensiýalaryň nähili emele geljekdigi global ykdysady şertleriň we Türkiýanyň daşary söwda syýasatynyň täsiri astynda ýakyndan gözegçilik ediler.