Maslahat geňeşi 2027-nji ýyldaky global ösüş çaklamasyny yglan etdi

Maslahat geňeşi tarapyndan neşir edilen "Global ykdysady dünýägaraýyş" hasabatyna görä, dünýä ykdysadyýetiniň 2026-njy ýylda 3 göterim, 2027-nji we 2028-nji ýyllarda 3,2 göterim ösmegine garaşylýar. Hasabatda ABŞ we Hindistan ýaly ýurtlaryň milli girdeji maglumatlaryndaky üýtgeşmeleriň global çaklamalary goldaýandygy, emma dünýä ykdysadyýetiniň 2020-nji ýyldan bäri iň haýal depginde ösendigi aýdylýar.

Ösýän ykdysadyýetlerden we Türkiýeden nämeler garaşýarsyňyz?

Ösýän ykdysadyýetleriň 2026-njy ýylda 3,7 göterim, 2027-nji ýylda 4,3 göterim ösmegine garaşylýar. Türk ykdysadyýeti üçin 2026-njy ýylda 2,5 göterim, 2027-nji ýylda 3 göterim we 2028-nji ýylda 3,4 göterim ösüş garaşylýar. Türkiýäniň ösüş depgini 2027-nji ýylda öňki ýyl bilen deňeşdirilende 0,5 bal we 2028-nji ýylda 0,4 bal ýokarlanar diýlip çaklanylýar.

Global ösüşe täsir edýän töwekgelçilikler we emeli intellekt faktory

Global ykdysady işler emeli intellekt maýa goýumlary bilen geosyýasy dartgynlyklar, söwda syýasatlaryndaky näbellilikler we ýokary maliýeleşdiriş çykdajylary arasynda deňagramlylygy gözleýär. Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň energiýa, transport we ätiýaçlandyryş çykdajylaryny ýokarlandyrýandygy, inflýasiýanyň ýokarlanmagy we göterim derejeleriniň uzak wagtlap galmagyna sebäp bolýandygy aýdylýar. Emeli intellekt maýa goýumlary ABŞ we Aziýa ykdysadyýetleriniň ösüşini goldaýan bolsa-da, bu girdejileriň ýurtlaryň arasynda deň paýlanmandygy syn edilýär.

2026-njy ýylyň 13-nji noýabryndaky hasabata görä dünýä ykdysadyýeti 2027-nji ýylda geosyýasy töwekgelçilikler we ýokary göterimler şertlerinde 3,2 göterim ösüş ýoluna girmäge taýynlanýar. Şol döwürde Türkiýäniň ösüş depginini kem-kemden artdyrar we ösýän ýurtlaryň arasyndaky boşlugy azaldar.

Ykdysady dünýägaraýyş, Eastakyn Gündogardan gelip çykýan energiýa we söwda kesişleriniň dowamlylygyna we ABŞ-da esaslandyrylan emeli intellekt maýa goýumlarynyň dowamlylygyna baglylykda emele geler. Maýa goýujylar we kompaniýalar ösen ýurtlarda ýokary göterim derejeleriniň karz çykdajylaryna edýän basyşyna ýakyndan gözegçilik edýärler.

Ykdysady ösüş çaklamalary nämäni görkezýär?

Hasabatdaky maglumatlar dünýä ykdysadyýetiniň 2020-nji ýyldan soňky döwürde pes ösüş depginde gabalanandygyny we bu ýagdaýy diňe tehnologiki maýa goýumlary bilen ýeňip boljakdygyny görkezýär. Türkiýäniň ösüş depgininiň ýokarlanmagyna garaşylýan ösüp barýan bazarlarda durnukly pozisiýasyny saklamak mümkinçiligini görkezýär.

interestokary göterim derejeleri we geosyýasy töwekgelçilikler kime we nädip täsir edip biler?

Ösen ýurtlardaky maksatlardan ýokary galan göterim derejeleri kompaniýalary maliýeleşdirmegi meýilleşdirmegi kynlaşdyryp biler we maýa goýum islegini basyp biler. Mundan başga-da, Eastakyn Gündogarda dartgynlyk dowam etse, energiýa we ätiýaçlandyryş çykdajylarynyň ýokarlanmagynyň global inflýasiýa hemişelik täsir etmegine garaşylýar.