Meshetian türk sergisi 14-nji noýabrda Ankarada açylýar

Meshetian türkleriniň taryhy sürgüni we medeni mirasy barada "Meshetian türkleri - ostitirilen sürgüni gözlemek" sergisi 2026-njy ýylyň 14-nji noýabrynda Ankarada gapylaryny açýar. Daşary işler ministrliginiň goşantlary we Bütindünýä Meshetian Türkler Bileleşiginiň (DATÜB) ýubileýine gatnaşmak üçin taýýarlanýar.

Sergi haýsy usullar bilen taýýarlandy?

Beste Gürsu tarapyndan döredilen sergi häzirki zaman nukdaýnazaryndan interaktiw dizaýn edildi. Emeli intellekt we sanly sungat usullaryny ulanmak bilen döredilen sergi, gelýänleriň dürli duýgularyny özüne çekmegi maksat edinýär. Bölümlerde Aıskanyň geografiki ýerleşişi, Meshetian türkleriniň medeni durmuşy we sürgünden soňky döwür ýaly mowzuklar bar.

Sergi nirede we haçan açylýar?

Ankara köne otly bekedinde geçiriljek sergi 2026-njy ýylyň 14-nji noýabrynda myhmanlar üçin açylar we 2026-njy ýylyň 28-nji noýabryna çenli baryp biler. Öň Stambulda we Bakuwda sergilenen bu hususy kolleksiýa geljekde Strasburg we Brýusselde göçüriler. Mundan başga-da, görkezilen ähli materiallaryň geljekde Türkiýede gurulmagy meýilleşdirilýän muzeýde hemişelik ýerleşdirilmegi göz öňünde tutulýar.

1944-nji ýylyň 14-nji noýabrynda Sowet Soýuzynyň administrasiýasy tarapyndan watanyndan aýrylan takmynan 100 müň Meshetian türkleri agyr şertlerde sürgün edildi. Häzirki wagtda dünýäde takmynan 750 müň adam hasaplanýan Meshetian türkleri sürgünden bäri watanyna dolanmak hukugyny alyp bilmeseler-de, şahsyýetini we medeniýetini gorap saklamagy dowam etdirýärler.

Sergi sürgün edilen jemgyýetiň adalatly sebäbini milli we halkara jemgyýetçiligine mälim etmegi maksat edinýär. Bu çärä gatnaşmak isleýänler 28-nji noýabrda Ankara köne otly bekedine baryp bilerler. DATÜB tarapyndan utgaşdyrylan bu eser, Meshetian türkleriniň başdan geçiren taryhy adalatsyzlygy barada jemgyýetçilik düşünjesini ýokarlandyrmagy maksat edinýän möhüm medeni başlangyçdyr.

Sürgüniň yzlary muzeýe öwrülýärmi?

Stambulda we Bakuwda ozal uly ünsi çeken serginiň, Ankaranyň Meshetian türkleriniň ýeke-täk sebäbiniň dünýä derejesinde has giň tomaşaçylara ýetjekdigini görkezeninden soň Europeanewropa şäherlerine göçürilmegi. Collectedygnalan materiallaryň muzeýizasiýa meýilnamasy bu agyr taryhy geljek nesillere geçirmek üçin hemişelik arhiwiň dörediljekdigini görkezýär.

Sosial habarlylyk nädip üýtgeşiklik döredip biler?

Sanly sungat we emeli intellekt ýaly häzirki zaman usullarynyň ulanylmagy, esasanam ýaş nesilleriň arasynda taryhy wakalara bolan gyzyklanmany artdyryp biler. Sergini halkara arenasyna geçirmek, Meshetian türkleriniň watanyna gaýdyp gelmek hukugy baradaky halkara habarlylygyna we diplomatik goldawyna oňyn täsir edip biler.