Milli bilim ministriniň orunbasary Nazif Ýylmazmaz elelkenci Bütindünýä çagalar hukuklary gününiň çäginde Fransiýanyň paýtagty Pari Parisde geçirilen ESUNESKO-nyň irki çagalara ideg we bilim hasabatyny wagyz etmek maksatnamasyna gatnaşdy. Türkiýäniň irki çagalyk bilimleri baradaky häzirki maglumatlary we bu programmada halkara platformasynda durmuşa geçirilen täze modeller bilen paýlaşan Nazif Ýylmaz elkelkenci, uruş we çaknyşyk sebitlerinde çagalary goramagyň global jogapkärçilikdigini aýtdy.
Mekdebe çenli bilimde Türkiýe haýsy etapda?
Türkiýe mekdebiň mekdebe çenli bilimindäki ösüşini maglumatlar bilen geçirip, Nazif Ýylmazmaz elkelkençi 2002-nji ýylda 11,5 göterim bolan bäş ýaşly okuw derejesiniň 2025-2026-njy okuw ýylynda 95,97 göterime çenli ýokarlandygyny habar berdi. Bu işde mekdepleriň we synp otaglarynyň sanynyň 11 müňden 40 müňe çenli artandygyny mälim eden Nazif Ýylmazmaz elelkenci, döwlet çykdajylaryna bilim maýa goýumlarynyň paýynyň birinji orunda durýandygyny aýtdy.
Türkiýe asyry bilim modeli nähili durmuşa geçirilýär?
Nazif elelkenci, “Türk asyry Maarif Model” mekdebe çenli çagalar üçin bilim maksatnamasynyň oýun we bedenterbiýe standartlaryna laýyklykda taýýarlanandygyny aýtdy we çagalaryň okuw prosesleriniň tutuşlygyna alnyp barylýandygyny aýtdy. Nazif Yyllmaz elelkenci, mümkinçilikleriň deňliginiň amatsyz sebitler üçin "Meniň oýnaýan gutym" ýaly programmalar bilen goldanýandygyny aýtdy we bu modeliň, OECD tarapyndan halkara derejesinde mysal hökmünde görkezilen üç programmanyň biri hökmünde saýlanandygyny aýtdy.
Pari Parisdäki gatnaşyklary wagtynda Nazif Ýylmazmaz elelkenci UNESKO-nyň hasabatynyň çäginde irki çagalara idegiň giňeldilmegi, modelleriň maliýeleşdirilmegi we öz içine alyjy bilim syýasaty barada öz pikirleri bilen paýlaşdy. Maşgala gatnaşmagyna we mugallymçylyk kärine gönükdirilen okuwlaryň 2030-njy ýyla çenli Türkiýäniň mekdebe çenli bilim derejesini 100 göterime çenli ýokarlandyrmak maksadyna laýyklykda dowam etdiriljekdigi bellendi.
Milli bilim ministrligi tarapyndan geçirilen mekdebe çenli bilim okuwlary, maşgalalaryň çagalarynyň ösüşini elektron ulgamlar arkaly yzarlap bilýän gurluş bilen amala aşyrylýar we aýratyn zerurlygy bolan çagalar üçin täze synplary açmagyň ölçegleri kesgitlenýär. Ministrlik oba ýerlerinde elýeterlilik meselelerini çözmek üçin dürli bilim modellerini durmuşa geçirmegi dowam etdirýär.
Giriş maksatlary bilimde nähili emele gelýär?
Mekdebe çenli bilimde Türkiýeniň 95,97 göterim derejesi bilimdäki deň mümkinçilik syýasatynyň anyk görkezijisi hökmünde tapawutlanýar. 2030-njy ýyla çenli 100 göterime ýetmek maksady, mekdebe çenli bilimiň artykmaçlyk däldigini, esasy bilim ädimidigini subut edýär.
Irki çagalyk okuwy maşgalalara nähili täsir eder?
Mekdebe çenli bilimde ülňüleri ýokarlandyrmak we oba ýerlerine baryp ýetýän "Meniň oýnaýan gutym" ýaly taslamalar çagalaryň, esasanam ejiz maşgalalardan çagalaryň akademiki durmuşyna has güýçli başlamagyny üpjün edip biler. Mundan başga-da, sanly yzarlaýyş ulgamlarynyň giňden ulanylmagy maşgalalara bilim prosesine has işjeň we aňly gatnaşmaga mümkinçilik döredip biler.
Çeşme: Millî Eğitim Bakanlığı
Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!