Merkeliň taryhy AfD boýun almagy: "CDU agzasy hökmünde ýüregim gan aglaýar"

Germaniýanyň ozalky kansleri Angela Merkel emeli intellektual temaly çärede eden çykyşynda Germaniýa üçin aşa sagçy alternatiwanyň (AfD) partiýasynyň soňky saýlawlarda gazanan üstünlikleri barada ajaýyp sözler aýtdy. Hristian Demokratik Bileleşigi partiýasynyň (CDU) howandarlygynda ençeme ýyl bäri syýasat bilen meşgullanýan Merkel, saýlaw gutusynyň netijeleriniň özüne uly täsir edendigini gizlemedi. Demokratik partiýalara gyssagly çagyryş eden tejribeli syýasatçy, saýlawçylar bilen göni aragatnaşyk gurmagyň we AfD gegemoniýasyna, esasanam sosial ulgamlarda has aýgytly göreşmegiň zerurdygyny aýtdy.

Syýasatda taryhy öwrülişik nokady: Merkeliň uly lapykeçligi

Saksoniýa-Anhalt ştatynda geçirilen saýlawlaryň netijelerine baha beren Angela Merkel bu wakalary Germaniýanyň syýasy taryhynda möhüm çäk hökmünde kesgitledi. Merkel çuňňur gynanjyny şu sözler bilen beýan etdi: "Bu, Germaniýa Federal Respublikasynyň taryhynda öwrülişik, hakyky öwrülişik. Birneme duýgur bir zat aýtjak bolsam, CDU agzasy hökmünde ýüregim ganýar, hakykatdanam muny aýtmaly bolýaryn."

Adaty syýasy diliň we nusgawy aragatnaşyk usullarynyň jemgyýetde indi seslenmeýändigini bellän Merkel, saýlawçylaryň maglumatlara giriş usulynyň düýpgöter üýtgändigini aýtdy. Öňki premýer-ministr ozal CDU-nyň ştab-kwartirasynda taýýarlanan ýekeje şygaryň tutuş ýurda ýetirilip bilinjekdigini aýtdy, ýöne häzirki wagtda adamlar öz sanly maglumat älemlerini döredýärler we dalaşgärleriň köçelere has taýyn bolmalydygyny öňe sürýärler.

Sanly döwürde syýasat: "TikToky äsgermezlik edip bilmeris"

Merkel AfD-iň täsirini, esasanam ýaş saýlawçylara we köpçülige sosial mediýada işjeň gatnaşmagy bilen baglanyşdyrdy we demokratik partiýalaryň bu ugurda yza galýandygyny aýtdy. Sag tarapyň TikTok ýaly meşhur platformalary örän netijeli ulanýandygyny mälim eden Merkel, merkezi partiýalaryň "TikTok-a girmeýäris" diýmek bilen bu hakykata gözüni ýumup bilmejekdigini aýtdy. Merkel "Munuň bilen ýüzbe-ýüz bolmaly we adamlary nirede tutmalydygyny" aýtdy we sanly ugurda has agressiw strategiýanyň durmuşa geçirilmelidigini aýtdy.

Öňki premýer-ministr köpçülikleýin ýaýlymyň ähmiýetine ünsi çekip, adaty teleýaýlymlar arkaly tutuş jemgyýete baryp bolmagyň mümkin däldigini aýtdy. Şeýle hem Merkel, özüniň gaty gymmatly jemgyýetçilik ýaýlym ulgamynyň AfD tarapyndan gönüden-göni nyşana alnandygyny we ýok edilmegini isleýändigini aýtdy. Sag tarapyň ýokarlanmagyny duruzmak üçin jadyly formulasynyň ýokdugyny boýun alan Merkel, partiýalara saýlawçylara gönükdirilen täze strategiýalary işläp düzmegiň möhümdigini aýtdy.

Saksoniýa-Anhalt saýlawlarynda deňagramlylyk tersine boldy

Germaniýada sagçylygyň ýokarlanmagyny öz içine alýan Saksoniýa-Anhalt döwlet geňeşiniň saýlawlary 6-njy sentýabrda geçirildi. Saýlaw gutusynyň netijeleri tutuş ýurtda uly syýasy ýer titremesine sebäp boldy. Sagçy AfD 43,8 göterim ses alyp, saýlawda aç-açan ýeňiji boldy; Şeýle-de bolsa, diňe güýç gurmak üçin zerur mutlak köplügi alyp bilmedi.

Saýlawda iň uly ýitgi çeken partiýa, Angela Merkeliň agzasy bolan CDU boldy. Hristian demokratlar 2021-nji ýyldaky saýlawlar bilen deňeşdirilende 19,9 bal ýitirip, 17,2 göterim ses alyp, ikinji ýeri eýeläp biler. Sosial-demokratik partiýasy (SPD) öňki saýlawlar bilen deňeşdirilende sesini 0,9 bal artdyrdy we 9,3 göterim bilen üçünji ýeri eýeledi. “Sahra Wagenknecht Alliance” (BSW) 5,3 göterim ses alyp, ştat mejlisine girmegi başardy.

German metbugatynda geçirilen analizlere görä, BSW-den başga ähli syýasy partiýalar aşa sagçy AfD bilen koalisiýa hyzmatdaşlygyny döretmekden düýbünden ýüz öwürýärler. Bu ýagdaý, BSW-den daşarky goldawy bolan AfD azlyk hökümetiniň güýçli ssenariýa hökmünde döredilip bilinjekdigini görkezýär.