Maşyn pudagyndaky eksport ýokarlanýar: 9,3 milliard dollar

Türkiye maşyn senagaty, 2023-nji ýylyň ilkinji dört aýynda eksportyny 9,3 milliard dollar çenli ýokarlandyryp, ep-esli ösüş gazandy. Bu döwürde ýyllyk 4,5 göterim ösüş pudagyň dünýä arenasynda bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrandygyny görkezýär. Eksport mukdary azalsa-da, birlik bahalarynyň ýokarlanmagy umumy girdejiniň ýokarlanmagyna sebäp boldy.

Maşyn eksportynda jikme-jiklikler we statistika

Maşyn eksportçylary birleşigi (MAİB) tarapyndan yglan edilen maglumatlara görä, erkin zolaklar goşulanda, maşyn öndürmek pudagynyň konsolidirlenen eksport görkezijisi ýylyň ilkinji dört aýynda 9,3 milliard dollar hökmünde hasaba alyndy. Mukdarda 6,7 ​​göterim pese gaçandygyna garamazdan, bahanyň ýokarlanmagy kilogramyň ortaça eksport bahasynyň 12 göterim ýokarlanmagy bilen 8,6 dollara çenli ýokarlandy. Bu ösüş, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 350 million dollar köp girdeji gazanmaga mümkinçilik berdi.

German we ABŞ bazarlarynda üstünlik

Januaryanwar-aprel aýlarynda Germaniýa we ABŞ türk tehnikasynyň eksportynyň iň uly bazarlarynyň hataryndady. Germaniýa eksport 14,1 göterim ýokarlap, 1,1 milliard dollara ýetdi, ABŞ-a eksport 39,5 göterim ýokarlap, 767 million dollara ýetdi. Beýleki tarapdan Italiýa 12,7 göterim ösüş bilen 442 million dollar import etdi. Beýleki tarapdan, Yrak, Russiýa we Polşa ýaly bazarlarda ep-esli gysyşlar boldy.

kiçi pudaklarda eksport tendensiýalary

Maşyn pudagynda içerki ýangyç dwigateli we bölekleriň eksporty 867 million dollar bilen iň ýokary derejede boldy. Ondan soň 629 million dollarlyk eksport bilen gurluşyk we magdan enjamlary we 530 million dollar bilen nasoslar we kompressorlar bar. Mundan başga-da, turbina, turbojet we gidrawliki silindr eksportynda 40,1 göterim ösüş hasaba alyndy. Şeýle-de bolsa, deri gaýtadan işleýän enjamlaryň eksportynda 52,2 göterim çynlakaý azalma boldy.

Maşyn eksport edijiler birleşiginiň strategiýalary

MAİB prezidenti Sewda Kaýhan ılmylmaz Russiýa-Ukraina urşunyň energiýa çykdajylaryna edýän täsirini görkezdi we Europeewropanyň goşmaça çykdajylaryň bardygyny aýtdy. Ylmylmaz, tehnika pudagyny goranyş senagaty bilen sazlaşdyrmagyň möhümdigini belläp, Türkiýanyň söwda gatnaşyklarynda gepleşik geçirmek ukybyna ünsi çekdi. Dünýä senagatynda ygtybarly hyzmatdaş bolmaklaryny dowam etdirmek üçin işleýändiklerini aýtdy.

Maliýe goldawy we salgyt ýeňillikleri

Yılmaz, senagat pudagyna maýa goýum höweslendiriş bukjasy tarapyndan berilýän salgytlary azaltmagyň strategiki ähmiýetini nygtady. Bu düzgünleriň içerki üpjünçilik zynjyryny goramakda we kompaniýalaryň global bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmakda möhümdigini aýtdy. Maliýe bazarlaryndaky päsgelçilikleri aýyrmagyň, senagatçylaryň maliýeleşdirmek zerurlyklaryny kanagatlandyrmaga uly goşant goşjakdygyny aýtdy.

Walýuta hümmetiniň üýtgemegi we eksport

MAİB prezidenti, walýuta hümmetiniň üýtgemeginiň senagat girdejilerine ýaramaz täsir edýändigini we içerki öndürijileriň içerki bazarda bäsleşmegini kynlaşdyrýandygyny aýtdy. Bu ýagdaýyň importy özüne çekijidigini mälim eden Yylmaz, maliýe bazarlaryndaky tehniki päsgelçilikleri aradan aýyrmagyň zerurdygyny we çeşmeleri strategiki pudaklara gönükdirmegiň möhümdigini aýtdy. Şeýlelik bilen, Türkiýäniň ykdysadyýetini janlandyryp boljakdygyny we pudagyň potensialyny has netijeli ulanyp boljakdygyny aýtdy.

Netije we geljekki perspektiwalar

Maşyn eksportyndaky bu oňyn ösüşler Türkiýanyň dünýä söwdasyndaky roluny güýçlendirýär. Şeýle-de bolsa, maliýe we ykdysady kynçylyklary ýeňip geçmeli. Geljekde strategiki maýa goýumlary we höweslendirişler bilen türk maşyn senagatynyň dünýä bazarlarynda has işjeň rol oýnamagyna garaşylýar. Bu nukdaýnazardan, pudagyň zerur maliýe goldawyny bermek Türkiýanyň ykdysady ösüşi üçin möhüm ähmiýete eýe.